Siyasal Antropolojinin Gelişimi: Siyasal Felsefenin Eleştirisi ve Paradigma Arayışı

Öz

Siyasal antropolojinin, çağdaş anlamıyla homo sapiens ile homo politicus arasında entelektüel uzlaşının sağlanması işi olduğu söylenebilir, fakat bunun için Aristo’dan yirmi iki asır geçmesi gerekecekti ve ortaya çıkışı itibariyle disiplinin çok farklı bir hedefi vardı. Siyasal felsefenin tarihi 2400 yıl önce Antik Yunan’a kadar gider; ilk siyasal metinlere ise yazının icadıyla birlikte yaklaşık 5000 yıl önce Sümer Çağı’ndan itibaren ulaşılabilir. Ancak 19. yüzyıla gelindiğinde, Aristo’dan itibaren gelişen siyasal felsefe birikimi, belki de tarihinin en büyük metodolojik eleştirisine tabi tutulur ve siyaset biliminin felsefi temelleri sorgulanmaya başlanır. “Siyaseti ve siyasalı” anlama ve açıklama çabasına, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, o çağ için filizlenmekte olan antropoloji biliminin perspektifi ve temel yöntemi önerilir. Bunun sonucunda bilimsel bir proje olarak siyasal antropoloji doğar. Sosyokültürel antropolojinin bir ihtisas alanı olarak siyasal antropolojinin doğuşu, binlerce yıldır siyasal felsefede tartışılagelen birçok konu için yeni argümanlar üretme, klasik kavramları yeniden tartışma ve en önemlisi de siyaseti yeni bir bakış açısıyla tekrar düşünme fırsatı sunar. Bu makale siyasal felsefenin bir eleştirisi olarak ortaya çıkan siyasal antropolojinin ne olduğunu, ortaya çıkışını, bilimsel sınırlarını ve gelişim sürecinin temelde bir paradigma arayışına dayalı olduğunu tartışmayı hedeflemektedir. Bilimsel bir itiraz olarak siyasal antropolojinin doğuşu ve gelişiminin, yeni bir ihtisas alanının varlığının dışında hangi sonuçlar ürettiği ve bu sonuçların siyaset teorisi ve siyasal felsefe üzerindeki etkilerinin ne olduğu da bu tartışmanın bir parçasıdır. Siyasal antropolojinin bir asrı aşkın paradigma arayışının sonucunda; modern siyasal teoriye katkılarının gözlemlenebilmesi açısından, bu makalede ele alınan tartışmanın literatüre katkı sunması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Siyasal Antropoloji
• Siyasal Felsefe
• Eleştiri
• Paradigma Arayışı

The Development of Political Anthropology: The Critique of Political Philosophy and Searching for Paradigm

Öz

It can be said that political anthropology, in its contemporary sense, is concerned with forging an intellectual reconciliation between homo sapiens and homo politicus. Yet it took twenty-two centuries after Aristotle for such a project to emerge, and at its inception the discipline pursued a markedly different aim. The history of political philosophy stretches back 2,400 years to Ancient Greece; the earliest political texts, however, can be traced to the Sumerian era some 5,000 years ago, with the invention of writing. By the nineteenth century, the accumulated tradition of political philosophy since Aristotle came under perhaps its most profound methodological critique, and the philosophical foundations of political science began to be questioned. From the second half of the nineteenth century onward, the effort to understand and explain “politics” and “the political” was increasingly informed by the perspective and core methods of the then-emerging discipline of Anthropology. It was in this context that political anthropology emerged as a scientific project. As a specialized field within socio-cultural anthropology, political anthropology created new possibilities: it generated fresh arguments for questions long debated in political philosophy, reopened classical concepts for critical examination, and, perhaps most importantly, enabled a rethinking of politics from a new analytical vantage point. This article aims to examine political anthropology, conceived as a critique of political philosophy, by addressing its nature, its emergence, its scientific boundaries, and the extent to which its development has been driven by an underlying search for a paradigm. It also considers what kinds of outcomes the rise and evolution of political anthropology, as a form of scientific dissent, have produced beyond the mere establishment of a new subfield, and how these outcomes have shaped political theory and political philosophy. In light of more than a century of paradigm-seeking within political anthropology, the article seeks to contribute to the literature by making visible its contributions to modern political theory.

