ETİK İLKELER

HUDUD: Kırklareli İlahiyat Dergisi araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslar arası standartları esas alır.

Bu kapsamda dergi, başta Basın Kanunu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu mevzuatına tabiidir.

Araştırma ve yayın etiği konusunda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Yönergesi”ne  ve “TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği”ne göre hareket etmektedir.

Diğer yandan dergi uluslar arası yayın etiği standartlarına da benimsemektedir.  Bu kapsamda Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) ilkelerini gözetmektedir.

Söz konusu ilkeler sadece yazarlar ve araştırmacılar için değil yayıncı, hakemler, editörler ve okuyucular için de geçerlidir.

Hakemli dergi yayıncılığı ve hakemli dergi makaleleri sadece temel bilimsel kriterleri gözetmekle değil aynı zamanda yayın ve araştırma etiğini de gözetmekle yükümlüdür. Bu durum yazar, yayıncı, hakem ve editörler için geçerlidir.

Yazarlar için etik kriterler

Yazarlar öncelikle “Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Yönergesi” belgesinde belirlenen bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemlerden kaçınmakla yükümlüdür. Bu eylemler şu şekilde belirlenmiştir:

a) İntihal: “Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek”,

b) Sahtecilik: “Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak”,

c) Çarpıtma: “Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek”,

ç) Tekrar yayım: “Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak”,

d) Dilimleme: “Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak”,

e) Haksız yazarlık: “Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı hâlde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.”

Diğer etik ihlal türleri için belirtilen mevzuatta geçen kriterler esas alınır.

Etik kurul izni gerektiren yayınlar

Etik kurul izni gerektiren yayınlar için etik kurul onay belgesi alınmış olmalıdır. Söz konusu belgenin alındığı makalede belirtilmeli ayrıca bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun onaylanmış olduğu beyan edilmelidir. Etik kurul belgesinde kurulun adı, belge sayısı ve tarihi yer almalı ayrıca söz konusu belge editöryal süreçlerde ibraz edilmelidir.

Başvuru esnasında veya daha sonra tespit edilen etik ihlaller tamamen yazarın sorumluluğundadır.

Bunlardan başka yazar yararlandığı tüm eserleri kaynakçada belirtmelidir.

Yazar dergiye gönderdiği makalenin tamam olduğundan emin olmalıdır. Makaleyi hakem raporlarıyla tamamlamak niyetiyle dergiye göndermemelidir.

Dergiye gönderilen makale başka bir dergiye gönderilmiş veya gönderilecek olmamalıdır.

Birden fazla yazarı olan çalışmalarda yazar katkısı açıkça belirtilmelidir.

Yazarlar derginin yayın politikasını, etik ölçülerini ve yazım kriterlerini inceleyip makalenin söz konusu kriterleri karşıladığından emin olduktan sonra göndermelidir.

Editörler için etik kriterler

Editörler kör hakemlik sistemini uygulamakla yükümlüdürler.

Derginin yayın politikasına ve etik ve yazım kurallarına uygun makaleleri kabul ederler.

Editörler kişisel nedenlerden dolayı makaleyi kabul veya ret edemezler. Çıkar çatışması ilişkisi içinde olamazlar.

İntihal ve etik ihlallerin ortaya çıkarılması konusunda tüm araçları kullanmalıdırlar.

Makale yazar tarafından yüklendikten sonra süreci şeffaf yürütmek ve beklenen süreler içinde süreci tamamlamak için çabalamakla yükümlüdür.

Makaleyle ilgili beklenmeyen bir durum söz konusu olduğunda yazara bilgi verir.

Yazarlar sistem üzerinden makale süreçlerini takip edebilirler fakat yine de kör hakemlik sistemine aykırı olmamak koşuluyla süreç hakkında bilgi almak için editörle irtibat kurabilirler.

Dergi editörleri süreci olumlu sonuçlansa bile herhangi bir makaleyi her halükarda yayınlamakla yükümlü değildirler.

Hakemler için etik kriterler

Hakem, hakemlik davetini kabul ettiği andan itibaren beklenen sürelere azami derecede uymaya özen göstermelidir. Özel nedenlerle bunu yapamayacak olursa dergi editörünü bilgilendirmelidir.

Hakem ilk olarak makalenin bilimsel niteliği ve içeriğinin incelemesini tarafsız olarak yapar. Bilimsel niteliğin belirleyeni olduğu bilinciyle hareket etmelidirler.

Makalede ileri sürülen iddialar hakemin kişisel görüşüne ters olsa bile hakem bunu değerlendirmeye yansıtmaz. Değerlendirmeyi objektif ve bilimsel kriterlere göre yapmaya azami özen gösterir.

