Muhammed Avvâme’nin Eğitimle İlgili Görüşleri: Me‘âlimü İrşâdiyye Kitabı Özelinde

Öz

Genel olarak eğitim dünyasında, talebelerin karşı karşıya olduğu en mühim meselelerden biri, ilmin özünden ve amacından uzak bir şekilde uzun ve yorucu tahsil süreçlerine tâbi tutulmaları, eğitim sürelerinin sonunda ise geçen zamana münasip neticeye ulaşılamamasıdır. Özel olarak da İslâmî ilimleri yeni nesillere aktarmada geleneksel terbiye metotlarıyla modern eğitim usulleri arasındaki uyumsuzluk, ilmî çevrelerde kitap ile hayat arasındaki makası açmıştır. Bilhassa rehberlik konusunda İslâmî ilimlerin ruhuna uygun olmayan, verimsiz modern yöntemlere yönelmek, kadîm yöntemlerden uzaklaşmak, talebelik döneminde atılması gereken sağlam ilmî temellere engel olmakta, sabit hakikatin taşıyıcısı olan bilgiler çürük ve zayıf esaslar üzerinden talebeye ulaşmaktadır. Bu durum, İslâmî ilimlerin eğitim-öğretiminde, hem kadim usullere, hem de çağın ihtiyaçlarına cevap veren modern akademik yöntemlere muvafık bir rehberlik anlayışına duyulan ihtiyacı daha da artırmaktadır. İşte bu noktada, çağımızın İslâm ilim geleneğinin mühim temsilcilerinden biri olan hadis âlimi Muhammed Avvâme, eğitim ile ilgili görüşleriyle dikkat çekmektedir. Kendisi, hem klasik ilmî usulleri ihya eden hem de çağdaş eğitim anlayışını bu usullerle meczeden bir yaklaşım sergilemiştir. Özellikle, Me‘âlimü irşâdiyye li-sınâ‘ati tâlibi‘l-ilm adlı eserinde, İslâmî ilimleri tahsil eden talebelere ve eğitimcilerine yol gösterecek bir yöntem teklif etmektedir. Çalışmamızda, Muhammed Avvâme’nin Me‘âlimü irşâdiyye adlı kitabında ortaya koyduğu eğitim anlayışındaki temel unsurlar tanıtılmakta; bu yaklaşımın, talebeler ve eğitimciler için taşıdığı öneme dikkat çekilmekte, böylelikle Avvâme’nin rehberliğinde, eğitim anlayışımızı kadîm hikmet ve modern ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden değerlendirebilmeye imkân sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• islami ilimler
• eğitim
• öğretim

Kaynakça

1. Alithnainya, “Haflü Tekrim Fadilet eş-Şeyh Muhammed Muhammed Avvâme”, http://alithnainya.com/tocs/default (eriş. tar. 21 Aralık 2024).
2. Aljaad-Kubatali, Anas ve Kubatali Topchubaev, “Halep’te Osmanlı Medreseleri”, Osmanlı Medreseleri: Eğitim-Yönetim ve Finans, ed. Fuat Aydın vd., İstanbul: Mahya Yayıncılık, 2018.
3. Avvâme, Muhammed, Me‘âlimü İrşâdiyye li Sınâati Tâlibi’l-‘İlm, 2. bs., Beyrut: Dâru’l-Minhâc, 1438/2017.
4. Avvâme, Muhyiddin, Safahât Mudîe min Hayâti Seyyidi’l-Vâlid el-‘Allâme Muhammed Avvâme, Durban: Dâru’l-Hadîsi’l-Avvâmiyye, 2018.