YENİ MEDYA ARAŞTIRMALARINDA SOSYAL AĞ ANALİZİ: "KAVRAMLAR, ÖLÇÜTLER, YAKLAŞIMLAR"

Öz

Yeni medyanın geleneksel medyanın önüne geçmesi ile iletişim bilimlerinde yapılan araştırmaların teknikleri de değişime uğramıştır. Sosyal ağ analizi bu gelişimin bir sonucudur. İnternet teknolojisinin sunduğu bir araştırma deseni olan sosyal ağ analizinin varsayımlarının yeni medya çalışmalarına uyumlu olduğu alanyazında vurgulanmaktadır. Bu analiz tekniği alanda sıklıkla kullanılan pozitivizm gibi sosyoloji çıkışlı olmak üzere iletişim bilimlerine çok sonraki dönemlerde geçmiştir. İletişim bilimlerinde sosyal ağ analizi ile yapılandırılmış az sayıda araştırmada bulunmaktadır. Bu araştırmalar da genellikle sosyal medya platformları üzerine gerçekleştirilmiştir. Alanyazında bulunan bu eksiklikten dolayı sistematik literatür taraması ile kurgulanan bu araştırmada tekniğin kavramları, ölçütleri ve yaklaşımları yani iç yapısı açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, sosyal ağ analizinin ne olduğunu tanımlayarak gelecekte yapılabilecek araştırmaların teorik kısmına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bununla beraber bu araştırma bazı açılardan kendi içinde sınırlılık barındırmaktadır. Araştırma, derleme makale türünde olup, tekniğin yeni medya çalışmalarında faydalı olabileceği düşünülen kısımları ile sınırlandırılmıştır. Yapılan sistematik literatür incelemesi sonucunda elde edilen çıkarımlardan sosyal ağ analizinin özellikle platform kullanımına yönelik çalışmalara uygun bir teknik olduğu anlaşılmıştır. Araştırmacı çalışmanın sonunda, gelecekte yapılabilecek araştırmalarda tekniğe ait daha fazla derleme makalenin alana kazandırılmasını ve X başta olmak üzere platformlar özelinde uygulamalı çalışmaların yapılmasını önermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeni Medya
• Araştırma Teknikleri
• Sosyal Ağ Analizi

SOCIAL NETWORK ANALYSIS IN NEW MEDIA RESEARCH: "CONCEPTS, CRITERIA, APPROACHES"

Öz

As new media takes precedence over traditional media, the techniques of research in communication sciences have also changed. Social network analysis is a result of this development. It is emphasized in the literature that the assumptions of social network analysis, a research pattern offered by internet technology, are compatible with new media studies. This analysis technique, like positivism, which is frequently used in the field, was transferred to communication sciences much later, originating from sociology. There are a few studies structured with social network analysis in communication sciences. These studies were generally conducted on social media platforms. Due to this deficiency in the literature, in this research, which was designed with a systematic literature review, the concepts, criteria and approaches of the technique, namely its internal structure, were tried to be explained. This study aims to contribute to the theoretical part of future research by defining what social network analysis is. However, this research has limitations in some respects. The research is in the type of review article and is limited to the parts of the technique that are thought to be useful in new media studies. From the inferences obtained as a result of the systematic literature review, it was understood that social network analysis is a technique especially suitable for studies on platform usage. At the end of the study, the researcher suggested that more review articles on the technique be included in the field in future research and that applied studies be carried out specifically on platforms, especially X.

