Araştırma Makalesi

SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ

Cilt: 5 Sayı: 3 1 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ

Öz

Serviks kanserine yönelik erken tanı yöntemlerinin kullanımı kadınların sağlık inançları doğrultusundaki davranışları ilişkili görülmektedir. Amaç: Bu çalışma, Sağlık İnanç Modeli temelli girişimlerin kadınların Pap smear testi yaptırmalarına etkisini değerlendirmektedir. Yöntem: Deneysel tasarım ile Aralık 2019 - Mayıs 2020 tarihleri arasında yürütülen araştırmanın örneklemini, 21- 65 yaş arası 18 deney ve 18 kontrol toplam 36 kadın oluşturmaktadır. Veriler; sosyo-demografik özellikleri tanılama formu, Serviks Kanseri Risk Faktörleri Değerlendirme Formu, Serviks Kanseri ve Pap Smear Testi Bilgi Soruları, Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ile toplanmaktadır. Sağlık İnanç Modeli temelli girişimler, yüz yüze eğitim, whatsapp aracılığı ile haftada iki kez hatırlatıcı mesaj, video ve görseller gönderilerek beş hafta devam etmektedir. Girişim bittikten üç ay sonra son test verileri toplanmaktadır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, ki-kare ve Mann-Whitney U testi kullanılmaktadır. Bulgular: Girişim sonrasında deney ve kontrol grupları arasında Sağlık İnanç Modeli Ölçeğinin ciddiyet, yarar ve engel alt boyut puanları açısından deney grubu lehine anlamlı fark gözlenmektedir. Son testte pap smear testi yaptırma oranının gelişmiş ülkelerdeki seviyenin üzerine çıkarak deney grubunda %65,2, kontrol grubunda %34,8 olduğu görülmektedir (p<0.05). Sonuç olarak Sağlık İnanç Modeli temelli yüzyüze ve uzaktan girişimlerin serviks kanseri ciddiyet algısı ve Pap smear testi yarar algısı inanışlarını arttırmaktadır. Girişimler aynı zamanda Pap smear testi yaptırmadaki engelleri azaltmakta ve test yaptırma oranlarını arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Proje değildir.

Kaynakça

  1. Aldohaian, A. I., Alshammari, S. A., ve Arafah, D. M. (2019). Using the health belief model to assess beliefs and behaviors regarding cervical cancer screening among Saudi women: A cross-sectional observational study 11 Medical and Health Sciences 1117 Public Health and Health Services. BMC Women’s Health, 19(1). https://doi.org/10.1186/s12905-018-0701-2 Ashtarian, H., Mirzabeigi, E., Mahmoodi, E., ve Khezeli, M. (2017). Knowledge about cervical cancer and pap smear and the factors influencing the pap test screening among women. International Journal of Community Based Nursing and Midwifery, 5(2).
  2. Champion, V. (1993). Instrument refinement for breast cancer screening behaviors. Nurs Res, 42(3), 139–143.
  3. Damiani, G., Basso, D., Acampora, A., Bianchi, C., Silvestrini, G., Frisicale, E., Sassi, F., ve Ricciardi, W. (2015). The impact of level of education on adherence to breast and cervical cancer screening: Evidence from a systematic review and meta-analysis. Preventive Medicine, 81, 281–289.
  4. Eghbal, S. B., Karimy, M., Kasmaei, P., Roshan, Z. A., Valipour, R., ve Attari, S. M. (2020). Evaluating the effect of an educational program on increasing cervical cancer screening behavior among rural women in Guilan, Iran. BMC Women’s Health, 20(1). https://doi.org/10.1186/s12905-020-01020-7
  5. Ersin, F., ve Bahar, Z. (2017). Effects of nursing interventions planned with the health promotion models on the breast and cervical cancer early detection behaviors of the women. International Journal of Caring Sciences, 10(1), 421–432.
  6. Everett, T., Bryant, A., Griffin, M., Martin-Hirsch, P., Forbes, C., ve Jepson, R. (2011). Interventions targeted at women to encourage the uptake of cervical screening. Cochrane database of systematic review, 5.
  7. Güvenç, G., Akyüz, A., ve Açikel, C. H. (2011). Health Belief Model Scale for cervical cancer and pap smear test: Psychometric testing. Journal of Advanced Nursing, 67(2), 428–437.
  8. Güvenç, G., Akyüz, A., ve Yenen, M. C. (2013). Effectiveness of nursing interventions to increase pap smear test screening. Res Nurs Health, 36(2), 146–157.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Görsel İletişim Tasarımı (Diğer), Halkla İlişkiler Yöntem ve Araçları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

9 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

19 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Erdem, Ö., Erol, S., Arılık, A., & Kamışlı, L. (2025). SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 5(3), 208-220. https://izlik.org/JA67AW78YP
AMA
1.Erdem Ö, Erol S, Arılık A, Kamışlı L. SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ. JCSR. 2025;5(3):208-220. https://izlik.org/JA67AW78YP
Chicago
Erdem, Özden, Saime Erol, Ayşenur Arılık, ve Leyla Kamışlı. 2025. “SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 5 (3): 208-20. https://izlik.org/JA67AW78YP.
EndNote
Erdem Ö, Erol S, Arılık A, Kamışlı L (01 Eylül 2025) SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 5 3 208–220.
IEEE
[1]Ö. Erdem, S. Erol, A. Arılık, ve L. Kamışlı, “SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ”, JCSR, c. 5, sy 3, ss. 208–220, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67AW78YP
ISNAD
Erdem, Özden - Erol, Saime - Arılık, Ayşenur - Kamışlı, Leyla. “SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi 5/3 (01 Eylül 2025): 208-220. https://izlik.org/JA67AW78YP.
JAMA
1.Erdem Ö, Erol S, Arılık A, Kamışlı L. SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ. JCSR. 2025;5:208–220.
MLA
Erdem, Özden, vd. “SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ”. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 3, Eylül 2025, ss. 208-20, https://izlik.org/JA67AW78YP.
Vancouver
1.Özden Erdem, Saime Erol, Ayşenur Arılık, Leyla Kamışlı. SAĞLIK İNANÇ MODELİ TEMELLİ GİRİŞİMLERİN KADINLARIN PAP SMEAR TESTİ YAPTIRMALARINA ETKİSİ. JCSR [Internet]. 01 Eylül 2025;5(3):208-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67AW78YP

Copyright © Author(s). Licensed under CC BY-NC-ND 4.0.