Hakemler yayımlanmış fakat makalede yer verilmemiş eserlere bakması konusunda yazarları yönlendirebilir. Hatta temel nitelikte eserlerse bunu belirtmekle yükümlüdürler.

Makalenin tüm verilerini gizli tutmakla yükümlüdürler.

Hakemler rapor düzenlemeden makale hakkında karar veremezler. Verdikleri kararın gerekçesi raporda nesnel bir şekilde yer almalıdır.

Raporlarda yazara veya editöre hakaret eden, inciten hedef gösteren ifadelere yer verilmemelidir.

Hakemler herhangi bir tarafla çıkar çatışması içinde olmamalıdır.

İntihali tespit etme ve önleme

Dergi editörleri ve hakemler intihali ve etik ihlalleri tespit etmede azami özen gösterirler.

İntihalden şüphelenilen yayınlarda önce yazarla irtibata geçilerek açıklama istenir. Yazardan açıklama gelmemesi durumunda varsa kurumuyla irtibata geçilir. Yazarın bağlı olduğu bir kurum yoksa editörün makale sürecini sonlandırma yetkisi vardır.

Dergiye gönderilen makaleler, intihal.net yardımıyla intihal taramasından geçirilir. İntihal içermediği tespit edilen makaleler sürece dahil edilir. Ayrıca makalenin daha önce herhangi bir platformda yayınlandığı tespit edildiğinde yazara iade edilir.

Yayınlanış bir makalede önemli bir hata veya intihal tespit edilirse makaleyi yayından kaldırma hakkına sahiptir. Bu durumda yazara ve varsa yazarın kurumuna bilgi verilir.

Okuyucu dergide yayınlanmış bir çalışmada şüpheli bir durum, önemli bir yanlışlık veya intihal tespit ettiğinde derginin veya editörünün iletişim adresleri kanalıyla dergiyi bilgilendirmesi beklenir.

Tüm kontrol süreçlerine rağmen yine de etik ihlal veya intihal içeren yayınların tüm sorumluluğu yazara aittir.

Yapay zeka etiği

Yazarlar yapay zeka kullanabilirler fakat yapay zeka kullanımında Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber” (link ekle) adlı belgenin yönergelerine uymakla yükümlüdür.

Yazar yapay zekayı hangi aşamada ne ölçüde kullandığını etik beyan bölümünde açıkça belirtmekle yükümlüdür.

Yapay zeka ortak yazar olamaz.

Yapay zeka katılımcı olamaz.

Yapay zeka kullanılarak elde edilen verinin, analizin vs. doğruluğundan yazar sorumludur. Yazar yapay zekaya atıf yapsa bile sorumluluktan kurtulamaz.

Herhangi bir içerik üretimi gerçekleşmişse bunun yapay zeka tarafından üretildiği belirtilmelidir.

Hipotezin geliştirilmesi, tartışma ve yorumlama bölümü, uygulama aşamaları gibi üst düzey beceri, tecrübe ve uzmanlık gerektiren aşamalarda yapay zeka kullanılamaz.

ÜYZ (Üretken Yapay Zeka) kullanıcısı ÜYZ’de temel etik değerler olan şeffaflık, dürüstlük, özen, adalet ve saygı, gizlilik ve mahremiyetin korunması, hesap verebilirlik ve sorumluluk üstlenme gibi ilkelere uymakla yükümlüdür.

Telif hakkı

HUDUD: Kırklareli İlahiyat Dergisi'ne gönderilen makalelerin devir hakkı dergiye verilmiş sayılır. Bu kapsamda dergi telif hakkı devir formu doldurulmalıdır. Dergiye gönderilen ve yayınlanan makaleler kaynak göstermeksizin kullanılamaz. Başka yerde yayınlanamaz, izinsiz çoğaltılamaz.

YAYIN POLİTİKASI

HUDUD: Kırklareli İlahiyat Dergisi Mayıs ve Kasım ayları olmak üzere yılda 2 defa online olarak yayınlanır.

Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerince yayın kabul eder.

Herhangi bir dilden Türkçeye çevrilmiş makaleler de yayınlanabilir.

Dergiye gönderilen makalelerden Türkçe olanlardan Türkçe ve İngilizce; İngilizce olanlardan İngilizce ve Türkçe; Arapça olanlardan Türkçe, Arapça ve İngilizce özet istenir.