Anahtar Kelimeler

• New Media
• Research Techniques
• Social Network Analysis

Kaynakça

1. Ahmed, W. (2019). Using Twitter As A Data Source: An Overview Of Social Media Research Tools, https://blogs.lse.ac.uk/impactofsocialsciences/2019/06/18/using-twitter-as-a-data-source-an-overview-of-social-media-research-tools-2019/.
2. Ağcasulu, H. (2018). Sosyal Bilimlerde İlişkileri İnceleyen Bir Yöntem: Sosyal Ağ Analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22 (2), 1915-1933.
3. Ağcasulu, H. (2019). Sosyal Bilimlerde Ağ Yaklaşımının Gelişimi ve Mikro Ağ Kuramları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (72), 2036-2049.
4. Alan, H. ve Korkmaz, F. (2017). Sosyal Ağ İlişkilerinde Çok Yönlü Bağlar Ve Kişilik Arasındaki İlişkiler: Hastane Yöneticileri Üzerine Bir Araştırma. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (4), 104-118.
5. Alkan, G. ve Kocabaş, C. (2020). ASEAN Ülkeleri İhracatına Ait Sosyal Ağ Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 138-149.
6. Altunbey, F. ve Alataş, B. (2015). Sosyal Ağ Analizi İçin Sosyal Tabanlı Yapay Zekâ Optimizasyon Algoritmalarının İncelenmesi. International Journal Of Pure And Applied Sciences, 1 (1), 33-52.
7. Akyazı, T. E. ve Karadal, H. (2017). Girişimcilik ve Sosyal Ağlar: Sosyal Ağ Analizi Yönetimi İle Aksaray Organize Sanayi Bölgesi’ndeki İşletmelerin Girişimcilik Haritasının Oluşturulması. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2), 168-192.
8. Avcı, Ü. ve Ergün, E. (2017). Öğrencilerin Kişilik Özellikleri ve Performanslarına İlişkin Bir Sosyal Ağ Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (3), 847-864.

