Hemşirelerin Hastaların Özbakım Gereksinimlerine Yönelik Uygulanan Hemşirelik Müdahalelerine Bakış Açılarının Kalitatif Olarak İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada dahiliye kliniğinde yatan hastaların özbakım gereksinimlerinin karşılanması konusunda hemşirelerin kendi rollerine bakış açısını öğrenmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma nitel bir araştırma olup, bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin dahiliye kliniğinde çalışan altı hemşire ile klinik sorumlu hemşire odasında 40 dk süren derinlemesine görüşme yapılmıştır. Veriler kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ses kayıt cihazına kayıt edilmiş değerlendirilirken döküm ve içerik analizi kullanılmış ve sonrasında raporlandırılmıştır. Üç ana tema ve alt temalar bulunmuş olup bunlar; hemşirelerde algılanan özbakım ve bakım tanımları, özbakımı engelleyen görüşler, özbakımı destekleyen görüşler şeklindedir. Bu çalışmanın sonucunda; hasta bakımındaki kalite verimliliği arttırmak için hemşire iş gücü planlamasının doğru yapılması, hemşirelik bakım planlarının elektronik ortama kaydının sağlanması hizmetiçi eğitimlerin arttırılması ve oryantasyon eğitimlerinin yapılması, öğrenci eğitiminde uygulama saatlerinin yeterli, etkin ve klinik ile uyumlu gitmesi, hemşire bakımında kalite ve verimliliğin bir göstergesi olan hasta ve yakınının memnuniyetinin arttırılması için hastaların bilgi eksikliğinin giderilmesi ve hemşire iş doyumunun arttırılması gerektiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hasta memnuniyeti
• hemşirelik bakımı
• özbakım

Qualitative Analysis of Nurses' Perspectives on Nursing Interventions for Patients' Self-Care Needs

Öz

This study was conducted to learn the nurses' perspective on their own roles in meeting the self-care needs of the patients in the internal medicine clinic. The study is a qualitative research and an in-depth interview lasting 40 minutes was conducted with six nurses working in the internal medicine clinic of a Training and Research Hospital in the clinic responsible nurse room. The data were recorded on a voice recorder using a personal information form and a semi-structured interview form, while the transcript and content analysis were used and then reported. Three main themes and sub-themes were found; The definitions of self-care and care perceived by nurses, views that prevent self-care, and views that support self-care. As a result of this study; In order to increase quality efficiency in patient care, correct nurse workforce planning, recording of nursing care plans in electronic environment, increasing in-service training and orientation training, adequate, effective and clinically compatible practice hours in student education, patient, which is an indicator of quality and efficiency in nursing care. It has been determined that in order to increase the satisfaction of patients and their relatives, it is necessary to eliminate the lack of knowledge of the patients and to increase the job satisfaction of nurses.

Anahtar Kelimeler

• Nursing care
• patient satisfaction
• self-care

Kaynakça

1. Erkoç Y, Yardım N. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürüğü. Türkiye’de bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri ile mücadele politikaları. Ankara, Türkiye: 2011.
2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). 2021 [Erişim: 18.09.2021].https://data.tuik.gov.tr/
3. Clark NM, Gong M. Management of chronic disease by practioners and patients: Are we teaching the wrong things? Bmj. 2000;320:572-575.
4. Orem DE. Self-care deficit theory of nursing: Concepts and Applications (7 Ed. pp.99-135). Usa: Dennis Cm Mosby-Year Book Inc. 2001.
5. Kaya S, Güven GS, Aydan S. Hastanelere yeniden yatış hızlarının değerlendirilmesi: İç hastalıkları servislerinde yapılan bir prospektif kohort çalışması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2018;21(1):127-150.
6. Mohammadpour A, Sharghi NR, Khosravan S, Alami A, Akhond M. The effect of a supportive educational intervention developed based on the Orem’s self-care theory on the self-care ability of patients with myocardial infarction: a randomised controlled trial. Journal of Clinical Nursing. 2015;24:1686–1692.
7. Yan-yan D, Yu-feng M, A-jing W. Effects of Orem self-care theory on the quality of life of elderly diabetes patients and management. Journal of Kunming Medical University. 2014;35(8):130-162.
8. Ghavami H, Safarzadeh F, Aghaji Asl RG. Effect of self-care interventions on sleep quality in post-coronary artery bypass grafting patients: A single-center, randomized-controlled study. Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery. 2018;26(4):550-556.

