Fiziksel Aktivitenin Sağlık Bölümleri Öğrencilerinin Akademik Öz Yeterlik ve Başarılarına Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 3, 656 - 669, 31.12.2025

Yasemin Salkın , Aysun Kazak Saltı

Öz

Amaç: Bu araştırma, ön lisans öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerini incelemek ve fiziksel aktivite düzeylerinin akademik öz yeterlik ve başarıya etkisini belirlemek için yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini Mersin’de yer alan bir devlet üniversitesinin sağlık hizmetleri meslek yüksekokulunda öğrenim gören sağlık bölümü 2. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya katılmayı kabul eden 413 öğrenci ise örneklemi oluşturmaktadır. Veriler Eylül –Kasım 2024 tarihleri arasında Birey Tanıtım Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (UFAA) ve Akademik Öz Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %78,5’i kadın ve tüm katılımcıların yaş ortalamaları 20,77±3,18 yıldır. UFAA skorlarına göre öğrencilerin %16,2’si inaktif, %59,9’u minimal aktif, %23,9’u çok aktif fiziksel aktivite düzeyine sahiptir. Erkeklerin, tam zamanlı çalışanların ve öğrenci evinde ikamet edenlerin toplam UFAA puan ortalamalarının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır (p0,05). Diğer yandan, fiziksel aktivite düzeyi yüksek olan öğrencilerin akademik başarılarının da yüksek olduğu görülmüştür (p=0,007). Dahası, fiziksel aktivite düzeyleri ile akademik öz yeterlilik ölçeğinin alt boyutlarından sosyal statü ve bilişsel uygulamalarının puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca fiziksel aktivite düzeyi ile akademik başarı puanı arasında pozitif yönde zayıf bir korelasyon (p = 0,03; r = 0,184) yanı sıra fiziksel aktivite düzeyi ile akademik öz yeterlilik arasında pozitif yönde zayıf bir korelasyon (p0,01; r = 0,189) bulunmuştur.
Sonuç: Sağlık bölümleri öğrencilerinde yeterli fiziksel aktivite yapanlarının sayısının az olduğu, öğrencilerin çoğunluğunun minimal aktif olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyinin arttırılmasının akademik öz yeterlik ve başarıyı artırmada olumlu etkileri olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Fiziksel aktivite , akademik öz yeterlik , akademik başarı , üniversite öğrencileri

Proje Numarası

yok

The Effect of Physical Activity on the Academic Self-Efficacy and Success of Health Department Students

Öz

Objectives: This study aimed to examine the physical activity levels of associate degree students and to determine the effect of these levels on academic self-efficacy and academic success.
Methods: The study population consisted of second-year students enrolled in health-related programs at a state university’s vocational school of health services in Mersin. The sample comprised 413 students who agreed to participate. Data were collected between September and November 2024 using the Individual Information Form, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), and the Academic Self-Efficacy Scale.
Results: Of the participants, 78.5% were female, and the overall mean age was 20.77 ± 3.18 years. According to IPAQ scores, 16.2% of students were inactive, 59.9% were minimally active, and 23.9% were very active. Total IPAQ scores were higher among males, full-time employees, and those residing in student housing compared with their counterparts (p <0.05). In addition, students with higher physical activity levels had higher academic success (p = 0.007). There were significant differences between physical activity level and the social status and cognitive applications subdimensions of the Academic Self-Efficacy Scale. Moreover, there was a weak positive correlation between physical activity level and academic success (p = 0.03; r = 0.184), as well as between physical activity level and academic self-efficacy (p <0.01; r = 0.189).
Conclusion: Among students in health-related programs, the number engaging in sufficient physical activity was low, with the majority being minimally active. Increasing students’ physical activity levels may have beneficial effects on improving academic self-efficacy and academic success.