9. Aygün, S. ve Sağbaş, M. (2022). Sosyal Ağ Kuramı. İçinde Akay Unvan, Y. (Ed.), İşletme ve İktisadî Bilimler Metodoloji, Araştırma ve Uygulama (ss.421-446). Livre de Lion.
10. Bakan, U. (2020). Sanat Okullarının Twitter Kullanım Karakteristiklerine İlişkin Bir Sosyal Ağ Analizi Perspektifi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (1), 138-155.
11. Başfırıncı, C., Çilingir Ük, Z. ve Gültekin, Y. (2019). Türkiye’deki İndirim Marketlerinin Marka İmajlarının Sosyal Ağ Analizi Yöntemiyle İncelenmesi: A101, BİM Ve ŞOK Örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5 (2), 277-300.
12. Bavelas, A. (1950). Communication Patterns In Task-Oriented Groups. Journal Of The Acoustical Society Of America, 22 (6), 725–730.
13. Bayer, H. ve Bulut Özek, M. (2021). Yeni Medya Eğitimi ve Önemi. Journal Of Communication Science Researchs, 1 (2), 127-138.
14. Brass, D. J. (1995). A Social Network Perspective On Human Resources Management. Research in Personnel And Human Resources Management, 13 (1), 39-79.
15. Butgel Tunali, S. (2017). Yeni Medya Kavramının Ekonomi Politik Açıdan İncelenmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (1), 35-42.
16. Coleman, J. S. (1988). Social Capital In The Creation Of Human Capital. The American Journal of Sociology, 94, 95-120.
17. Coombes, P. H. ve Jones, S. (2020). Toward Auto-Netnography In Consumer Studies. İnternational Journal Of Market Research, 62 (6), 658-665.
18. Çelik, S. (2019). Dünyadaki Çatışmaların Sosyal Ağ Analizi Yöntemiyle İncelenmesi. Öneri Dergisi, 14 (52), 236-254.
19. Demir, H. ve Taktak, F. (2011). Konumsal Veri Üzerine Sosyal Ağ Analizi (SAA): Afyonkarahisar Örneği. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 3 (1), 7-16.
20. Demir Askeroğlu, E. ve Ersöz Karakulakoğlu, S. (2019). Geleneksel Medyadan Yeni Medyaya Geçiş Sürecinde Değişen Gazetecilik ‘Yurttaş Gazeteciliği: Kuşaklar Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7 (1), 508-536.
21. Demir, Y. ve Öztürk, M. (2023). Ağ Toplumunda Kurumsal İletişim: Üniversitelerin Twitter Kullanımı Üzerine Sosyal Ağ Analizi. The Turkish Online Journal Of Design Art And Communication, 13 (2), 519-532.
22. Demiral Gönçer, D. (2020). Ağ Bilimi ve Modelleri. Uygulamalı Ekonomi ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (2), 36-55.
23. Demircioğlu, Z. (2022). Nitel Sosyal Ağ Analizi: Türk Sosyolojisinin Doğuşuna İlişkisel Bakmak. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51 (1), 287-304.
24. Eteman, F. S., Tüzüntürk, S. ve Gürsakal, N. (2014). Nodexl ile Sosyal Ağ Analizi: #Akademikzam Örneği (Öz). 15. Uluslararası Ekonometri, Yöneylem, İstatistik sempozyumunda sunulan bildiri, Isparta.
25. Freeman, L. C. (2004). The Development Of Social Network Analysis: A Study In The Sociology Of Science. Empirical Press.
26. Gazaz, D. C. (2023). Türkiye’de Metaverse İle İlgili Tweetlerin İncelenmesi: Bir Sosyal Ağ Analizi. İnsan ve Toplum, 13 (4), 32-65.
27. Gençer, M. (2017). Sosyal Ağ Analizi Yöntemlerine Bir Bakış. Yıldız Social Science Review, 3 (2), 19-34.
28. Gül, E., Sezen Vekli, G. ve Çapkınoğlu, E., (2023). Yerel Sosyobilimsel Konular Üzerine Yapılan Çalışmaların Genel Eğiliminin İncelenmesi: Bir Sistematik Derleme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13 (3), 1345–1364.
29. Granovetter, M. S. (1983). The Strength Of Weak Ties: A Network Theory Revisited. Sociological Theory, 1, 201–233.
30. Hambrick, M. E. (2013). Using Social Network Analysis In Sport Communication Research. In P. M. Pedersen (Ed.), Routledge handbook of sport communication chapter: using social network analysis in sport communication research (pp. 279-288). Routledge.
31. Iqbal, S., Ahmad, S., Samsudin, M. A., Lodhi, S. K. ve Manji, S. N. (2023). “Meded” On Twitter: A Social Network Analysis. Galician Medical Journal, 30 (2), 2-11.
32. Kahraman, Ç. A., Sözen, H. C. ve Meydan, C. H. (2018). Bireylerin Ağ Düzeneğindeki Yerinin Oluşmasında Lider-Üye Etkileşiminin Rolü: Sosyal Ağ Analizi Yaklaşımı. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (1), 12-34.
33. Kırık, A. M. (2017). Yeni Medya Aracılığıyla Değişen İletişim Süreci: Sosyal Paylaşım Ağlarında Gençlerin Konumu. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5 (1), 230-261.
34. Kobak, K. (2022). #TikTokkapansın Hareketi: Twitter’da Sosyal Ağ Analizi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (1), 309-319.
35. Kurt Pehlivanoğlu, M. ve Duru, N. (2015). Veri madenciliği teknikleri kullanılarak ortaokul öğrencilerinin sosyal ağ kullanım analizi: Kocaeli ili örneği. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3 (2), 508-517.