Anahtar Kelimeler

• Political Anthropology
• Political Philosophy
• Criticism
• Search for Paradigm

Kaynakça

1. Abélès, M. (2012 [1990]). Devletin antropolojisi (N. Ökten, çev.). Ankara: Dipnot Yayınları. google scholar
2. Aman, F. (2015). Antropoloji ve din. İstanbul: Gece Kitaplığı. google scholar
3. Balandier, G. (1972). Political anthropology (Allen Lane, trans.). Middlesex: Penguin Books. google scholar
4. Barnard, A. (2004 [2000]). History and theory in anthropology. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
5. Barnard, A., & Spencer, J. (eds.). (2002 [1998]). Encyclopedia of social and cultural anthropology. London: Routledge. google scholar
6. Barth, F. (1959). Political leadership among Swat Pathans. London: The Athlone Press. google scholar
7. Bauman, Z. (2003 [1991]). Modernlik ve müphemlik (İ. Türkmen, çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. google scholar
8. Beals, R., & Hoijer, H. (1991). Antropolojinin konusu ve alanı (G. Erginer, çev.). AÜDTC Dergisi, 35(2), 9–34. google scholar

9. Boas, F. (1938 [1911]). The mind of primitive man. New York: The Macmillan Company. google scholar
10. Boas, F. (1995 [1910]). Race, language and culture. Chicago: University of Chicago Press. google scholar
11. Bohannon, P., & Glazer, M. (1972). High points in anthropology. New York: Alfred A. Knopf. google scholar
12. Bourdieu, P., Aymard, M., Revel, J., & Wallerstein, I. (1979). Algeria 1960: The disenchantment of the world, the sense of honour, the Kabyle house or the world reversed (Studies in modern capitalism). Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
13. Calhoun, J. C. (2007 [1850]). A disquisition on government (H. L. Cheek Jr.; S. Bend, eds.). Indiana: St. Augustine’s Press. google scholar
14. Cohen, A. (1969). Political anthropology: The analysis of the symbolism of power relation. Man, New Series, 4(2), 215–235. google scholar
15. Cumberland, R. (2005 [1672]). A treatise of the laws of nature (J. Maxwell, trans.; J. Parkin, ed.). Indianapolis: Liberty Fund. google scholar
16. Darrah, W. C. (1951). Powell of the Colorado. Princeton: Princeton University Press. google scholar
17. Davis, K. (1959). The myth of functional analysis as a special method in sociology and anthropology. American Sociological Review, 24(6), 757–772. google scholar
18. Easton, D. (1959). Political anthropology. In B. J. Siegel (ed.), Biennial review of anthropology (ss. [sayfa bilgisi yok]). Stanford: Stanford University Press. google scholar
19. Eriksen, T. (2013 [2001]). A history of anthropology. London: Pluto Press. google scholar
20. Evans­Pritchard, E. E. (1940a). The Nuer: A description of the modes of livelihood and political institutions of a Nilotic people. Oxford: Clarendon Press. google scholar
21. Evans­Pritchard, E. E. (1940b). The political systems of the Anuak. London: Oxford University Press. google scholar
22. Evans­Pritchard, E. E. (1951). Social anthropology. London: Cohen & West. google scholar
23. Fortes, M., & Evans­Pritchard, E. E. (1940). African political systems. Oxford: Oxford University Press. google scholar
24. Fried, M. H. (1976 [1967]). The evolution of political society: An essay in political anthropology. New York: McGraw­Hill. google scholar
25. Gluckman, M. (1963). Order and rebellion in tribal Africa. Londra: Cohen & West. google scholar
26. Grotius, H. (1967 [1625]). Savaş ve barış hukuku (S. L. Meray, çev.). Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları. google scholar
27. Gulbenkian Komisyonu. (2012 [1995]). Sosyal bilimleri açın: Sosyal bilimlerin yeniden yapılanması üzerine rapor (Ş. Tekeli, çev.). İstanbul: Metis Yayınları. google scholar
28. Güneş, B. (2003). Paradigma kavramı ışığında bilimsel devrimlerin yapısı ve bilim savaşları: cephelerdeki fizikçilerden Thomas S. Kuhn ve Alan D. Sokal. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(2), 23–44. google scholar
29. Güvenç, B. (1974). İnsan ve kültür. İstanbul: Remzi Yayınları. google scholar
30. Hobbes, T. (1949 [1642]). De cive or the citizen (S. P. Lamprecht, ed.). New York: Appleton­Century­Crofts. google scholar
31. Hobbes, T. (2005 [1651]). Leviathan (S. Lim, çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar
32. James, W. (2013 [2003]). Törensel hayvan: Yeni bir antropoloji portresi (S. Çalışkan, çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. google scholar
33. Joseph, L., Mahler, M., & Auyero, J. (2007). New perspectives in political ethnography. New York: Springer. google scholar
34. Kuhn, T. S. (1970). The structure of scientific revolutions. in International encyclopedia of unified science, 2(2). Chicago: University of Chicago Press. google scholar
35. Kurtz, D. V. (2001). Political anthropology: Power and paradigms. Colorado: Westview Press. google scholar
36. Leach, E. (1970 [1954]). Political systems of highland Burma. London: The Athlone Press. google scholar
