Bir Rivayet Sadece Rivayet midir? Hadis Edebiyatı: Müslüman Sosyal Gerçekliğinin İlksel Kayıtları

Öz

Bu çalışmada hadis rivayetlerinin İslam kültür ve medeniyetindeki çok boyutlu rolü incelenmektedir. Rivayetlerin salt dinî metinler olmanın ötesinde toplumsal gerçekliği yansıtan ve şekillendiren sosyal belgeler olma niteliği ele alınmaktadır. Metin, hadis rivayetlerinin epistemolojik karakterini ve sosyal gerçekliğin inşâsındaki rolünü interdisipliner bir perspektifle analiz etmekte, bu çerçevede rivayetlerin hem dinî normatif metin olma özelliğini hem de tarihsel-sosyolojik gerçekliğin yansıması olma niteliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hadis rivayeti
• sosyal gerçeklik
• isnad sistemi
• kültürel hafıza

Kaynakça

1. Albrecht, Noth, “Hadis Kritiği Bakımından Müslüman Âlimler ile Oryantalistlerin Ortak Noktaları -İbnü’l-Cevzî’nin Hadis Uyduranlara Dair Kategorileri Bağlamında-”, Hadis ve Siyer Araştırmaları, çev. Şuayip Seven, IX/1 (2023): 139-147.
2. Assmann, Jan, Kültürel Bellek -Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik-, çev. Ayşe Tekin, İstanbul: Ayrıntı, 2015.
3. Berger, Peter L.; Luckmann, Thomas, Gerçekliğin Sosyal İnşası -Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi-, çev. Vefa Saygın Öğütle, İstanbul: Paradigma, 2008.
4. Bourdieu, Pierre, Ayrım -Beğeni Yargısının Toplumsal Eleştirisi-, çev. Derya Fırat, İstanbul: İletişim, 2015.
5. Kültür Üretimi, Sembolik Ürünler, Sembolik Sermaye, çev. Elçin Gen, İstanbul: İletişim, 2023.