GERÇEK Mİ, KURGU MU? YENİ MEDYADA POST-TRUTH ÇAĞI VE DEZENFORMASYON: GRAND KARTAL OTEL YANGINI HABERLERİ ÜZERİNE BİR VAKA İNCELEMESİ

Öz

Bu çalışma, post-truth çağında yeni medyada dezenformasyon ve kurgu-gerçek ilişkisinin haber üretim ve tüketim süreçlerine olan etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Ocak 2025’te Bolu’da yaşanan Grand Kartal Otel Yangını örnek olay olarak seçilmiş, farklı siyasi ve ideolojik çizgilere sahip 12 dijital haber sitesinden toplam 12 haber metni ve görseli, nitel içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında, haberlerin çerçeveleme stratejileri, duygusal anlatı ve dramatizasyon kullanımları, dezenformasyon unsurları ile kaynak kullanımına odaklanılmıştır. Araştırma, haberlerde olayın nasıl sunulduğu, suçlu ve sorumluluk dağılımı, dramatizasyon ve doğrulanmamış bilgilerin varlığı gibi unsurların, yeni medya ortamında bilgi kirliliği ve gerçeklik algısı üzerindeki etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Ayrıca, görsel ve başlıkların manipülasyon işlevlerinin olup olmadığı da değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel araştırma sorusu, post-truth çağında dezenformasyon ve kurgu-gerçek ilişkisinin haber içeriklerine ve tüketicilerin algılarına nasıl yansıdığıdır. Bu bağlamda çalışma, yeni medya ortamında bilgi kirliliğinin ve gerçeklik algısının şekillenmesini ortaya koymayı, ayrıca dezenformasyonun medya tüketicileri üzerindeki olası etkilerini anlamayı hedeflemektedir. Sonuçlar, medya içeriklerinin algı yönlendirme işlevini ve etik sorumluluğun önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Post-Truth
• Dezenformasyon
• Medya Okuryazarlığı
• Kurgu-Gerçek İlişkisi

Proje Numarası

3

REAL OR FICTION? THE POST-TRUTH ERA AND DISINFORMATION IN NEW MEDIA: A CASE STUDY OF NEWS ON THE GRAND KARTAL HOTEL FIRE

Öz

This study aims to examine the effects of disinformation and the relationship between fiction and reality in new media on news production and consumption processes in the post-truth era. The Grand Kartal Hotel Fire in Bolu in January 2025 was selected as a case study for the research, and a total of 12 news texts and visuals from 12 digital news sites with different political and ideological lines were evaluated using qualitative content analysis methods. The analysis focused on the framing strategies of the news, the use of emotional narrative and dramatization, elements of disinformation, and the use of sources. The research aims to reveal the effects of elements such as how the event is presented in the news, the distribution of blame and responsibility, dramatization, and the presence of unverified information on information pollution and the perception of reality in the new media environment. In addition, the manipulative functions of visuals and headlines were also evaluated. The main research question of the study is how disinformation and the relationship between fiction and reality are reflected in news content and consumers' perceptions in the post-truth era. In this context, the study aims to reveal the shaping of information pollution and the perception of reality in the new media environment, as well as to understand the possible effects of disinformation on media consumers. The results emphasize the perception-guiding function of media content and the importance of ethical responsibility.

Anahtar Kelimeler

• Post-Truth
• Disinformation
• Media Literacy
• Fiction-Fact Relationship

Proje Numarası

3

Kaynakça

1. Abdulmecid, M. (2023). Rusya-Ukrayna krizini çerçeveleme kuramı bağlamında Global Times’ın Twitter’da sunumu özelinde inceleme. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 6(11), 65–91.
2. Açıkalın, Ş. N., & Canbey, M. (2022). Post-truth bağlamında sosyal medya. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (57), 1–11. https://doi.org/10.47998/ ikad.1026154
3. A Haber. (2025, 29 Ocak). Bolu’daki faciada yeni detaylar: “Ufak yangın var” diyerek personel odalarını boşaltmışlar; otel personeli dehşeti anlattı. https://www.ahaber.com.tr/viral/tikla/boludaki-faciada-yeni-detaylar- ufak-yangin-var-diyerek-personel-odalarini-bosaltmislar-otel-personeli- dehseti-anlatti-6055329 A Haber. (2025). https://www.ahaber.com.tr adresinden 12 Haziran 2025 tarihinde alınmıştır.
4. Altun, F. (2022). Sosyolojik teori bağlamında post-truth anlatısının eleştirisi. Erciyes İletişim Dergisi, 9(1), 249–267. https://doi.org/10.17680/ erciyesiletisim.1038539