36. Liu, W., Sidhu, A., Beacom, A. M. ve Valente, T. W. (2017). Social Network Theory. The İnternational Encyclopedia Of Media Effects (in). Wiley.
37. Loomis, C. P. ve Pepinsky, H. B. (1948). Sociometry, 1937-1947: Theory And Methods. Sociometry, 11 (3), 262–286.
38. Manovich, L. (2001). The Language Of New Media. The Mit Press.
39. Moreno, J. L. (1934). Who Shall Survive? A New Approach To The Problem Of Human Interrelations. Nervous And Mental Disease Publishing Co.
40. Newman, M. E. J. (2003). The Structure And Function Of Complex Networks. Society For İndustrial And Applied Mathematics Review, 45 (2), 167-206.
41. Önder, M. S. (2022). Terör Örgütlerinin Hashtag Aktivizmi Üzerinden Karşılaştırmalı Sosyal Ağ Analizi. Liberal Düşünce Dergisi, 106, 169-197.
42. Posos Devrani, A. E. ve Kesici, İ. (2020). Yeni Medya Araştırmalarında Yöntemler Ve Araçlar Ne Kadar Yeni? Türkiye’deki Lisansüstü Tezlere Dair Bir Meta Analiz Çalışması. Selçuk İletişim Dergisi, 13 (1), 273-293.
43. Rinaldo, R., Sari, A. P. ve Fardiana, E. (2023). Digital Opinion #Puanadalahharapan Dı Media Sosial Twitter Menggunakan Social Network Analysis. Jurnal Ilmiah Multidisiplin, 2 (1), 19–29.
44. Rowe, A. D. ve Pitfield, D. E. (2018). The Challenge Facing Existing Airport Campaign Groups When Incorporating Social Media Into Their Campaign: A Social Network Analysis Of Airport Watch’s Social Media Utilisation. Geoforum, 96, 236–247.
45. Satıl, E. (2011). Yeni Medya ve Sosyalleşme (Tez No. 308879). (Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi. Ulusal Tez Merkezi).
46. Seçkin Codal, K. ve Coşkun, E. (2016). Sosyal Ağ Türlerinin Karşılaştırılmasına İlişkin Bir Ağ Analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (1), 143-158. Seker, S. E. (2015). Çizge Teorisi (Graph Theory). YBS ansiklopedi, 2 (2), 17-29.
47. Şermet Kaya, Ş. ve Özkan, Ö. (2015). Bilimsel Makalede "Sınırlılıklar" Neden ve Nasıl Yazılır. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 14 (6), 496- 505.
48. Smith, M. A., Shneiderman, B., Milic-Frayling, N., Mendes Rodrigues E., Barash, V., Dunne, C., Capone, T., Perer, A. ve Gleave, E. (2009). Analyzing (Social Media) Networks With Nodexl. Proceedings Of The Fourth İnternational Conference On Communities And Technologies. New York.
49. Smith, M. A. (2013). NodeXL: Simple Network Analysis For Social Media. 2013 International Conference on Collaboration Technologies and Systems (CTS), 89-93.
50. Snelson, C. L. (2016). Qualitative And Mixed Methods Social Media Research: A Review Of The Literature. İnternational Journal Of Qualitative Methods, 15 (1), 1-15.
51. Sevgi, H. (2021). Sosyal Ağ Analizi İle İşçi Konfederasyonlarinin Twitter Etkinliğinin İncelenmesi: Hollanda Ve Türkiye Örneği. Sosyal Güvence, 18, 374-396.
52. Tutgun Ünal, A. (2020). Yeni Medya İle Yeni Gazetecilik Anlayışı: Haber Ajanslarının Sosyal Medya Gazeteciliği Açısından İncelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 7 (2), 1011-1031.
53. Unutulmaz, S. ve Dulupçu, M. A. (2020). Kovid-19 Pandemi Sürecinin Değerlendirilmesinde Sosyal Ağ Analizinin Kullanımı. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 1-13.
54. Ünal, D. (2020). Yeni Medyada Gazeteciliğin Dönüşümüne Dair Nitel Bir Araştırma. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (3), 238-253.
55. Williams, T. A. ve Shepherd, D. A. (2017). Mixed Method Social Network Analysis: Combining İnductive Concept Development, Content Analysis, And Secondary Data For Quantitative Analysis. Organizational Research Methods, 20 (2), 268-298.
56. Yannascoli, S. M., Schenker, M. L., Carey, J., L., Ahn, J. ve Baldwin, K. D. (2013) How To Write A Systematic Review: A Step-By-Step Guide, https://www.upoj.org/wp-content/uploads/v23/c_general_yannascoli.pdf.
57. Yavuz, N. (2022). Sosyal Bilimlerde Sistematik Literatür Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51 (1), 347-360.
58. Yeşilbaş Özenç, Y. (2023). Eğitim Araştırmalarında UCINET Programı İle Sosyal Ağ Analizi Nasıl Yapılır?. Uluslararası Eğitimde Mükemmellik Arayışı Dergisi (UEMAD), 3 (2), 69-92.
59. Yıldız, A. (2022). Bir Araştırma Metodolojisi Olarak Sistematik Literatür Taramasına Genel Bakış. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (2), 367-386.
60. Zhang, X., Pan, Y. Wang, Y., Xu, C. ve Sun, Y. (2023). Online News Media Analysis On Information Management Of “G20 Summit” Based On Social Network Analysis. Systems, 11 (6), 2-17.