Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri, Özel Gereksinimli Çocuklara Yönelik Tutumları ve Akran Zorbalığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin empatik eğilim düzeyleri, özel gereksinimli çocuklara yönelik tutumları ve akran zorbalığı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini 2022 – 2023 eğitim öğretim yılında Hakkari’de öğrenimini sürdüren 92 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak KA-Sİ Çocuk ve Ergenler için Empatik Eğilim Ölçeği, Chedoke-Mcmaster Engelli Çocuklara Yönelik Tutumlar Ölçeği ve Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu kullanıldı. Verilerin analizinde Spearman korelasyon analizi, t-testi ve ANOVA kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin empatik eğilimleri ile özel gereksinimli çocuklara yönelik tutumları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardı (r:0.276; p<0.05). Öğrencilerin empatik eğilimleri ile akran zorbalığına maruz kalma arasında (r:0.037; p>0.05) ve özel gereksinimli çocuklara yönelik tutumları ile akran zorbalığına maruz kalma arasında (r:0.954; p>0.05) bir ilişki yoktu. Sonuç: Empati becerisi yüksek olan ortaokul öğrencilerinin, empati becerisi düşük olan öğrencilere göre özel gereksinimli çocuklara karşı tutumunun daha iyi olduğu tespit edildi. Dolayısıyla bu yönüyle ortaokul öğrencilerini özel gereksinimli çocuklara yönelik tutumlarını iyileştirilebilmesi için özellikle okul öncesi dönemden itibaren çocuklara empati ve empatik eğilim konusunda eğitim verilmesi ilerleyen dönemdeki yaşantılarında bu beceriyi kazanmaları açısından oldukça önemlidir.

Keywords

• Empatik eğilim
• tutum
• özel gereksinimli çocuklar
• ortaokul öğrencileri
• akran zorbalığı

Investigation of the Relationship Between Empathic Tendency, Attitudes towards Children with Special Needs and Peer Bullying of Secondary School Students

Abstract

Objectives: This study aims to examine the relationship between secondary school students' empathic disposition levels, their attitudes towards children with special needs and peer bullying. Materials and Methods: The sample of the research consists of 92 secondary school students who continue their education in Hakkari in the 2022-2023 academic year. KA-SI Empathic Tendency Scale for Children and Adolescents, Chedoke-Mcmaster Attitudes towards Children with Disabilities Scale and Peer Bullying Scale Adolescent Form were used as measurement tools in the study. Spearman correlation analysis, t-test and ANOVA were used in the analysis of the data. Results: A significant positive correlation was found between students' empathic tendencies and their attitudes towards children with special needs (r:0.276; p<0.05). There was no relationship between students' empathic tendencies and exposure to peer bullying (r:0.037; p>0.05), and between their attitudes towards children with special needs and exposure to peer bullying (r:0.954; p>0.05). Conclusion: It was determined that secondary school students with high empathy skills had better attitudes towards children with special needs than students with low empathy skills. Therefore, in order to improve the attitudes of secondary school students towards children with special needs, it is very important to educate children on empathy and empathic tendency, especially from the pre-school period, in order to gain this skill in this context in their future lives.

Keywords

• Empathic tendency
• attitude
• middle school students
• peer bullying.
• children with special needs

References

1. Akyol, A. K. & Bilbay, A. (2018). Ergenlerin akran zorbalığı yapmaları, zorbalığa maruz kalmaları ve empatik eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi/examination of the correlation between peer bullying, exposed to bullying, and emphatic tendencies of adolescent. Journal of History Culture and Art Research, 7(2), 667-675.
2. Alnahdi G. H. (2019). The positive impact of including students with intellectual disabilities in schools: Children's attitudes towards peers with disabilities in Saudi Arabia. Research in Developmental Disabilities, 85, 1–7.
3. Arıman, F.(2007). İlköğretim 7. ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Zorbalık Eğilimleri ile Okul İklimi Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Armitage R. (2021). Bullying in children: impact on child health. BMJ Paediatrics Open, 5(1), e000939.
5. Armstrong, M., Morris, C., Abraham, C., Ukoumunne, O. C., & Tarrant, M. (2016). Children’s contact with people with disabilities and their attitudes towards disability: A cross-sectional study. Disability and Rehabilitation, 38(9), 879-888.
6. Atalay, A. (2010). Akran Zorbalığı Gösterme ve Akran Zorbalığına Maruz Kalmanın Cinsiyet, Yaş, Sosyoekonomik Düzey, Anne-Baba Tutumları, Arkadaş İlişkileri ve Benlik Saygısı ile İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Bacık, M. (2022). Lise seviyesinde zihinsel yetersizliğe sahip ve otizmli olan öğrencilerde akran zorbalığının değerlendirilmesi, Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
8. Butera, C. D., Harrison, L., Kilroy, E., Jayashankar, A., Shipkova, M., Pruyser, A., & Aziz-Zadeh, L. (2023). Relationships between alexithymia, interoception, and emotional empathy in autism spectrum disorder. Autism : The International Journal of Research and Practice, 27(3), 690–703.

