Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi

Kübra Özcan; Gül Pınar

doi:10.48124/husagbilder.801214

Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi

Öz

Araştırma Başkent Üniversitesi Hastanesi Jinekoloji Onkoloji Kemoterapi Ünitesi’nde jinekolojik kanser tedavisi gören bireylerin uğraş seçimlerinin günlük yaşam aktiviteleri, anksiyete ve depresyon üzerine olan etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 296 kişi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Anket Formu, Hastane Anksiyete- Depresyon Ölçeği ve Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi, Ki-Kare ve Korelasyon testinden yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 56.8±10.5’dir. Kemoterapi sürecinde hastaların %87’sinin herhangi bir uğraşla ilgilendikleri; sıklıkla dizi-sinema izleme (%51.3), hayal kurma (%32.7), müzik dinleme (%26.6), arkadaş-akraba ziyareti (%19.6), çiçek yetiştirme (%14) ve yürüyüş-egzersiz yaptıkları (%14) belirlenmiştir. Hastaların %53’ünde anksiyete ve %68’inde depresyon saptanmıştır. Kemoterapi sürecinde uğraş sayısı arttıkça hastaların anksiyete ve depresyon oranı azalmakta ve günlük yaşam aktivite skoru artmaktadır (p<0.05). Çalışmanın sonucunda, uğraş durumunun kanser hastalarının hem psikolojilerini hem de bağımsızlık düzeylerini olumlu yönde etkilediği gösterilmiştir. Bu açıdan, jinekolojik kanserli hastaların aktivite performanslarının değerlendirilerek bireylerin uğraş terapisine katılımının sağlanması ve bu konuyla ilgili ileri çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Ferlay J, Colombet M, Soerjomataram I, Mathers C, Parkin DM, Piñeros M, et al. Estimating the global cancer incidence and mortality in 2018: GLOBOCAN sources and methods. Int J Cancer. 2019; 144 (8): 1941-53.
2. Baxter MF, Dulworth AN, Smith TM. Identification of mild cognitive impairments in cancer survivors. Occupational therapy in health care. 2011; 25(1): 26-37.
3. Pekçetin S, Bumin G, Güngör T, Tunç S. Kemoterapi alan jinekolojik kanserli hastalarda algılanan aktivite performansının toplumsal katılım ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi. 2013; 1(2): 31–40.
4. Hunter E, Baltisberger J. Functional outcomes by age for ınpatient cancer rehabilitation: a retrospective chart review. Journal of Applied Gerontology. 2013; 32(4): 443–456.
5. Thorsen L, Gjerset GM, Loge JH, Kiserud CE, Skovlund E, Fløtten T, Fosså SD. Cancer patients' needs for rehabilitation services. Acta Oncol. 2011;50(2):212-22.
6. Fitzpatrick TR, Remmer J. Needs, Expectations and attendance among participants of a cancer wellness centre in montreal, quebec. Journal of Cancer Survivorship. 2011; 5(3): 235-246.
7. American Occupational Therapy Association. (2014). Occupational therapy practice framework: domain and process (3rd edition). American Journal of Occupational Therapy. 2014; 68: 1–48.
8. Bolt M, Ikking T, Baaijen R, Saenger S. Occupational therapy and primary care. Prim Health Care Res Dev. 2019; 20: e27.

