The Role of Tongue Twisters in Diction Training

Öz

This study examines the functions of tongue twisters, one of the genres of anonymous folk literature, in diction training. Tongue twisters are important instructional materials for accurate sound production, the development of articulation, rhythm and stress practice, fluency, breath control, and self-confidence. The study is a narrative review based on a qualitative research approach. The literature search was conducted through Google Scholar, TR Dizin, PubMed, and ScienceDirect, and relevant PRISMA 2020 reporting principles were used to enhance transparency and traceability in the search and reporting process. The reviewed studies were comparatively evaluated under the themes of sound and articulation, rhythm and stress, memory and fluency, self-confidence and socialization, breath control, basic language skills, and cultural transmission. As a result, tongue twisters appear to be not only a traditional folk literary genre but also a pedagogically functional material in modern diction and speech education.

Anahtar Kelimeler

• Tongue Twister
• Diction
• Language Education
• Articulation
• Folk Literature
• Speech Skill

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any institution.

Etik Beyan

This study was conducted with the approval of the ethics committee.

Tekerlemelerin Diksiyon Eğitimindeki Rolü

Öz

Bu çalışma, anonim halk edebiyatı türlerinden biri olan tekerlemelerin diksiyon eğitimindeki işlevlerini incelemektedir. Tekerlemeler; doğru ses üretimi, artikülasyonun geliştirilmesi, ritim ve vurgu çalışmaları, akıcılık, nefes kontrolü ve özgüvenin desteklenmesi bakımından önemli eğitim materyalleridir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde hazırlanmış bir anlatı derlemesidir. Literatür taraması Google Scholar, TR Dizin, PubMed ve ScienceDirect veri tabanlarında gerçekleştirilmiş; tarama ve raporlama sürecinde şeffaflık ve izlenebilirliği artırmak amacıyla PRISMA 2020 kılavuzunun ilgili raporlama ilkelerinden yararlanılmıştır. İncelenen çalışmalar; ses ve artikülasyon, ritim ve vurgu, hafıza ve akıcılık, özgüven ve sosyalleşme, nefes kontrolü, temel dil becerileri ve kültürel aktarım temaları altında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak tekerlemelerin, geleneksel bir halk edebiyatı türü olmanın ötesinde, modern diksiyon ve konuşma eğitiminde pedagojik açıdan işlevsel bir materyal olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Tekerleme
• Diksiyon
• Dil Eğitimi
• Artikülasyon
• Halk Edebiyatı
• Konuşma Becerisi

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Ayaz, B. (2020). Dua/inanç tekerlemelerinin geçmişten bugüne işlevleri üzerine bir değerlendirme. Kültür Araştırmaları Dergisi, 7, 68–80. https://doi.org/10.46250/kulturder.789917
2. Babrak, E. (2026). Etkili ve güzel konuşmanın yöntemleri: Sözel ifade ve diksiyon üzerine bir araştırma. In E. Lokmanoğlu (Ed.), İletişim çalışmaları (ss. 136–155). BİDGE Yayınları.
3. Beirne, M. B., & Croot, K. (2018). The prosodic domain of phonological encoding: Evidence from speech errors. Cognition, 177, 1–7. https://doi.org/10.1016/j.cognition.2018.03.004
4. Daulay, S. H., Saragih, L., & Hasibuan, W. A. T. (2025). Teachers’ perception of tongue twisters in teaching phonology and listening. EXCELLENCE: Journal of English and English Education, 5(2), 1311. https://doi.org/10.47662/ejeee.v5i2.1311
5. Dedeoğlu Orhun, B. (2009). İlköğretim 3. sınıflarda Türkçe derslerinde tekerleme kullanımının öğrencilerin konuşma becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
6. Dumlupınar, Y., & Karahasanoğlu, S. (2021). Türkü icracılarının nefes ve artikülasyon sorunlarına çözüm önerisi: Tekerleme. İdil, 10(84), 1207–1215. https://doi.org/10.7816/idil-10-84-06
7. Duymaz, A. (2019). Tekerlemeler. Yapı Kredi Yayınları.
8. Erdoğan, İ. (2011). İletişimi anlamak: İletişim ve etkili iletişim süreçleri (4. bs.). Erk Yayınları.

