Enteral Beslenme Tüpü ile Beslenen Hastalarda Rezidüel Mide İçeriği Kontrolü ve Hemşirelik Bakımının Önemi

Öz

Hastada beslenme yetersizliği görülmemesi için tıbbi durumu ve gereksinimlerine göre beslenme enteral veya parenteral yoldan uygulanabilir. Enteral tüp ile beslenme nazogastrik ya da gastrostomi tüpü ile yapılabilir. Enteral tüp ile beslenmede hasta açısından bazı riskler olabilir. Enteral beslenme tüpü olan hastalarda ise beslenmeyi doğru yönetmek için beslenme değerlendirilmesi çok önemlidir. Beslenme tolerasyonun değerlendirilmesinde gastrik rezidüel volüm kullanılmaktadır. Uluslararası rehberler gastrik rezidüel volüm sınırını 250-500 ml, olarak kabul etmektedirler. Gastrik rezidüel volümü etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Gastrik rezidüel volümün değerlendirilmesinde bazı aktif yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında görüntüleme ve ultrason yer almaktadır. Enteral beslenme tüpü olan hastalarda hemşirelik bakımı vazgeçilmez öneme sahiptir. Hemşireler enteral beslenme ürünleri ve ekipmanlarının doğru bir şekilde seçimi, uygun bir beslenme planının oluşturulması ve uyumun sağlanmasında hasta ve ailesine yol gösterirler Hemşirelerin sık karşılaşılan komplikasyonlara yönelik olarak özellikle bakım veren bireye vereceği eğitim önem taşımaktadır. Bu eğitimler besleme tüp çevresi bakımı, besinin hazırlanması ve verilmesi, tüp tıkanıklığı ve rezidüel mide içeriği ölçümü ile ilgili olmalıdır. Uluslararası kılavuzlar güçlü fikir birliğine dayanarak kritik hastalarda rutin olarak gastrik rezidü hacminin kontrolünü önermemektedir. Bu makalenin amacı enteral beslenme tüpü ile beslenen hastalarda rezidüel mide içeriği kontrolü ve hemşirelik bakımının önemini vurgulamaktır.

Anahtar Kelimeler

• enteral beslenme
• beslenme tüpü
• hemşirelik bakımı

Residual Gastric Content Control and the Importance of Nursing Care in Patients Fed with Enteral Feeding Tubes

Öz

To prevent nutritional deficiencies, nutrition can be administered enterally or parenterally, depending on the patient's medical condition and needs. Enteral tube feeding can be administered through a nasogastric or gastrostomy tube. Enteral tube feeding may carry some risks for the patient. In patients with enteral feeding tubes, nutritional assessment is crucial for proper nutrition management. Gastric residual volume is used to assess feeding tolerance. International guidelines consider the gastric residual volume limit to be 250-500 ml. Many factors influence gastric residual volume. Several active methods are used to assess gastric residual volume. These methods include imaging and ultrasound. Nursing care is essential for patients with enteral feeding tubes. Nurses guide patients and families in the correct selection of enteral feeding products and equipment, the creation of an appropriate feeding plan, and ensuring compliance. The education provided by nurses to caregivers regarding common complications is particularly important. This training should address feeding tube care, feed preparation and administration, tube obstruction, and residual gastric content measurement. International guidelines, based on strong consensus, do not recommend routine gastric residual volume monitoring in critically ill patients. The purpose of this article is to emphasize the importance of residual gastric content monitoring and nursing care in patients receiving enteral feeding tube feeding.

Anahtar Kelimeler

• enteral nutrition
• feeding tube
• nursing care

Kaynakça

1. Kaynaklar Taylor BE, McClave SA, Martindale RG, Warren MM, Johnson DR, Braunschweig C, et al. Guidelines for the provision and assessment of nutrition support therapy in the adult critically ill patient: Society of Critical Care Medicine (SCCM) and American Society for Parenteral and Enteral Nutrition (ASPEN). Crit Care Med. 2016;44(2):390-438.
2. Çelebi D, Yılmaz E. Cerrahi hastalarda enteral ve parenteral beslenmede kanıta dayalı uygulamalar ve hemşirelik bakımı. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;(7):714-31.
3. Yasuda H, Kondo N, Yamamoto R, Asami S, Abe T, Tsujimoto H, et al. Monitoring of gastric residual volume during enteral nutrition. Cochrane Database Syst Rev. 2021;9(9):CD013335.
4. Wen Z, Xie A, Peng M, Bian L, Li W, Li M. Is discard better than return gastric residual aspirates: a systematic review and meta-analysis. BMC Gastroenterol. 2019;19(1):173.
5. Feng L, Chen J, Xu Q. Is monitoring of gastric residual volume for critically ill patients with enteral nutrition necessary? A meta-analysis and systematic review. Int J Nurs Pract. 2023;29(6): e13124.
6. Martinez EE, Pereira LM, Gura KM, Stenquist N, Ariagno K, Nurko S, et al. Gastric emptying in critically ill children. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2017;41(7):1100-9.
7. Ameri GF, Rostami S, Baniasadi H, Aboli B, Ghorbani F. The effect of prone position on gastric residuals in preterm infants. J Pharm Res Int. 2018;22(2):1-6.
8. McClave SA, Taylor BE, Martindale RG, Warren MM, Johnson DR, Braunschweig C, et al. Guidelines for the provision and assessment of nutrition support therapy in the adult critically ill patient: Society of Critical Care Medicine (SCCM) and American Society for Parenteral and Enteral Nutrition (ASPEN). JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2016;40(2):159-211.