9. Donnelly C, Brenchley C, Crawford C Letts L. The emerging role of occupational therapy in primary care. Canadian Journal of Occupational Therapy. 2014; 81: 51–61.
10. Wong SR & Fisher G. Comparing and using occupation focused models. Occ Therap Healtcare. 2015; 29(3): 297-315.
11. Tinelly M Byrne M. Primary care occupational therapy: exploring the perceptions of therapists’ role and their current practice in Ireland. Irish Journal of Occupational Therapy. 2016; 44:23–31.
12. Ikiugu MN & Nissen RM. Intervention strategies used by occupational therapists working in mental health and their theoretical basis. Occupational Therapy in Mental Health. 2016; 32(2): 109-129.
13. Arbesman M, Lieberman D, & Metzler CA. Using evidence to promote the distinct value of occupational therapy. American Journal of Occupational Therapy. 2014; 68: 381–385.
14. Ikiugu MN. Use of theoretical conceptual practice models by occupational therapists in the US: A pilot survey. International Journal of Therapy and Rehabilitation. 2012; 1(11): 629–636.
15. Zigmund AS, Snaith RP. The hospital anxiety and depression scale. Acta Psychiatr Scand. 1983; 67:361-370.
16. Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L. Validity and realibility of Turkish version of hospital anxiety and depression scale. Turkish Journal of Psychiatry. 1997; 8:280-287.
17. Katz S, Ford AB, Moskowitz RW, Jackson BA, Jaffe MW. Studies of illness in the aged. The Index of ADL: A standardized measure of biological and psychosocial function. JAMA. 1963; 185:914-19.
18. Kaya E, Özbek S, Tekin A, Ergin S, Yaman A. KOAH’lı yaşlı hastalarda günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Geriatrics. 2010; 13(2): 111-116.
19. Hahn C, Dunn R, Halperin E. Routine screening for depression in radiation oncology patients. Am J Clin Oncol. 2004; 27: 497–499. 20. Çokmert S, Yavuzşen T, Ünek İ. Ayaktan Tedavi Gören Kanser Hastalarının Kemoterapi Sırasında Uğraşı Seçimleri, ACU Sağlık Bil Derg. 2011; 2(1):31-36.
21. Riley RG, Manias E. The uses of photography in clinical nursing practice and research: a literature review. J Adv Nurs. 2004; 48: 397-405.
22. Stuckey HL, Nobel J. The connection between art, healing, and public health: a review of current literature. Am J Public Health. 2010; 100: 254-63.
23. Ferrer AJ. The eff ect of live music on decreasing anxiety in patients undergoing chemotheraphy treatment. J Music Ther 2007; 44(3): 242–255.
24. Mustian KM, Sprod LK, Janelsins M, Peppone LJ, Palesh OG, Chandwani K, Morrow GR. Multicenter, randomized controlled trial of yoga for sleep quality among cancer survivors. Journal of Clinical Oncology. 2013; 31(26): 3233–3241.
25. Silver JK, Gilchrist LS. Cancer rehabilitation with a focus on evidence-based outpatient physical and occupational therapy interventions. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation. 2011; 90(5): 5-15.
26. Lattanzi JB, Giuliano S, Meehan, C, Sander B, Wootten, R, Zimmerman A. Recommendations for physical and occupational therapy practice from the perspective of clients undergoing therapy for breast cancer-related impairments. Journal of Allied Health. 2010; 39(4): 257-264.
27. Pergolotti M., Williams G. R., Campbell C., Munoz L. A., Muss H. B. Occupational therapy for adults with cancer: Why it matters. Geriatric Oncology. 2016; 21: 314–319.
28. Hinojosa J. The evidence-based paradox. American Journal of Occupational Therapy. 2013; 67:18-23.
29. Tomori K., Nagayama H., Ohno K., Nagatani R., Saito Y., Takahashi K., Higashi T. Comparison of occupation-based and impairment-based occupational therapy for subacute stroke: A randomized controlled feasibility study. Clinical Rehabilitation. 2015; 29(8): 752–762.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kübra Özcan Bu kişi benim
Türkiye

Gül Pınar ^*
0000-0002-6952-6241
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

28 Eylül 2020

Kabul Tarihi

14 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.48124/husagbilder.801214

IZ

https://izlik.org/JA42XF59HT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özcan, K., & Pınar, G. (2021). Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 65-76. https://doi.org/10.48124/husagbilder.801214

AMA

1.Özcan K, Pınar G. Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;4(1):65-76. doi:10.48124/husagbilder.801214

Chicago

Özcan, Kübra, ve Gül Pınar. 2021. “Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4 (1): 65-76. https://doi.org/10.48124/husagbilder.801214.

EndNote

Özcan K, Pınar G (01 Ocak 2021) Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4 1 65–76.

IEEE

[1]K. Özcan ve G. Pınar, “Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi”, Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 65–76, Oca. 2021, doi: 10.48124/husagbilder.801214.

ISNAD

Özcan, Kübra - Pınar, Gül. “Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 4/1 (01 Ocak 2021): 65-76. https://doi.org/10.48124/husagbilder.801214.

JAMA

1.Özcan K, Pınar G. Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;4:65–76.

MLA

Özcan, Kübra, ve Gül Pınar. “Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi”. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, Ocak 2021, ss. 65-76, doi:10.48124/husagbilder.801214.

Vancouver

1.Kübra Özcan, Gül Pınar. Jine-onkolojik Hastalarda Kemoterapi Sürecindeki Uğraş Seçimlerinin Günlük Yaşam Aktiviteleri, Anksiyete ve Depresyon Üzerine Etkisi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2021;4(1):65-76. doi:10.48124/husagbilder.801214

Cited By

The effect of music on pain and anxiety in patients receiving chemotherapy during COVID‐19

European Journal of Cancer Care

https://doi.org/10.1111/ecc.13715

The effect of occupational therapy on anxiety, depression, and psychological well-being in older adults: a single-blind randomized-controlled study

European Geriatric Medicine

https://doi.org/10.1007/s41999-023-00900-z

Factors Affecting Successful Aging of Older Adults and the Relationship Between Leisure Activities Duration and Successful Aging

Journal of Applied Gerontology

https://doi.org/10.1177/07334648241273432

The Effect of Human Papillomavirus on Self-Esteem and Sexuality in Women

European Journal of Therapeutics

https://doi.org/10.58600/eurjther2695