9. Goldrick, M., & Blumstein, S. E. (2006). Cascading activation from phonological planning to articulatory processes: Evidence from tongue twisters. Language and Cognitive Processes, 21(6), 649–683.
10. Gökkaya, H. (2008). Konuşma becerisinin sağaltılmasında tekerlemelerin kullanımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
11. Güneş, F. (2020). Çocuk tekerlemeleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 5(1), 1–21. https://doi.org/10.29250/sead.685541
12. Gürbüz, R., & Yılmaz, M. (2009). Konuşma eğitimi ve konuşma becerisini etkileyen psikolojik-zihinsel faktörler. Pegem Akademi Yayınları.
13. Hazneci, E. (2015). Etkili ve güzel konuşma. Pegem Akademi.
14. Jones, K., & Croot, K. (2007). The effect of blocked, random, and mixed practice schedules on speech motor learning of tongue twisters in unimpaired speakers. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 50(2), 304–319.
15. Kaplan, Z. (2021). Oyun tekerlemelerinin işlevsel özellikleri. Karabük Türkoloji Dergisi, 3, 67–84. https://doi.org/10.7596/KATUD.20102021.005
16. Kaya, D. (1999). Anonim halk şiiri (2. bs.). Akçağ Yayınları.
17. Keh, S. S., Tang, C., & Lin, C. (2025). PANCETTA: Phoneme-aware neural completion to elicit tongue twisters automatically. IEEE Transactions on Audio, Speech, and Language Processing, 33, 10–22.
18. Keller, T. A., Carpenter, P. A., & Just, M. A. (2003). Brain imaging of tongue-twister sentence comprehension: Twisting the tongue and the brain. Brain and Language, 84(2), 189–203. https://doi.org/10.1016/S0093-934X(02)00506-0
19. Kember, H., Croot, K., & Patrick, E. (2010). Phonological encoding in Mandarin Chinese: Evidence from tongue twisters. Language and Speech, 53(3), 285–309.
20. Kurudayıoğlu, M., & Potur, Ö. (2015). Temel dil becerilerinin kazandırılması açısından tekerlemeler. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 15, 40–62.
21. Loakman, T., Tang, C., & Lin, C. (2026). Train and constrain: Phonologically informed tongue-twister generation from topics and paraphrases. Computational Linguistics, 52(1), 1–18.
22. Ohkubo, M., Kuriyama, S., Nakata, H., & Sugiyama, T. (2025). Evaluating effectiveness of articulation practice with tongue-twister movement distance using ultrasound. Bulletin of Tokyo Dental College, 66(3), 107–115. https://doi.org/10.2209/tdcpublication.2024-0050
23. Özbay, M. (2006). Konuşma eğitimi ve öz güven. Belleten, 1, 177–185.
24. Özkan, İ. (1991). Yalanlamalar ve tekerlemeler. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Dergisi, 29(341), 539–546.
25. Şahin, M. (2012). Diksiyon (2. bs.). Avcıol Basım Yayım.
26. Şenbay, N. (2020). Söz ve diksiyon sanatı (37. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
27. Şentürk, H. (2008). Ana dil (Türkçe) öğretiminde tekerlemelerin kullanılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi.
28. Toker, S., Sevinç, S., & Önder Yiğit, V. B. (2021). Tekerlemelerin ses eğitiminde artikülasyona etkisi. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 3(1), 321–330. https://doi.org/10.26899/inciss.53
29. Türk Dil Kurumu. (n.d.-a). Diksiyon. In Güncel Türkçe sözlük. Retrieved June 22, 2026, from https://sozluk.gov.tr/
30. Türk Dil Kurumu. (n.d.-b). Tekerleme. In Güncel Türkçe sözlük. Retrieved May 8, 2026, from https://sozluk.gov.tr/
31. Ungan, S. (2009). Dil gelişim aracı olarak tekerlemeler. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 217–225.
32. Wilshire, C. E. (2008). The “tongue twister” paradigm as a technique for studying phonological encoding. Journal of Psycholinguistic Research, 37(3), 155–172.
33. Zeyrek, S. (2021). Diksiyon ve güzel konuşma üzerine teorik notlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(79), 97–108.