9. Bischoff SC, Austin P, Boeykens K, Schneider SM, Stanga Z, Pironi L. ESPEN practical guideline: Home enteral nutrition. Clin Nutr. 2021;41(2):468-88.
10. Tekin E, Akan M, Koca U, Özkardeşler S, Adıyaman E, Büyükçoban S, et al. Comparison of different gastric residual volumes in intensive care patients whom applied enteral nutrition support. Turkish Journal of Intensive Care. 2019;17(1):113-20.
11. Çankaya E, Çankaya S, Küçük AO. Yoğun bakım hastalarında farklı gastrik rezidüel volüm eşiklerinin morbidite ve mortalite üzerine etkileri. Turk Yogun Bakim Dergisi. 2021;19(4):158-66.
12. Kaçmaz M, Kocaöz F, Destegül D, Turhan Z, Bayraktar M. The relationship of gastrointestinal complications and ventilator related status with gastric residual volume in intensive care patients. Acta Medica Alanya. 2021;5(2):157-63.
13. Jenkins B, Calder PC, Marino LV. Gastric residual volume monitoring practices in UK intensive care units: a web-based survey. Journal of the Intensive Care Soc. 2023;25(2):156-63.
14. Özer E, Küçük E, Kapucu S. Hemşirelerin disfaji yönetiminde kanıta dayalı rehber kullanımına yönelik deneyimleri (nitel bir çalışma). HUHEMFAD. 2021;8(1):35-42.
15. Terzi B, Doğu Kökcü Ö. Yoğun Bakım Ünitesinde Enteral Beslenen Hastaların Gastrik Rezidüel Volüm Ölçümünde Farklı Görüşler. J Hum Rhythm. 2019;5(4):344-51.
16. Gale C, Dorling J, Arch B, Woolfall K, Deja E, Roper L, et al. Optimal outcome measures for a trial of not routinely measuring gastric residual volume in neonatal care: a mixed methods consensus process. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2020;106(3):292-7.
17. Wang Z, Ding W, Fang Q, Zhang L, Liu X, Tang Z. Effects of not monitoring gastric residual volume in intensive care patients: a meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2019;91:86-93.
18. Feng LF, Li XW, Zhu XQ, Jin LN. Advances in management strategies for enteral nutrition-related gastric retention in adult patients with nasogastric tubes. World J Gastrointest Surg. 2025;17(3):101751.
19. Koç A. Is gastric residual volume measurement really necessary to achieve targeted calories? European Journal of Therapeutics. 2022;28(3):197-202.
20. Bruen T, Rawal S, Tomesko J, Byham-Gray L. Elimination of routine gastric residual volume monitoring improves patient outcomes in adult critically ill patients in a community hospital setting. Nutr Clin Pract. 2020;35(3):522-32.
21. Ozen N, Tosun N, Yamanel L, Altintas ND. Evaluation of the effect on patient parameters of not monitoring gastric residual volume in intensive care patients on a mechanical ventilator receiving enteral feeding: a randomized clinical trial. J Crit Care. 2016;33:137-44.
22. Abdelbaky AM, Elmasry WG, Awad AH. Bolus versus continuous enteral feeding for critically ill patients: a systematic review and meta-analysis. Cureus. 2024;16(2):e54136.
23. Mohammadpour A, Sajadi M, Maghami S, Soltani H. The effect of gastric gas emptying on the residual gastric volume in mechanically ventilated intensive care unit patients fed through nasogastric tubes: a randomized, single-blind, clinical trial. Asian J Pharm Clin Res. 2018;11(9):492-6.
24. Rahat-Dahmardeh A, Saneie-Moghadam S, Khosh-Fetrat M. Comparing the effect of neostigmine and metoclopramide on gastric residual volume of mechanically ventilated patients in intensive care unit: a doubleblind randomized clinical trial. Biomed Res Int. 2021;2021:5550653.
25. Khatony A, Abdi A, Karimi B, Aghaei A, Brojeni H. The effects of position on gastric residual volume of premature infants in NICU. Ital J Pediatr. 2019;45(1):8.
26. Halemani K, Issac A, Dhiraaj S, Mishra P. Efficacy of body position on gastric residual in preterm infants: a systematic review and meta-analysis. Clin Exp Pediatr. 2023;66(6):262-70.
27. Memiş E. Pediatrik KVC yoğun bakım ünitesinde yatan post-op yenidoğanlarda pozisyonun gastrik rezidüel volüme ve konfor düzeyine etkisi [yüksek lisans tezi]. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2022.
28. Bayrak Kahraman B. Yoğun bakım ünitelerinde sürekli enteral beslenen, entübe hastalara uygulanan abdominal masajın ventilatör ilişkili pnömoni gelişimine etkisi [doktora tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2014. Cihan S. Pediatrik yoğun bakımda enteral beslenen hastalarda abdominal masajın gastrik sorunlara etkisi [yüksek lisans tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2023.
