TÜRKÇENİN YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETİMİNDE B1 SEVİYESİNDE UYARLANMIŞ METİNLERİN OKUDUĞUNU ANLAMA BAŞARISINA ETKİSİ

Öz: ‘Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde’ seviye odaklı metinlerin seçimi veya metinlerin uyarlanması konusunun güncelliğini kaybetmeyen araştırmalar arasında yer aldığı bilinmektedir. İlgili çalışmada da seviye odaklı uyarlanmış, öğrenimi destekleyici okuma metinlerinin eksikliğine dikkat çekilmiş ve özellikle söz konusu metinlerin okuma anlama ilişkisine etkisi örnekler eşliğinde verilmeye çalışılmıştır. Yabancı dil öğretiminde kullanılacak metinlerin seçimi, yabancı dil öğretiminde okuma anlama ilişkisi ve yabancı dil öğretiminde metin uyarlama başlıkları konularına ilişkin alan yazın taraması yapıldıktan sonra belirlenen hikâye, metin uyarlamada Orta Özgünlük Bakış Açısı ve Yapısal Yaklaşım ilkeleri doğrultusunda B1 seviyesine uyarlanmıştır. Hikâye seçiminde, uyarlanmış metnin yanında özgün metne de yer verileceğinden modern dönemde yazılan bir eser olmasına, A1-A2- B1 seviyesi dilbilgisi konularının eser içerisinde çoğunlukta olmasına, kısıtlı sürede okuma anlama ilişkisini test edeceği için kelime sayısına, öğrenici açısından ilgi çekici ve merak uyandırıcı bir eser olmasına, yüzey yapıda yapılan değişikliklerin metnin derin yapısına olacak etkisinin kısıtlı olmasına dikkat edilmiştir. Bu kriterler gözetilerek Mustafa Kutlu’ya ait ‘Hayat Güzeldir’ hikâyesinde karar kılınmış ve 50’si deney grubu, 50’si kontrol grubu olmak üzere toplam 100 öğrenici üzerinde uygulama gerçekleştirilmiştir. Son test üzerinden verilerin yorumlanması nedeniyle nicel araştırma yönteminden hareket edilmiş ve deneysel araştırma desenlerinden konrol gruplu son test kullanılmıştır. Uygulama sonucunda uyarlanmış metnin, okuma anlama ilişkisine doğrudan etkisi elde edilen veriler ve kullanılan tablolar eşliğinde ifade edilmiştir. Anahtar kelimeler: Yabancı dil öğretimi, metin uyarlama, metin seçimi, sadeleştirme, genişletim, okuma anlama becerisi.

Abstract: The choice of level-oriented texts or adaptation of texts for teaching Turkish as a Foreign Language is among the ongoing research topics. This paper concentrates on the deficiency of level-oriented adaptive reading texts and provides examples in particular to the effect of these texts on reading comprehension. After the literature review on the selection of texts used in foreign language teaching, reading comprehension and text adaptation, the selected story was adapted to B1 level in accordance with the text adaptation principles of the Medium Originality Perspective and of the Structural Approach. In the selection of the story, attention was made; to modern works as the original text will be included next to the adapted text; to the inclusion of grammar subjects mostly at A1-A2- B1 level; to the number of words to test reading comprehension in a limited time; to be a work interesting for the student, and to limit the effect of changes on the surface structure to the deep structure of the text. Considering these criteria, Mustafa Kutlu's Hayat Güzeldir work was chosen and implemented to a total of 100 students, 50 of them in experimental group and the other 50 in the control group. The interpretation of the data collected via the post-test was based on the quantitative research method and the control group used the post-test according to the experimental research pattern. As a result, the paper researched the direct effect of the adapted text on the reading comprehension. Keywords: teaching foreign language, text adaptation, text selection, text simplification, elaboration, reading comprehension.