37. Leach, E. (1971 [1961]). Rethinking anthropology. London: University of London, The Athlone Press. google scholar
38. Levi­Strauss, C. (2012 [1958]). Yapısal antropoloji (A. Kahiloğulları, çev.). Ankara: İmge Kitabevi. google scholar
39. Lewellen, T. C. (2003 [1983]). Political anthropology: An introduction. Westport: Praeger. google scholar
40. Lewis, D. (1973). Anthropology and colonialism. Current Anthropology, 14(5), 581–591. google scholar
41. Locke, J. (1821 [1690]). Two treatises on civil government. London: Whitmore and Fenn. google scholar
42. Lowie, R. H. (1927 [1964]). The origin of the state. Manchester: Russell & Russell. google scholar
43. MacClancy, J. (ed.). (2002). Exotic no more: Anthropology on the front lines. Chicago: University of Chicago Press. google scholar
44. Maine, H. J. S. (2007 [1861]). Ancient law. London: J. M. Dent ve Sons Limited. google scholar
45. Middleton, J., & Tait, D. (eds.). (1958). Tribes without rulers: Routledge studies in African segmentary systems. London: Routledge and Kegan Paul. google scholar
46. Montesquieu, M. S. B. D. (1758 [1748]). The spirit of laws (Mr. Nugent, trans.). London: J. Nourse and P. Vaillant. google scholar
47. Morgan, L. H. (1877). Ancient society. New York: Henry Holt and Company. google scholar
48. Nar, M. Ş. (2014). Yapısalcılık kavramına antropolojik bir yaklaşım: Levi­Strauss ve yapısalcılık. Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Antropoloji Dergisi, (1), 29–46. google scholar
49. Özbudun, S., Şafak, B., & Altuntek, N. S. (2006). Antropoloji: kuramlar/kuramcılar. Ankara: Dipnot Yayınları. google scholar
50. Özbudun, S., & Uysal, G. (2012). 50 soruda antropoloji. İstanbul: Bilim ve Gelecek Kitaplığı. google scholar
51. Parkinson, C. N. (1958). The evolution of political thought. London: University of London Press. google scholar
52. Parsons, T. (1991 [1951]). Social system. London: Routledge. google scholar
53. Powell, J. W. (2016 [1895]). The exploration of the Colorado River and its canyons. Simonvebrown. google scholar
54. Pufendorf, S. (1729 [1672]). Of the law of nature and nations (B. Kennett, trans.). London. google scholar
55. Radcliffe­Brown, A. R. (1940). On social structure. Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, 70(1), 1–12. google scholar
56. Radcliffe­Brown, A. R. (1949). Functionalism: A protest. American Anthropologist, 51(2), 320–321. google scholar
57. Radcliffe­Brown, A. R. (1952). Structure and function in primitive society. Glencoe: Free Press. google scholar
58. Rousseau, J. J. (1948 [1762]). The social contract or principles of political right (H. J. Tozer, trans.). London: George Allen and Unwin. google scholar
59. Saran, N. (1992). Antropoloji. İstanbul: İnkılap Kitabevi. google scholar
60. Schatz, E. (ed.). (2009). Political ethnography: What immersion contributes to study of power. Chicago: University of Chicago Press. google scholar
61. Seaton, S. L., & Claessen, H. J. M. (eds.). (1979). The political anthropology: The state of the art. The Hague: Mouton Publishers. google scholar
62. Service, E. R. (1962). Primitive social organization: An evolutionary perspective. New York: Random House. google scholar
63. Service, E. R. (1975). Origins of the state and civilization. New York: W. W. Norton. google scholar
64. Seymour­Smith, C. (1986). Macmillan dictionary of anthropology. London: Macmillan Press. google scholar
65. Smuts, J. C. (1927). Holism and evolution (2. baski). London: Macmillan. google scholar
66. Spencer, J. (2007). Anthropology, politics and the state: Democracy and violence in South Asia. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
67. Swartz, M. J., Turner, V. W., & Tuden, A. (eds.). (2009 [1966]). Political anthropology. New Brunswick: Transaction Publishers. google scholar
68. Thomassen, B. (2008). What kind of political anthropology. International Political Anthropology, 1(2), 263–274. google scholar
69. Tilly, C. (2006). Afterword: Political ethnography as art and science. Qualitative Sociology, 29(1), 409–412. google scholar
70. Vincent, J. (1990). Anthropology and politics: Visions, traditions, and trends. Tucson: University of Arizona Press. google scholar
71. Vincent, J. (1996). Political anthropology. in A. Barnard & J. Spencer (eds.), Encyclopedia of social and cultural anthropology. London: Routledge. google scholar
72. Vincent, J., & Nugent, D. (eds.). (2007 [2004]). A companion to the anthropology of politics. Oxford: Blackwell Publishing. google scholar
73. Wallace, R. A., & Wolf, A. (2012 [2004]). Çağdaş sosyoloji kuramları: klasik geleneğin iyileştirilmesi (L. Elburuz; M. R. Ayas, çev.). Ankara: Doğubatı Yayınları. google scholar
74. Wallerstein, I. (2003 [1991]). Yeni bir sosyal bilim için (E. Abadoğlu, çev.). İstanbul: Aram Yayıncılık. google scholar