Araştırma Makalesi

Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)

Sayı: 2 11 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)

Öz

Liliaceae’ye ait cinslerden biri olan Fritillaria, familyanın dünyadaki ikinci, Türkiye’deki en büyük cinsidir. Türkiye, Fritillaria’nın dünyada en fazla tür ve endemik türe sahip olduğu bir ülkedir. Cins, süs bitkisi ve tıbbi bitki olarak da önemlidir. Türkiye’de yapılan ıslah çalışmaları ile yeni çeşitler oluşmaya başlamıştır ve ıslah üzerine çalışmalar ilerlemektedir. Bu araştırmada, saha çalışmasında Fritillaria örneklerinin toplanması, herbaryum materyali haline getirilmesi, herbaryum materyalleri üzerinde yapılan çalışmalarda revizyonlar sırasında karşılaşılan zorluklara yer verilmiştir. Örneklerin mümkün olduğunca aslına sadık kalarak saklanması ve gerekli detayların korunması için yöntemler verilmiştir. Bazı türler üzerinde yapılabilecek işlemlerden bahsedilmiştir. Herbaryum örnekleri üzerinde yapılan çalışmalarda, bir karakterin doğal olarak tam analiz edilememesi, doğrulanamaması yanlış bitki isimlendirmesine neden olmaktadır. Herbaryum materyallerinde yaprak, çiçek rengi, nektaryum gibi kuruyunca değişim gösteren karakterlere rağmen türlerin ayırt edilmesinde bazı yöntemler verilerek yol göstermek amaçlanmaktadır. Fritillaria türlerine ait bireylerin herbaryum materyallerinin yıllarca saklanacağı herbaryumlarda âtıl kalmadan, teşhis edilebilir özellikte olması cinsin hem tür, hem de genetik çeşitliliğinin bilinmesi için önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK ve ANG VAKFI

Proje Numarası

100T121 ve 105G068 numaralı TÜBİTAK projeleri ve "Resimli Türkiye Florası, Cilt 2" projesi

Teşekkür

Bu çalışmada elde edilen veriler 100T121 ve 105G068 numaralı TÜBİTAK projeleri kapsamında ve ANG Vakfı desteğiyle “Fritillaria” cinsinin “Resimli Türkiye Florası” için revizyonu hazırlanandığı esnada elde edilmiştir. Çalışmalara verdikleri maddi destekten dolayı söz konusu kurumlara; yurt içi ve yurtdışı herbaryumlarından (AIBU, ANK, BM, C, E, EBKA (Erzincan Bahçe Kültürleri Enstitüsü Herbaryumu), EGE, Hb. Linn., HUB, GAZI, G, GB, ISTE, ISTF, ISTO, JE, K, KNYA, L, NGBB, OXF, P, RSA ve S) çalışmamıza izin veren herbaryum yönetimi ve çalışanlarına teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Advay, M., Tekşen, M. & Maroofi, H. (2015). Fritillaria avromanica sp. nov. (Liliaceae) from Iran and notes on F. melananthera in Turkey. Nordic Journal of Botany, 33, 526-531. https://doi. org/10.1111/njb.00780 google scholar
  2. Advay, M., Rix, M., & Tekşen, M. (2022). Fritillaria kordestanica (Liliaceae), a new species from western Iran. Phytotaxa, 554(1), 70-76. http://dx.doi.Org/10.11646/phytotaxa.554.1.5 google scholar
  3. Ahmadi-Roshan, M., Karimzadeh, G., Babaei, A. & Jafari, H. (2016). Karyological studies of Fritillaria (Liliaceae) species from Iran. Cytologia, 81, 133-141. https://doi.org/10.1508/ cytologia.81.133 google scholar
  4. Akyol, Y., Yetişen, K., & Özdemir, C. (2014). The Morphological and Anatomical Studies on Fritillaria caucasica J.F. Adam (Liliaceae). SDU Journal of Science, 9(1), 12-19. google scholar
  5. Alan, S. (2008). An endemic species in Turkey: Morphological and anatomical investigation on Fritillaria fleischeriana Steudel & Hochst. ex Schultes & Schultes fil. (Liliaceae). Ot Sistematik Botanik Dergisi, 15(2), 115-124. google scholar
  6. Aslay, M., Çukadar, K., Ünlü, H. M., Kadıoğlu, Z., Tekşen, M., & Kaya, E. (2009). Doğu Anadolu Bölgesindeki Bazı Çok Yıllık Bitki Türlerinin (Fritillaria L. spp. ve Tchihatchewia isatidea Boiss.) Kültüre Alınması (TÜBİTAK, KAMAG 105G068, Alt proje no: 106G022). google scholar
  7. Aslay, M., Tekşen, M., Alp, Ş. ve Ellialtıoğlu, Ş. Ş. (2021). Terslâle. Kazaz, S., Yalçın Mendi, N. Y. (Edlr.), Süs Bitkileri Islahı (Türler) kitabı içinde (s. 507-547). Ankara: Gece Kitaplığı. google scholar
  8. Aslay, M., Ünlü, H.M., Kadıoğlu, Ş., Tuncer, S., & Kaya E. (2019). Development of new varieties from Turkeys endemic species -Fritillaria michailovskyi Fomin. Zencirkıran, M. (Ed.), Researches In Landscape and Ornamental Plants kitabı içinde (s. 27-48). Ankara: Gece Kitaplığı. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

6 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tekşen, M. (2023). Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae). Herbarium Turcicum, 2, 1-15. https://doi.org/10.26650/HT.2022.1158469
AMA
1.Tekşen M. Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae). Herbarium Turcicum. 2023;(2):1-15. doi:10.26650/HT.2022.1158469
Chicago
Tekşen, Mehtap. 2023. “Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)”. Herbarium Turcicum, sy 2: 1-15. https://doi.org/10.26650/HT.2022.1158469.
EndNote
Tekşen M (01 Ocak 2023) Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae). Herbarium Turcicum 2 1–15.
IEEE
[1]M. Tekşen, “Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)”, Herbarium Turcicum, sy 2, ss. 1–15, Oca. 2023, doi: 10.26650/HT.2022.1158469.
ISNAD
Tekşen, Mehtap. “Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)”. Herbarium Turcicum. 2 (01 Ocak 2023): 1-15. https://doi.org/10.26650/HT.2022.1158469.
JAMA
1.Tekşen M. Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae). Herbarium Turcicum. 2023;:1–15.
MLA
Tekşen, Mehtap. “Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae)”. Herbarium Turcicum, sy 2, Ocak 2023, ss. 1-15, doi:10.26650/HT.2022.1158469.
Vancouver
1.Mehtap Tekşen. Doğadan Herbaryuma: Fritillaria L. (Liliaceae). Herbarium Turcicum. 01 Ocak 2023;(2):1-15. doi:10.26650/HT.2022.1158469