YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE MASAL KULLANIMI: ALİCENGİZ OYUNU

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özgün metin kullanımı, önemli bir yere sahiptir. Özgün metinlerin yapısal ve içerik çeşitliliği dil öğrenenlerin hedef dildeki düzeyi ile doğru orantılı olarak kullanılabilir. Özgün metinler, bir dilin öğretiminde belirli bir bilgi düzeyi gerektirdiğinden seviye odaklı kullanılmaması durumunda anlaşılmayabilir. Bu nedenle destan, halk hikâyeleri, masallar gibi özgün metinler, B1 seviyesinde tercih edilmektedir. Ayrıca söz konusu metinler, hedef dilin kültürel yapısını içerdiklerinden sözcük öğretiminde, sözcüklerin kültürel bağlam içinde verilmesi amaçlandığında tercih edilebilir. Bu çalışmada söz varlığı ve içinde yer alan ikileme öğretimine yer verilmiştir. Anadolu sahasında ilk masal derleme örneği olan Billur Köşk Masalları içinde yer alan Alicengiz Oyunu adlı masal bu bağlamda tercih edilmiştir. Masalın ismi ve içeriği açısından Türk kültürüyle doğrudan ilgili olması; pek çok söz grubu, ikileme ve kalıp ifadeler içermesi, tercih edilmesindeki diğer etkenlerdir. Metin, B1 seviyesine göre uyarlanarak bir sözlükçe hazırlanmıştır. Uyarlama sürecinde Ortak Avrupa Başvuru Metninde yer alan B1 seviyesiyle ilgili kazanımlar, dikkate alınmıştır. Dil ve kültürün iç içe olması ve masalların gerek içerik gerekse yapısal kurguları nedeniyle özellikle de sözcük öğretiminde bu şekilde bir aktarımı mümkün kılması, ders materyali olarak kullanılmalarında kazanç sağlayacağını göstermektedir. Çalışmada, dil öğretiminde özgün metin kullanımında kültürel ögeler barındıran metinlere yer vermenin önemi, söz varlığı ve ikilime öğretiminde masal kullanımıyla örneklendirilerek verilmiştir.

The use of authentic texts plays an important role in teaching Turkish as a foreign language since the structural and content diversity of authentic texts can be used in direct proportion to the level of language learners in the target language. As authentic texts require a certain level of knowledge in teaching a language, they may not be understood, if they are not used level-oriented. Thus, authentic texts such as epics, folk tales and fairy tales are preferred at the B1 level. Moreover, since these texts contain the cultural structure of the target language, they are preferred in vocabulary teaching when the aim is to teach vocabulary in a cultural context. This paper focuses on the vocabulary and the teaching of doubling in it. In this context, we chose the fairy tale named “Alicengiz Oyunu” in “Billur Köşk Masalları”, as it is the earliest fairy tale compilation example in Anatolia. Other factors underlining our preference for this fairy tale is that it is directly related to Turkish culture in terms of its name and content, and it contains many phrases, doubling and stereotypes. The text was adapted to the B1 level and a glossary was prepared. The adaptation process took into consideration the achievements related to the B1 level as described in the Common European Framework of Reference. As language and culture are intertwined and fairy tales enable such a transfer, especially in vocabulary teaching, due to both their content and structural constructions, their use as course materials could produce many gains in this context. Finally, this paper depicted that the use of fairy tales and authentic texts containing cultural elements in language teaching are important in vocabulary and collocation teaching.