Merinos Koyunlarının Erkek Eklenti Genital Bezleri Üzerine Histomorfolojik Araştırmalar

Abstract

Bu çalışma, Merinos koyunlarında erkek aksesuar genital bezlerinin (glandulae genitales accessoriae) histomorfolojik özelliklerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla, 1.5-2 yaşında ve 35.1 ± 1.5 kg ağırlığındaki 14 erkek Merinos koyunundan aksesuar bezleri (ampulla ductus deferentis, glandula vesicularis, prostata ve glandula bulbourethralis) toplanmıştır. Bezler makroskopik olarak incelenmiş ve dijital kumpas kullanılarak uzunluk, genişlik ve kalınlık gibi morfometrik ölçümler yapılmıştır. Histolojik analiz için doku örnekleri rutin histolojik prosedürlerle işlendi ve 6–7 µm kalınlığında seri kesitler hazırlandı ve Mallory'nin üçlü boyama tekniği ile boyandı. Kesitler Olympus DP71 araştırma mikroskobu altında incelendi. Morfometrik analiz, ampulla ductus deferentis'in terminal genişleme oluşturduğunu, glandula vesicularis'in pelvik üretranın dorso-lateral yüzünde collum vesicae urinaria'nın kaudalinde yer aldığı, prostatın yalnızca pars disseminata'dan oluştuğu ve üretra duvarı içinde yaygın olarak dağıldığı ve glandula bulbourethralis'in pelvik üretranın terminal kısmında çift oval yapı olarak gözlemlendiği ortaya çıktı. Histolojik inceleme, glandula vesicularis'in basit kolumnar epitel ile kaplı, oldukça dallı tubuloalveolar bezlerden oluştuğunu gösterdi. Ampulla ductus deferentis tunica mukozası psodostratifiye kolumnar epitel sergilerken, prostat basit kolumnar epitel ile kaplı üretral propriada tubuloalveolar bezler içeriyordu. Sonuç olarak, bazı türlere özgü farklılıklar gözlemlense de, Merinos koyunlarında erkek aksesuar genital bezlerinin histolojik ve anatomik özellikleri genel olarak diğer geviş getiren türlerde bildirilenlerle tutarlıdır.

Keywords

• anatomi
• bulbouretral bez
• histoloji
• Merinos koyun

Histomorphological Investigations on Male Accessory Genital Glands of Merino Rams

Abstract

This study aimed to analyze the histomorphological features of the male accessory genital glands (glandulae genitales accessoriae) in Merino sheep. For this purpose, accessory glands (ampulla ductus deferentis, glandula vesicularis, prostata, and glandula bulbourethralis) were collected from 14 male Merino sheep aged 1.5-2 years and weighing 35.1±1.5 kg. The glands were examined macroscopically, and morphometric measurements, including length, width, and thickness, were performed using a digital caliper. For histological analysis, tissue samples were processed through routine histological procedures, and 6-7 μm thick serial sections were prepared and stained with Mallory’s triple staining technique. Sections were examined under an Olympus DP71 research microscope. Morphometric analysis revealed that the ampulla ductus deferentis formed a terminal enlargement. The glandula vesicularis was located caudal
to the collum vesicae urinaria in the dorso-lateral aspect of the pelvic urethra. The prostate consisted solely of the pars disseminata and was diffusely distributed within the urethral wall. The glandula bulbourethralis was observed as a paired oval structure at the terminal portion of the pelvic urethra. Histological examination showed that the glandula vesicularis was composed of highly branched tubuloalveolar glands lined by a simple columnar epithelium. The ampulla ductus deferentis tunica mucosa exhibited a pseudostratified columnar epithelium, while the prostate contained tubuloalveolar glands within the urethral propria lined by simple columnar epithelium. In conclusion, although some species-specific differences were observed, the histological and
anatomical features of the male accessory genital glands in Merino sheep are generally consistent with those reported in other ruminant species.

Keywords

• anatomi
• bulbourethral bez
• histoloji
• Merinos koyun

References

1. Ahmed, O., Lehloenya, K., Mphaphathi, M., & Hassen, A. (2021). Effect of Acacia mearnsii tannin extract supplementation on reproductive performance and oxidative status of South African Mutton Merino Rams. Animals, 11(11), 3266.
2. Al-Kelaby, W. J., AL-Hashem, W. H. M., Al Kaabi, Z. S., Al-Hussaniy, H. A., & Al-Hussaniy, H. A. (2022). Histomorphochemical studies on accessory glands of Iraqi blackbuck (Caprus hircus). American Journal of Animal and Veterinary Sciences, 17(4), 302-306.
3. Alsafy, M. A. M., Abumandour, M. M. A., Karkoura, A. A., El-Bakary, R., Seif, M. A., & Roshdy, K. (2022). Morphological examination of the accessory sex glands of the Barki bucks (Capra hircus). Folia Morphologica, 81(3), 606-613.
4. Bahadır, A., Yıldız, H. (2016). Veteriner Anatomi Hareket Sistemi ve İç Organlar, 7 Baskı. Bursa, Turkey: Ezgi Kitabevi.
5. Bansal, N., Gupta, A., Uppal, V., Pathak, D., & Sarangi, S. (2021). Histomorphochemical Studies on Ampullary Glands of Buffalo Bull. Indian Journal of Veterinary Anatomy, 33(1), 50-52.
6. Beenish, A., Abdur Rezzaque, C., Firdous, A. D., Showkat, S, Dilruba, H. (2025). Histomorphochemical studies on ampullary glands of sheep. SKUAST Journal of Research, 27(1): (109-114).
7. Bone, J. F. (1988). Animal Anatomy and Physiology (3rd ed). Çalışlar, T. (1965). Karaman Koç ve Tiftik Teke'sinde Eklenti Üreme Bezleri Üzerinde Komparativ Çalışma. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 12(01.02), 72-81.
8. Dursun, N. (1994). Veteriner Anatomi II (İkinci Baskı). Medisan Yayınevi, Ankara.

