Leonard T. Librande ve Doktora Tezi Üzerine -Çeviri ve Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, oryantalist Leonard T. Librande (1943-29 Eylül 2020) tarafından McGill Üniversitesi İslami Araştırmalar Enstitüsü bünyesinde hazırlanan ve 1976 yılında kabul edilen Contrasts in the Two Earliest Manuals of ‘Ulūm al-Hadīth: The Beginnings of the Genre (Hadis Usulüne Dair En Erken İki Temel Kitap Arasındaki Farklılıklar: Literatürün Doğuşu) başlıklı doktora tezinin üçüncü bölümünün tercüme ve değerlendirmesidir. Söz konusu bölüm, “Her İki Eserin Tertibi ve Yaklaşımı” başlığı altında, erken dönem hadis usulü literatürünün iki temel eseri olan Ebû Muhammed er-Râmehürmüzî’nin (ö. 360/971) el-Muhaddisü’lfâsıl adlı eseri ile Hâkim en-Nîsâbûrî’nin (ö. 405/1014) Ma‘rifetü ‘ulûmi’l-hadîs adlı eserini mukayeseli biçimde ele almaktadır. Her ne kadar bölüm başlığında iki eserin tertip ve yaklaşımının inceleneceği ifade edilmekteyse de metnin esas omurgasını dirayet-rivayet ayrımı ile Hâkim en-Nîsâbûrî’nin eserinde öne çıkan sahih-sakîm tasnifi oluşturmaktadır. Bu yönüyle bölüm, yalnızca iki metnin yapısal karşılaştırmasını yapmakla kalmamakta; aynı zamanda erken dönem hadis usulü düşüncesinin kavramsal çerçevesine dair iddia ve tespitler içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hadis
• Leonard T. Librande
• Çeviri

Kaynakça

1. Aydınlı, Abdullah. “Arz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 3/438. İstanbul: TDV Yayınları, 1991.
2. Aydınlı, Abdullah. Hadis Tespit Yöntemi -Hadis Usulü-. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2017.
3. Çakan, İsmail Lütfi. “el-Câmiu’s-Sahîh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7/129-132. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
4. Dougherty, Roberta L. “An American Orientalist: The Life and Legacy of Edward E. Salisbury (1814-1901)”. Salisbury 175 (Yale University). Erişim 23 Ocak 2026. https://salisbury175.yale.edu/news/american-orientalist-lifeand-legacy-edward-e-salisbury-1814-1901.
5. Görgün, Hilal. “Marçais, William”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ek2/195-196. Ankara: TDV Yayınları, 2019.
6. Güler, Zekeriya. Hadis Tetkikleri. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2019.
7. Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah. Ma‘rifetü ‘ulûmi’lhadîs. nşr. es-Seyyid Muazzam Hüseyn. Haydarâbâd: Dâiretü’l-Maârifi’lOsmâniyye, 1356/1937.