29. Valla F, Cercueil E, Morice C, Tume L, Bouvet L. Point-of-care gastric ultrasound confirms the inaccuracy of gastric residual volume measurement by aspiration in critically ill children: GASTRIPED study. Front Pediatr. 2022;10:903944. Ferreira C, Martinez F, Crott G, Belik J. Gavage feed volume determines the gastric emptying rate in preterm infants. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2018;67(3): e54-9.
30. Chen S, Xian W, Cheng S, Zhou C, Zhou H, Feng J, et al. Risk of regurgitation and aspiration in patients infused with different volumes of enteral nutrition. Asia Pac J Clin Nutr. 2015;24(2):212-8.
31. Hong-ya L, Li B, Wen X. Clinical efficacy of phentolamine in the treatment of feeding intolerance in premature infants with low birth weight. Pak J Med Sci. 2020;36(7):1650-5.
32. Pan X, Chai J, Gao X, Li S, Liu J, Li L, et al. Diagnostic performance of ultrasound in the assessment of gastric contents: a meta-analysis and systematic review. Insights Imaging. 2024;15(1):98.
33. Bouvet L, Zieleskiewicz L, Loubradou E, Alain A, Morel J, Argaud L, et al. Reliability of gastric suctioning compared with ultrasound assessment of residual gastric volume: a prospective multicentre cohort study. Anaesthesia. 2019;75(3):323-30. 36. Sever F, Özmert S, Dereci S. The relationship between gastric ultrasound findings and endoscopically aspirated volume in infants and determining the antral cutoff value for empty stomach diagnosis. Paediatr Anaesth. 2024;34(6):532-7.
34. Jordan EA, Moore SC. Enteral nutrition in critically ill adults: literature review of protocols. Nurs Crit Care. 2020;25(1):24-30.
35. Aközlü Z, Mutlu B. Çocuklarda enteral beslenme ve hemşirelik bakımı. Ankara Sağlık Bilim Derg. 2024;13(2):181-96.
36. Kim H, Chang SJ. Implementing an educational program to improve critical care nurses' enteral nutritional support. Aust Crit Care. 2019;32(3):218-22.
37. Doménech Briz V, Gea-Caballero V, Chover-Sierra E, Czapla M, Fehler P, Rodríguez-Calvo A, et al. Knowledge level of ICU nurses regarding nutritional assessment of critically ill patients: a systematic review. Nurs Rep. 2024;14(1):586-602.
38. Boullata JI, Carrera AL, Harvey L, Escuro AA, Hudson L, Mays A, et al. ASPEN Safe Practices for Enteral Nutrition Therapy Task Force, American Society for Parenteral and Enteral Nutrition. ASPEN safe practices for enteral nutrition therapy. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 2017;41(1):15-103.
39. Gök Metin Z, Pars H. Hemşirelerin enteral beslenme konusundaki bilgi ve klinik yeterlilikleri: tanımlayıcı, kesitsel ve karşılaştırmalı bir çalışma. Clin Nutr ESPEN. 2020;35(2):104-15.
40. Zaher S, Sumairi FA, Ajabnoor SM. Understanding nursing perspective towards barriers to the optimal delivery of enteral nutrition in intensive care settings. BMC Nurs. 2024;23(1):42.
41. Darawad MW, Alfasfos N, Zaki I, Alnajar M, Hammad S, Samarkandi OA. ICU nurses' perceived barriers to effective enteral nutrition practices: a multicenter survey study. Open Nurs J. 2018;12:67-75.
42. Hamdan M, Zidan S, Badrasawi M, Shweikeh H, Al-Masri R, Al-Khateeb R. Palestinian nurses' knowledge, attitudes, and practices regarding enteral nutrition: cross-sectional study. Appl Nurs Res. 2022;63:151545.
43. Al-Sayaghi KM, Alqalah TAHS, Alkubati SA, Alrubaiee GG, Alshoabi SA, Atrous MH, et al. Critical care nurses’ perceptions of enteral nutrition: a descriptive cross-sectional study. Open Nurs J. 2022;16(1).
44. Altınbaş Y, Karaca T. Hemşirelerin perkütan endoskopik gastrostomili hastaların bakımına ilişkin deneyimleri: fenomenolojik araştırma. Turk Hemsire Der Derg. 2023;4(1):27-38.
45. Koçhan E, Akın S. Hemşirelerin enteral ve parenteral beslenme uygulamalarına ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. JAREN. 2018;4(1):1-14.
46. Boeykens K, Van Hecke A. Advanced practice nursing: nutrition nurse specialist role and function. Clin Nutr ESPEN. 2018;26:72-6.
47. Aliş B, Okuroğlu GK. Hemşireler için enteral beslenme uygulamaları öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turk Klin J Nurs Sci. 2022;15(2):427-36.