9. Eljarah, A., Al-Zghoul, M. B., Jawasreh, K., Ababneh, M., Alsumadi, M., Alhalah, A., & Ismail, Z. B. (2012). Characterization of male reproductive anatomy of the endangered Arabian oryx (Oryx leucoryx). Theriogenology, 78(1), 159-164.
10. Farooqui, M. M., Chandrapal, P. K., Pathak, A., & Prakash, A. (2014). Morphological and morphometrical studies on vesicular glands of goat foetii (Capra hircus). Ruminant Science, 3(1), 37-39.
11. Farooqui, M. M., Sharma, C. P., Varsha Gupta, V. G., Prabhakar Kumar, P. K., & Ajay Prakash, A. P. (2019). Anatomical and histochemical studies of prenatal prostate gland in buck (Capra hircus). Indian Journal of Veterinary Anatomy, 31(1), 01-04.
12. Garip, M. (2013). Yetiştiricilik. Elmas, M. (Ed). Koyun-Keçi El Kitabı. Gofur, M. R. (2015). Anatomy and histomorphometry of accessory reproductive glands of the black Bengal buck. European Journal of Anatomy, 19(2),171-178.
13. Kahvecioğlu, K. O., Çakır, M., & Alpak, H. (1998). Boğalarda yaşın ve karkas ağırlığının glandulae genitales accessoria üzerine etkileri. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 24(1), 23-38.
14. Khan, H., Rind, M. M., Gohar, A., Khan, N., Sarwar, M. S., Shah, M. K., & Ali, A. A. (2015). A study on vas deference and seminal vesicle of male goats (Capra hircus). Acta Scientiae Veterinariae, 43, 1294.
15. König, H. E., Liebich, H. G. (2012). Anatomie der haussäugetiere: lehrbuch und farbatlas für studium und praxis. Schattauer Verlag. (Ed.5). Schattauer, Stuttgart.
16. Korkmaz, D., Harem, İ. Ş. (2018). Deve (Camelus dromedarius) İnce Barsak Mukozasında Plazma Hücresi ve Eozinofil Granulosit Dağılımının Belirlenmesi. Harran University Journal of the Faculty of Veterinary Medicine, 7(1), 108-113.
17. Khalaf, A. S., Merhish, S. M. (2010). Anatomical Study of the Accessory Genital Glands in Males Sheep (Ovis aris) and Goats (Caprus hircus). The Iraqi Journal of Veterinary Medicine, 34(2), 1-8.
18. Neves, C. C., Artoni, S., Pacheco, M. R., Feliciano, M. A. R. M., Amoroso, L., & Melo, D. G. (2013). Morphology and biometric of the vesicular and bulbourethral glands in castrated and non-castrated Santa Ines breed sheep. Journal of Morphological Sciences, 30 (2), 115-120.
19. Nomina Anatomica Veterinaria (2017). International Committee on Veterinary Gross Anatomical Nomenclature (ICVGAN).
20. Noyan, A. (2011). Yaşamda ve Hekimlikte Fizyoloji (19. baskı).
21. Pathak, A., Katiyar, R. S., Sharma, D. N., Farooqui, M. M., Prakash, A., Pathak, A., ... & Prakash, A. (2012). Gross anatomical, histological and histochemical studies on the postnatal development of the prostate gland of Gaddi goat. International Journal of Morphology, 30(2), 731-739.
22. Pérez, W., Vazquez, N., Ungerfeld, R. (2013). Gross anatomy of the male genital organs of the pampas deer (Ozotoceros bezoarticus, Linnaeus 1758). Anatomical Science International, 88(3), 123-129.
23. Nissar, S., Suri, S. (2012). Gross biometrical studies on male accessory genital glands of goat. Indian Journal of Veterinary Anatomy, 24(1), 22-23.
24. Shazia, N, Shalini, S. (2012). Gross biometrical studies on male accessory genital glands of Bakerwali (Kaghani) goat. Indian Journal of Veterinary Anatomy. 24 (1), 22-23.
25. Sohn, J. H., & Kimura, J. (2012). Observation of male reproductive organ in Korean water deer (Hydropotes inermis argyropus). Asian J. Anim. Vet. Adv, 7(1), 30-37.
26. Tanyolaç, A. (1999). Özel histoloji. Yorum Basın Yayın Sanayi Ltd., Ankara, 162-165.
27. Ziehmer, B., Signorella, A., Kneepkens, A. F. L. M., Hunt, C., Ogle, S., Agungpriyono, S., & Macdonald, A. A. (2013). The anatomy and histology of the reproductive tract of the male Babirusa (Babyrousa celebensis). Theriogenology, 79(7), 1054-1064.