EN
TR
NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları
Öz
Kötü prognozu nedeniyle kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri olan pankreas kanseri (PK), her iki cinsiyette de en yüksek ölüm/insidans oranına sahiptir. Dünya genelinde ortalama %10’luk beş yıllık genel sağkalım oranı olan PK için 2022 yılında yaklaşık 511.000 yeni vaka ve 467.000 PK-nedenli ölüm bildirilmiştir. Cerrahi rezeksiyon, PK tedavisinde en etkili yöntemdir ancak çoğu hastanın ileri evrede teşhis edilmesi cerrahi tedaviyi kısıtlamaktadır. Standart kemoterapi ajanı olarak kullanılan kemoterapötik ajan Gemsitabin’in etkinliği ise sınırlıdır. Gemsitabine kıyasla daha yüksek sağkalım oranına sahip FOLFIRINOX rejimi ise yüksek toksitite göstermektedir. Dahası kemoterapötik ajanlara direnç gelişimi de tedavi başarısını olumsuz etkilediğinden, günümüzde PK için multidisipliner tedavi yaklaşımları ön plandadır. Tedavideki sınırlılıklar nedeniyle yeni ve hedefe yönelik terapötik stratejilerin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Son çalışmalarda PTEN, SMAD4 ve TP53 gibi tümör baskılayıcılarla etkileşime girerek PI3K/AKT, TGF-β/SMAD4 ve RAS/RAF/MEK/ERK gibi kanserde önemli çeşitli sinyal yollarını düzenlenmesinde etki gösteren N-myc downregüle gen 1 (NDRG1)’in pankreas kanseri dahil birçok agresif solid tümörde anti-onkojenik ve anti-metastatik aktiviteler gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca hem çoklu onkojenik sinyal yolaklarını inhibe ederek hem de tümör baskılayıcı genlerle etkileşimleri nedeniyle NDRG1'in tümör oluşumunda baskılayıcı bir rol oynayabileceği önerilmektedir. Bu derleme NDRG1’in tümör baskılayıcı genler ile etkileşimini ve sinyal yolaklarının düzenlenmesindeki fonksiyonlarının PK gelişimindeki etkilerini güncel literatüre dayanarak açıklamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur.
Proje Numarası
Yoktur
Etik Beyan
Yoktur.
Teşekkür
Yazarlar İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'ne teşekkür ederler.
Kaynakça
- 1.Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-63.
- 2. Dumlu EG, Karakoc D, Ozdemir A. Nonfunctional Pancreatic Neuroendocrine Tumors: Advances in Diagnosis, Management, and Controversies. Int Surg. 2015;100(6):1089-97.
- 3. Wood LD, Canto MI, Jaffee EM, Simeone DM. Pancreatic Cancer: Pathogenesis, Screening, Diagnosis, and Treatment. Gastroenterology. 2022;163(2):386-402.e1.
- 4. Natu J, Nagaraju GP. Gemcitabine effects on tumor microenvironment of pancreatic ductal adenocarcinoma: Special focus on resistance mechanisms and metronomic therapies. Cancer Lett. 2023;573:216382.
- 5. Conroy T, Desseigne F, Ychou M, Bouche O, Guimbaud R, Becouarn Y, et al. FOLFIRINOX versus gemcitabine for metastatic pancreatic cancer. N Engl J Med. 2011;364(19):1817-25.
- 6. Bae DH, Jansson PJ, Huang ML, Kovacevic Z, Kalinowski D, Lee CS, et al. The role of NDRG1 in the pathology and potential treatment of human cancers. J Clin Pathol. 2013;66(11):911-7.
- 7. Ghafouri-Fard S, Ahmadi Teshnizi S, Hussen BM, Taheri M, Sharifi G. A review on the role of NDRG1 in different cancers. Mol Biol Rep. 2023;50(7):6251-64.
- 8. Mustonen V, Muruganandam G, Loris R, Kursula P, Ruskamo S. Crystal and solution structure of NDRG1, a membrane-binding protein linked to myelination and tumour suppression. FEBS J. 2021;288(11):3507-29.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dahili Hastalıklar Hemşireliği
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
27 Mayıs 2025
Yayımlanma Tarihi
28 Mayıs 2025
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2025
Kabul Tarihi
22 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Raday, S., & Yılmaz Aydoğan, H. (2025). NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(2), 1-18. https://doi.org/10.48124/husagbilder.1640760
AMA
1.Raday S, Yılmaz Aydoğan H. NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;8(2):1-18. doi:10.48124/husagbilder.1640760
Chicago
Raday, Sinem, ve Hülya Yılmaz Aydoğan. 2025. “NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (2): 1-18. https://doi.org/10.48124/husagbilder.1640760.
EndNote
Raday S, Yılmaz Aydoğan H (01 Mayıs 2025) NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 2 1–18.
IEEE
[1]S. Raday ve H. Yılmaz Aydoğan, “NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları”, Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 1–18, May. 2025, doi: 10.48124/husagbilder.1640760.
ISNAD
Raday, Sinem - Yılmaz Aydoğan, Hülya. “NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8/2 (01 Mayıs 2025): 1-18. https://doi.org/10.48124/husagbilder.1640760.
JAMA
1.Raday S, Yılmaz Aydoğan H. NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;8:1–18.
MLA
Raday, Sinem, ve Hülya Yılmaz Aydoğan. “NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 2, Mayıs 2025, ss. 1-18, doi:10.48124/husagbilder.1640760.
Vancouver
1.Sinem Raday, Hülya Yılmaz Aydoğan. NDRG-1: Pankreas Kanserindeki Rolü ve Potansiyel Etki Mekanizmaları. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Mayıs 2025;8(2):1-18. doi:10.48124/husagbilder.1640760