Anahtar Kelimeler

Physical activity , academic self-efficacy , academic success , university students

Proje Numarası

yok

Kaynakça

• Aksoy, Y. E., Çatalgöl, Ş., Çolak, M. B., Yeşil, Y., ve Karapolat, H. (2019). Ebelik öğrencilerinin fiziksel aktivite ve akademik başarı durumlarının incelenmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 593-597. https://doi.org/10.31067/0.2019.209
• Arslan, S. S., Alemdaroğlu, İ., Öksüz, Ç., Karaduman, A. A., ve Yılmaz, Ö. T. (2018). Genç bireylerde fiziksel aktivitenin akademik başarı ve depresyon üzerine etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 6(1), 37-42. https://doi.org/10.30720/ered.417878
• Bednarek, J., Pomykała, S., Bigosińska, M., ve Szyguła, Z. (2016). Physical Activity of Polish and Turkish University Students as Assessed by IPAQ. Central European Journal of Sport Sciences and Medicine, 16, 13-22. https://doi.org/10.18276/cej.2016.4-02
• Bergier, J., Tsos, A., Popovych, D., Bergier, B., Niźnikowska, E., Ács, P., Junger, J., ve Salonna, F. (2018). Level of and factors determining physical activity in students in Ukraine and the Visegrad countries. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(8). https://doi.org/10.3390/IJERPH15081738
• Bull, F. C., Al-Ansari, S. S., Biddle, S., Borodulin, K., Buman, M. P., Cardon, G., Carty, C., ve Chaput, J. P. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 54(24), 1451-1462. https://doi.org/10.1136/BJSPORTS-2020-102955
• Cadoret, G., Bigras, N., Duval, S., Lemay, L., Tremblay, T., ve Lemire, J. (2018). The mediating role of cognitive ability on the relationship between motor proficiency and early academic achievement in children. Human Movement Science, 57, 149-157. https://doi.org/10.1016/J.HUMOV.2017.12.002
• Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., Bauman, A. E., Booth, M. L., Ainsworth, B. E., Pratt, M., Ekelund, U., Yngve, A., Sallis, J. F., ve Oja, P. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine and Science in Sports and Exercise, 35(8), 1381-1395. https://doi.org/10.1249/01.MSS.0000078924.61453.FB
• El Ansari, W., ve Stock, C. (2014). Relationship between attainment of recommended physical activity guidelines and academic achievement: Undergraduate students in Egypt. Global Journal of Health Science, 6(5), 274. https://doi.org/10.5539/GJHS.V6N5P274
• Essaw, E., Moses, M. O., Afrifa, D., Acheampong, I. K., Mensah, W., ve Owusu, L. (2022). Physical activity patterns and dietary habits of undergraduate students. Baltic Journal of Health and Physical Activity, 11(1), 12. https://doi.org/10.29359/BJHPA.11.1.12
• Freire, C., Ferradás, M. D. M., Regueiro, B., Rodríguez, S., Valle, A., ve Núñez, J. C. (2020). Coping Strategies and Self-Efficacy in University Students: A Person-Centered Approach. Frontiers in Psychology, 11. https://doi.org/10.3389/FPSYG.2020.00841
• Irmak, H., Yardım, N., ve Keklik, K. (2022) Halk sağlığı genel müdürlüğü toplumda fiziksel aktivitenin desteklenmesi fiziksel aktivite takip sistemleri ve teşvik fiziksel aktivite bilimsel komisyonu raporu. Ankara.
• Karlsson, M., ve Rosengren, B. (2020). Physical activity and academic achievements. Acta paediatrica (Oslo, Norway: 1992), 109(1), 14-16. https://doi.org/10.1111/APA.15052
• Kemer, G., (2006). The role of self-efficacy, hope, and anxiety in predicting university entrance examination scores of eleventh grade students [Master of Science]. Middle East Technical University.
• Lavie, C. J., Ozemek, C., Carbone, S., Katzmarzyk, P. T., ve Blair, S. N. (2019). Sedentary behavior, exercise, and cardiovascular health. Circulation Research. 124(5), 799-815. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.118.31266
• Lipošek, S., Planinšec, J., Leskošek, B., ve Pajtler, A. (2019). Physical activity of university students and its relation to physical fitness and academic success. Annales Kinesiologiae, 9(2), 89-104. https://doi.org/10.35469/AK.2018.171
• Öcal, K., ve Koçak, S. (2010). Okul sporlarının orta öğretim öğrencilerinin akademik başarı ve davranış gelişimine etkisi. Mediterranean Journal of Educational Research. (7), 86-103.