9. Tüzün Özdemir S, Akyol A. Hemodiyaliz hastalarına arteriyovenöz fistüle ilişkin verilen eğitim özbakım davranışlarını etkiler mi?. Nefroloji Hemşireliği Dergisi. 2019;14 (2):45-56.
10. Erdoğan S. Nitel Araştırmalar. İçinde Erdoğan, S., Nahcivan, N. & Esin, N (Eds), Hemşirelikte Araştırma (pp. 131-165). İstanbul, Türkiye: 2018.
11. Gökçe E, Atıcı M, Arslan S. Hemşireler ile hastalar arasındaki iletişim sorunları ve beklentiler: Nitel bir araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2021;8(2):171-180.
12. Göçmen Baykara Z. Hemşirelik bakımı kavramı. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2014;1(2):92-99.
13. Padilha JM, Machado PP, Ribeiro A, Ramos J, Costa P. Clinical virtual simulation in nursing education: randomized controlled trial. Journal of medical Internet research. 2019;21(3): e11529.
14. Pastor ADA, Tavares CMDM. Literature review of audiovisual practices in Nursing education. Revista Brasileira de Enfermagem. 2019:72:190-199.
15. Bayar K, Çadır G, Bayar B. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamaya yönelik düşünce ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2009:8(1):37-42.
16. Eskimez Z, Alparslan N, Öztunç G, Torun S. Hemşirelerin Adana Sağlık Yüksekokulu öğrencileri ve öğretim elemanlarinin klinik uygulamalarina ilişkin görüşleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2005;8(3):30-39.
17. Duffield C, Diers D, O'Brien-Pallas L, Aisbett C, Roche M, King M, Aisbett K. Nursing staffing, nursing workload, the work environment and patient outcomes. Applied nursing research. 2011;24(4):244-255.
18. Liu LF, Lee S, Chia PF, Chi SC, Yin YC. Exploring the association between nurse workload and nurse-sensitive patient safety outcome indicators. Journal of nursing research. 2012;20(4):300-309.
19. Patrician PA, Loan L, McCarthy M, Fridman M, Donaldson N, Bingham M, Brosch LR. The association of shift-level nurse staffing with adverse patient events. JONA: the Journal of Nursing Administration. 2011;41(2):64-70.
20. Demirgöz Bal M. Yataklı tedavi kurumlarında hemşire insangücü planlama yaklaşımları. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2014;3(1):148-54.
21. Demiray T, Babaoğlu E. Hemşirelerin elektronik ortamda uygulanan bakım planlarına yönelik görüşlerinin incelenmesi: Nitel Bir Çalışma. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2021;4(1):11-17.
22. Bressington D, Badnapurkar A, Inoue S, Ma HY, Chien WT, Nelson D, Gray R. Physical health care for people with severe mental illness: the attitudes, practices, and training needs of nurses in three Asian countries. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2018;15(2):343.
23. Nantanda R, Kayingo G, Jones R, Van Gemert F, Kirenga BJ. Training needs for Ugandan primary care health workers in management of respiratory diseases: a cross sectional survey. BMC health services research. 2020;20:1-10.
24. Üstündağ H, Zengin N. Baş boyun kanseri nedeni ile cerrahi girişim geçiren hastaların özbakım gücünün değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2008;11(1):63-68.
25. Bayrak B, Bostanoğlu H. İç hastalıkları yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin hasta iletişiminde yaşadıkları güçlüklerin saptanması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;15(4):236-243.
26. Vahey DC, Aiken LH, Sloane DM, Clarke SP, Vargas D. Nurse burnout and patient satisfaction. Med Care. 2004;42(2Suppl):II, 57-66.
27. Akbıyık A, Koçak G, Oksel E. Kronik kalp yetmezliği olan hastalarda öz-bakım davranışlarının incelenmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2016;1(2):1-8.
28. Çam R, Korkmaz Demir F. Eksternal fiksatörlü hastalarda uzun süreli bakım ve izlemin komplikasyonlara etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2009;25(2):11-24.
29. İstek N, Karakurt P. Global bir sağlık sorunu: Tip 2 diyabet ve öz-bakım yönetimi. G.O.P. Taksim E.A.H. Jaren. 2018;4(3):179-182.
30. Kıyak E, Ergüney S. Hemodiyaliz hastalarının öz-bakım gücünün değerlendirilmesi. Atatürk Ünviversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2002;5(1):38-44.
31. Yıldırım A, Çevik B. Diyabetik ayak vaka örneğinde hemşirelik gereksinimlerinin Orem özbakım kuramına göre değerlendirilmesi. Sted Dergisi. 2016;25(5):205-212.
32. Pınar G, Doğan A, Kırlangıç Y, Özdemir Ç. Hemşirelerin hizmet içi uyum eğitimine ilişkin görüşleri. Journal of Clinical and Experimental Investigations. 2010;1(3):199-205.