9. Coyle, S., Cipra, A., & Rueger, S. Y. (2021). Bullying types and roles in early adolescence: Latent classes of perpetrators and victims. Journal of School Psychology, 89, 51–71.
10. Dölek, N. (2002). Öğrencilerde Zorbaca Davranışların Araştırılması ve Bir Önleyici Program Modeli. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
11. Ersoy, E., & Köşger, F. (2016). Empati: Tanimi ve Önemi/empathy: Definition and its importance. Osmangazi Tıp Dergisi, 38(2), 9-17.
12. Fu, W., Xiao, Y., Yin, C., & Zhou, T. (2022). The relationship of inclusive climate and peers' attitude on children with disabilities in China: A mediating role of empathy. Frontiers in Psychology, 13, 1034232.
13. Gage, N. A., Katsiyannis, A., Rose, C., & Adams, S. E. (2021). Disproportionate bullying victimization and perpetration by disability status, race, and gender: A national analysis. Advances in Neurodevelopmental Disorders, 5(3), 256–268.
14. Gren, S.B., Salkind, N.J.,Akey, T.M. (2000). Using SPSS for Windows :analyzing and understanding data (2.b.s). New Jersey: Prentice Hall.
15. Gümüş, E. Ç., & Öncel, S. (2020). Validity and reliability of the Chedoke-McMaster Attitudes towards Children with Handicaps scale in Turkey: A methodological study. Florence Nightingale Journal of Nursing, 28(1), 1.
16. Güven, F. (2015). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin zorbalık yapmaları ile zorbalığa maruz kalmalarının, cinsiyet, anne-baba eğitimi, sosyoekonomik düzey ve empati eğilimi açısından incelenmesi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
17. Juvonen, J., Wang, Y., & Espinoza, G. (2011). Bullying experiences and compromised academic performance across middle school grades. The Journal of Early Adolescence, 31(1), 152–173.
18. Juvonen, J., & Graham, S. (2014). Bullying in schools: the power of bullies and the plight of victims. Annual Review of Psychology, 65, 159–185.
19. Kaya, A., & Siyez, D. M. (2010). Child and adolescent KA-SI empathic tendency scale: Development, validity and reliability study. Eğitim Ve Bilim, 35(156), 110.
20. Låftman, S. B., Fransson, E., Modin, B., & Östberg, V. (2017). National data study showed that adolescents living in poorer households and with one parent were more likely to be bullied. Acta Paediatrica (Oslo, Norway: 1992), 106(12), 2048–2054.
21. Mishna, F. (2003). Learning disabilities and bullying: Double jeopardy. Journal of Learning Disabilities, 36(4), 336–347.
22. Mirete, A. B., Belmonte, M. L., Mirete, L., & García-Sanz, M. P. (2022). Predictors of attitudes about people with intellectual disabilities: empathy for a change towards inclusion. International Journal of Developmental Disabilities, 68(5), 615-623.
23. Mynard, H., & Joseph, S. (1997). Bully/victim problems and their association with Eysenck's personality dimensions in 8 to 13 year‐olds. British Journal of Educational Psychology, 67(1), 51-54.
24. Nowicki E. A. (2006). A cross-sectional multivariate analysis of children's attitudes towards disabilities. Journal of intellectual disability research : JIDR, 50(Pt 5), 335–348.
25. Pekel-Uludağlı N. (2004). Akran Zorbalığı Grupları Arasında Sosyometrik Statü, Yalnızlık ve Akademik Başarı Durumlarının İncelenmesi. Yayınlanmamış 75 Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
26. Pelendecioğlu, B.(2011). Lise Öğrencilerinde Zorbalık Olgusunun Okul Yaşam Kalitesi Bakımından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
27. Peng, C., Wang, Z., Yu, Y., Cheng, J., Qiu, X., & Liu, X. (2022). Co-occurrence of sibling and peer bullying victimization and depression and anxiety among Chinese adolescents: The role of sexual orientation. Child Abuse & Neglect, 131, 105684.
28. Pittelkow, M. M., Aan Het Rot, M., Seidel, L. J., Feyel, N., & Roest, A. M. (2021). Social Anxiety and Empathy: A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of Anxiety Disorders, 78, 102357
29. Radoman, M., Akinbo, F. D., Rospenda, K. M., & Gorka, S. M. (2019). The impact of startle reactivity to unpredictable threat on the relation between bullying victimization and internalizing psychopathology. Journal of Psychiatric Research, 119, 7–13.
30. Ritchie, M. B., Neufeld, R. W. J., Yoon, M., Li, A., & Mitchell, D. G. V. (2022). Predicting youth aggression with empathy and callous unemotional traits: A Meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 98, 102186.
31. Robinson, L.E., Clements, G., Drescher, A. et al. (2023). Developing a Multi-Tiered System of Support-Based Plan for Bullying Prevention Among Students with Disabilities: Perspectives from General and Special Education Teachers During Professional Development. School Mental Health 15, 826–838.
32. Sap, R., Özkan, Ş., & Uğurlu, Ü. (2021). Normal Gelişim Gösteren Çocukların Empatik Eğilimleri Ve Engellilere Yönelik Tutumlarının Ebeveynlerinin Empatik Eğilimleri İle İlişkisi. Bezmialem Science 2022;10(5):637-45
33. Schwenck, C., Göhle, B., Hauf, J., Warnke, A., Freitag, C. M., & Schneider, W. (2014). Cognitive and emotional empathy in typically developing children: The influence of age, gender, and intelligence. European Journal of Developmental Psychology, 11(1), 63-76.
34. Smith, R. L., & Rose, A. J. (2011). The "cost of caring" in youths' friendships: considering associations among social perspective taking, co-rumination, and empathetic distress. Developmental Psychology, 47(6), 1792–1803.
35. Top, E. (2018). 14 Haftalık Özel Eğitim Dersi Uygulamasının Üniversite Öğrencilerinin Empatik Eğilim Ve Engellilere Yönelik Tutumlarına Etkisi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9 (3) , 174-183.
36. Toran, M., Etgüer, D. & Ünsever, Ö. (2017). Investigation of the Parents’ Perceptions towards Children with Special Needs . Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal , 4 (3) , 15-30 .
37. Ayas, T & Pişkin, M. (2015). Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 316-324.
38. Vilella, R. C., & Reddivari, A. K. R. (2022). Empathy. In StatPearls. StatPearls Publishing.