GRAMMAIRE TURQUE À L’USAGE DES FRANÇAIS ET ANGLAIS KİTABINDA HEDEF DİLLERE AKTARILAN DEYİM VE KALIPLARIN ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİLİK (ÉQUIVALENCE) YÖNTEMİNE GÖRE TAHLİLİ

In study aims it is studied to identify the patterns in the translation of idioms and formulaic utterances among three languages based on Jean Paul Vinay and Jean Darbelnet’s equivalence theory as dependent upon the studies in Schroeder’s work in terms of comparative lexicology and translation. The exact name of the work which was typed in 1835 is Grammaire Turque À l’Usage Des Français et Anglais Contenant En Outre Une Collection d’Idiotisme, de Discours Familiers et Un Vocabulaire en Français,Turc, et Anglais. This piece of work which was in the scope of Teaching Turkish as a Foreign Language (TTFL) was prepared to teach Turkish to French and English learners. It can be considered as an exceptional piece of work in its time due to written in three languages. And also it is highly essential to be examined by the scholars who study in the area of Teaching Turkish to Foreigners. It refers to the current use of some idioms and formulaic utterances in terms of the way they are expressed with short explanations. The book includes structure, phonology, syntax, vernacular use daily speaking, idioms and also some Turkish glossary list in the last chapter. One of the interesting feature of the work that the any structure of Turkish literary language which were orthographically expressed in Arabic letters were not incorporated to the book. Another important details about the book are that the words which are in contemporary Latin characters are neat and intelligible. Based upon these features, the equivalence was evaluated in terms of the investigation of the author of the semantic relationship between source and target languages which was used on the translation of Turkish idioms and formulaic utterances into French and English

Bu çalışmada, Jean Paul Vinay ve Jean Darbelnet’nin eşdeğerlik teorisinden hareketle Schroeder’in eserindeki çalışmalara bağlı kalarak, üç dilde yaptığı deyim ve kalıp ifedeleri çevirirken izlediği yöntemler ele alınmıştır. Çalışmada karşılaştırmalı sözcükbilim ve çeviri yöntemleri kullanılmıştır. 1835 yılında yazılan eserin tam adı şöyledir: Grammaire Turque à l’Usage des Français et Anglais Contenant En Outre Une Collection d’Idiotisme, de Discours Familiers et Un Vocabulaire en Français,Turc et Anglais. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında yazılmış bu eser Fransızlara ve İngilizlere Türkçe öğretimi için hazırlanmıştır. Yayınlandığı yıl dikkate alındığında dilde yazılmış olması nedeniyle de ender sayılabilecek eserlerdendir.Yabancılara Türkçe öğretimi alanında çalışanların da içerik açısından ayrıca incelemesi gereken bir eserdir. Yeri geldikçe kısa açıklamalar yapılarak, o yıllarda kullanılan bazı deyimlerin ve ifade kalıplarının günümüzde nasıl ifade edildiğine değinilmiştir. Bu eserde Türkçe’nin dil yapıları, ses yapıları, cümle kuruluşları, günlük konuşma yapıları, deyimlere ve son bölümünde sözlük niteliğinde kelimelere yer verilmiştir. O yıllarda Türkçe yazı dilinde kullanılan arap harfleri ile ilgili hiçbir yapıya eserde yer verilmemiş olması dikkat çekici bir özelliktir. Kelimelerin günümüzde kullandığımız Latin karakterleri ile ifadesinin yalın ve anlaşılabilir olması bir diğer dikkat çekici özelliktir. Bu özelliklerinden hareketle yazarın Türkçe deyim ve ifadeleri Fransızca ve İngilizceye çevirirken, kaynak ve hedef diller bağlamındaki anlam ilişkileri saptanarak, eşdeğerliliği irdelenmiştir