Dergiye gönderilen çalışma amaç ve kapsam bölümünde belirtilen alanlarda ve din ve ilahiyatla ilişkili olmalıdır. Makale daha önce yayınlanmış veya yayınlanmak üzere başka bir platforma gönderilmiş olmamalıdır.

Bir kongre, konferans, sempozyum, panel vs. sunumunu makaleye dönüştürerek araştırma makalesi, bilimsellik ve özgünlük kriterini karşılamak koşuluyla dergiye gönderebilir. Bu durumda yayının hangi platforma sözlü olarak sunulduğunun belirtilmesi zorunludur. Ayrıca yazar yazının daha önce herhangi bir yerde yayınlanmadığını beyan etmekle yükümlüdür.

Daha önce yayınlanmış bildiri metinlerinden türetilen makaleler de yayınlanabilir. Bu durumda yazar hangi bildiriden türetildiğini beyan etmek zorundadır. Benzerlik oranı ise dergi standardı olan %20 değerini geçmemelidir. Bu tip yayınlarda telif hakkıyla ilgili süreçlerden yazar sorumludur. Dergi telif devri yapılmayan, telif hakkı sorunu olan yazıları yayınlamaz.

Tezlerden türetilmiş makaleler hangi tezden olduğunu belirtmek koşuluyla ve standart hakem süreçlerinin sonucunda yayınlanabilir. Bu tür makalelerde danışman doğal yazar sayılır ve makaleye isminin eklenmesi gerekir. Başlıca yazar ve sorumlu yazarın kim olduğunu yazarlar belirler.

Dergide editör kurulu kararıyla alanla ilgili olmak koşuluyla kitap değerlendirmesi ve tez özeti de yayınlanabilir.

Editör kurulu özel sayı yayınlanmasına karar verebilir. Özel sayıların yayın tarihi sayı kararı alınırken belirlenir ve ilan edilir. Özel sayının yayın politikası, yazım kuralları ve hakemlendirme politikası aynıdır. Yayın kurulu özel sayının tamamının derginin yayın dillerinden birinde (Türkçe, Arapça ve İngilizce) çıkmasını da isteyebilir.

Dergide çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulanır. Makalenin yayınlanması için en az iki hakemden “yayınlanabilir” değerlendirme raporunun gelmesi gerekir. Bir olumlu bir olumsuz değerlendirme gelmesi durumunda yazı bir hakeme daha gönderilir. Üçte iki çoğunluğa göre makale kabul edilir veya reddedilir. Editör iki olumlu rapora dayanarak yazının yayınlanmasında karar verir.

Hakemler genellikle dergi ekibinin dışından seçilir. Fakat editör gerek gördüğü takdirde kör hakemlik sistemine uygun şekilde kurul üyelerinden birini de hakem olarak önerebilir.

Dergiye yüklenen makalede yazarın kimliğini açık edecek bir bilgi bulunmamalıdır.

Yazar makalede dil ve anlatımın anlaşılır ve kurallara uygun olmasından sorumludur. Editör veya alan editörü dil yönünden problemli gördüğü makaleyi düzeltmek üzere yazara iade edebilir.

Tüm süreçler (makale yükleme, editöryal, hakem süreçleri vs.) Dergipark sistemi üzerinden yürütülür. Dergipark sistemi dışında herhangi bir yolla başvuru kabul edilmez.

Yazar, makale üzerinde veya Dergipark sisteminde beyan ettiği tüm özel bilgilerin doğru ve güncel olmasından sorumludur.

Yazarlardan kaynaklı her türlü yasal sorumluluk yazara aittir, dergi sorumlu değildir.

Ücretlendirme

HUDUD: Kırklareli İlahiyat Dergisi ücretsiz bir dergidir. Yazardan herhangi bir şekilde ücret talep edilmez. Yazara veya çevirmene telif ücreti ödenmez.

Dergiye gönderilen makaleler İntihal.net benzerlik programı aracılığıyla benzerlik kontrolünden geçirilir. Makalenin benzerlik oranı %20’yi geçmemesi gerekir. %20’den az bile olsa gözle kontrol esnasında etik ihlal veya alıntı hatası tespit edildiğinde editör makaleyi yazara tamamen veya düzeltilmek üzere iade edebilir.

Sayı hakemlerinin isimleri ve raporları yayınlanmaz.

Bir makalenin yayınlanıp yayınlanmasında yayın kurulu nihai yetki sahibidir.

Yayınlanmış bir makalede sonradan kesin intihal tespit edilirse makale yayından kaldırılarak yazara ve kurumuna bilgi verilir.