• Osipov, A. Y., Potop, V., Nagovitsyn, R. S., Zemba, E. A., Knyazev, A. P., Orlova, I. I., Ratmanskaya, T. I., ve Iermakov, S. S. (2020). Indicators of physical activity and fitness of male students at Russian universities. Physical Education of Students, 24(1), 40-46. https://doi.org/10.15561/20755279.2020.0105
• Owen, S. V., ve Froman, R. D. (1988). Development of a College Academic Self-Efficacy Scale. Conference: NCME. New Orleans.
• Öztürk, M. (2005). Üniversitede eğitim-öğretim gören öğrencilerde uluslararası fiziksel aktivite anketinin geçerliliği ve güvenirliği ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi (Tez Numarası: 194366) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Perry, R. P., Hall, N. C., ve Ruthig, J. C. (2007). Perceived (Academic) Control and Scholastic Attainment in Higher Education. The Scholarship of Teaching and Learning in Higher Education: An Evidence-Based Perspective, 477-551. https://doi.org/10.1007/1-4020-5742-3_12
• Pradhan, G., Mendinca, N. L., ve Kar, M. (2014). Evaluation of examination stress and its effect on cognitive function among first year medical students. Journal of Clinical and Diagnostic Research, 8(8), BC05. https://doi.org/10.7860/JCDR/2014/9014.4680
• Priesmeyer, J., Fedewa, A. L., ve Toland, M. (2019). Long-term trends of participation in physical activity during adolescence with educational ambition and attainment. The Journal of School Health, 89(1), 20-30. https://doi.org/10.1111/JOSH.12709
• Richard, D., ve Katrina, L. (2018). U.S. Department of Health and Human Services. Physical Activity Guidelines for Americans 2 nd edition.
• Redondo-Flórez, L., Ramos-Campo, D. J., ve Clemente-Suárez, V. J. (2022). Relationship between Physical Fitness and Academic Performance in University Students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(22). https://doi.org/10.3390/IJERPH192214750
• Sallis, J. F., Prochaska, J. J., ve Taylor, W. C. (2000). A review of correlates of physical activity of children and adolescents. Medicine and Science in Sports and Exercise, 32(5), 963-975. https://doi.org/10.1097/00005768-200005000-00014
• Serel-Arslan, S., Alemdaroğlu, İ., Öksüz, Ç., ve Karaduman, A. A. (2018). Genç bireylerde fiziksel aktivitenin akademik başarı ve depresyon üzerine etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 6(1), 37-42.
• Stewart-Brown, S., Evans, J., Patterson, J., Petersen, S., Doll, H., Balding, J., ve Regis, D. (2000). The health of students in institutes of higher education: an important and neglected public health problem? Journal of Public Health Medicine, 22(4), 492-499. https://doi.org/10.1093/PUBMED/22.4.492
• Tat, A. M., Tat, N. M., Arslan, S., ve Yılmaz, N. A. (2017). Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin fiziksel aktivite ve akademik başarı durumlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(3), 101-105.
• Taras, H. (2005). Physical activity and student performance at school. The Journal of School Health, 75(6), 214-218. https://doi.org/10.1111/J.1746-1561.2005.00026.X
• Tinazci, C., Alrefai, S. E., ve Musa, O. (2019). Patterns of physical activity of Libyan undergraduate students at the University of Tripoli using international physical Activity Questionnaire (IPAQ). Sport Mont, 17(2), 103-106. https://doi.org/10.26773/SMJ.190618
• Wassenaar, T. M., Wheatley, C. M., Beale, N., Nichols, T., Salvan, P., Meaney, A., Atherton, K., Diaz-Ordaz, K., Dawes, H., ve Johansen-Berg, H. (2021). The effect of a one-year vigorous physical activity intervention on fitness, cognitive performance and mental health in young adolescents: the Fit to Study cluster randomised controlled trial. The International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 18(1). https://doi.org/10.1186/S12966-021-01113-Y
• Wunsch, K., Fiedler, J., Bachert, P., ve Woll, A. (2021). The tridirectional relationship among physical activity, stress, and academic performance in university students: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(2), 1-18. https://doi.org/10.3390/IJERPH18020739