MAKALE DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Ön inceleme: Dergiye yüklenen bir makale öncelikle dergi editör kurulu tarafından incelenir. Bu aşamada yazının derginin yayın politikasına, amaç ve kapsamına, şekilden yönünden uygun olup olmadığına karar verilir. Uygun görülmeyen yazılar doğrudan reddedilebilir veya şekil hatalarını, dipnot ve kaynakça düzeltmelerini yapmak üzere yazara gönderilebilir. Yazının hangi alana ait olduğu da bu aşamada tespit edilir.

İntihal taraması: ön incelemeden geçen makaleler intihal.net aracılığıyla intihal taramasından geçirilir. Makalede benzerlik oranının kaynakça dahil %20’yi geçmemesi esastır. Benzerlik kriterlerine uymayan makaleler düzeltilmek üzere yazara gönderilebilir veya doğrudan reddedilebilir. Reddedilen makalelerde yazara ret gerekçesi editör tarafından bildirilir.

Alan editörü aşaması: Ön incelemeden ve intihal taramasından geçen makaleler, editör tarafından ilgili alanın editörüne yönlendirilir. Alan editörü alana uygun hakem ataması ve hakem daveti yapmakla görevlidir. Alan editörü makaleyi en az 2 hakeme gönderir. İki olumsuz raporla makale reddedilmek üzere editöre yönlendirilir. Bir olumsuz rapor olması durumunda alan editörü 3. Bir hakem ataması yapar. En az iki olumlu raporla makale yayınlanabilir.

Hakem süreci: Hakemler çalışmayı, konu, kavram, yöntem, özgünlük, önem, dil ve anlatım, literatür bakımından inceler. Bilimsellik ve içerikte tutarlılık, alana katkısı, kaynakların yeterliliği, konunun işlenişi, sonuç bölümünün yeterliliği açısından değerlendirir. Başlık ve içerik uyumu, problemin ifadesi, özetin yeterli olup olmadığını kontrol eder. Hakem değerlendirmesini bitirdiği dosyayı sisteme yükler. Hakem şu dört karardan birini işaretler:

1-Yazıda büyük oranda değişiklikler gerekmektedir (Majör Revizyon).

2-Yazıda az sayıda düzeltme gereklidir (Minör Revizyon).

3-Yazı yayına uygun değildir (Ret).

4-Yazı bu haliyle yayınlanabilir (Kabul).

Eğer hakem düzeltmelerden sonra makaleyi tekrar görmek istemişse makale yazar tarafından düzeltilip sisteme yüklendiğinde tekrar aynı hakeme gönderilir.

Tez özeti ve kitap değerlendirme yazılarının hakeme gönderilme yükümlülüğü yoktur. Bunların yayınlanıp yayınlanmamasına editör kurulu karar verebilir. Editör kurulu gerektiğinde hakemlendirme kararı da verebilir.

Yazım kuralı kontrolü: Hakem süreci tamamlanan makale bu aşamada yazım kuralı kontrolü için yazım kuralı editörüne gönderilir. Yazım kuralı editörü makalenin başlık yazımı, özet ve abstract kurallarına uyumu, atıf sistemine uygunluğunu, yazı ve sayfa düzenini kontrol eder. Bu aşamada özet ve abstract bölümünde hatalar varsa yazardan düzeltme istenebilir.

Yabancı Dil kontrolü: Yazım kuralı kontrolünden sonra makale dil editörlerine gönderilir. Yabancı dil editörleri özet ve abstract uyumunu ve dilin doğruluğunu kontrol eder.

Türkçe dil kontrolü ve redaksiyon: Türkçe dil editörü ise Türkçe yazımı kontrol eder. Son düzenlemeler ve redaksiyon sonucunda makale son okuma ve kontrol için yazara gönderilir.

Editör kurulu kararı: Bu aşamada tüm işlemleri biten makaleler editör kuruluna arz edilir ve onaylanan makaleler yayın için düzenleme aşamasına gönderilir.

Düzenleme: Makalenin doi numarasının alındığı, kapağının ve dizgisinin hazırlandığı aşamadır. Dergipark sisteminde girilen makale üst verisi ve kaynakçası da kontrol edilir.

Yayım aşaması: Makalelere link atanır ve yayımlanır.

İndekslere veri yüklemesi: Makalenin yayımlanmasının ardından indekslere veri yüklemesi yapılır bu süreç yayımı izleyen 10 gün içinde tamamlanır.

Makalenin dergiye yüklemesiyle hakem sürecinin bitmesi 1-4 ay sürer. Hakem süreci biten makaleler planlanan periyottaki sayıda yayınlanır.