Yapısalcı Bir Film Çözümlemesi: “Mükemmel Günler”

Öz

Wim Wenders'in yönettiği Mükemmel Günler filmi Hirayama ana karakteri üzerinden gündelik yaşam, emek, teknoloji ve medya ile ilişkileri dolaylı yoldan seyirciye sorgulatmaktadır. Karl Marx'ın “emek kadar değer” fikrinin film içerisinde yansımaları görülmekle beraber, bireyin emeğine yabancılaşmamış olması, kapitalist sistemin çarkı gibi kendini konumlandırmaması ise sistemin işçiyi sömürdüğü fikri ile çelişkilidir. Filmin karakter özelinde çözümlenmesinde yapısalcı yöntemden yararlanılmıştır. Önemli kitle iletişim araçlarından biri olan sinema aracılığıyla teknoloji ve medyanın minimum kullanımı ile gelen yaşam memnuniyeti seyirciye yansıtılmaktadır. Filmin geneline yayılan atmosferde; sosyal medyanın da öne çıkarttığı sınıf, statü, popülerlik gibi kavramlar yerine, yararlı olmak, basit yaşamak gibi eylemlerin özendirildiği görülmektedir. Çalışma ilgili kavramlar ile medya ve teknolojiyi farklı boyutları ile bir bütünlük oluşturmaya çalışarak ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yapısalcılık
• Medya
• Teknoloji
• Sinema
• Sosyal Sınıf

Structuralist Film Analysis “Perfect Days”

Öz

Directed by Wim Wenders, the film Perfect Days uses the main character Hirayama to explore issues such as everyday life, labour, technology and relationships with the media. Despite Karl Marx’s idea that value is equal to labour being reflected in the film, the fact that the individual has not become estranged from his labour and does not position himself as a part of the capitalist system’s machinery contradicts the notion that the system exploits the worker. A structuralist method is used to analyse the film’s characters. Through cinema—one of the key forms of media—the film conveys a sense of life satisfaction to the audience using technology and media to a minimum extent. It encourages alternatives such as being useful and living a simple life—which do not require being in the public eye—in contrast to concepts such as class, status and popularity, which are particularly highlighted by social media. The study presents the relevant concepts by attempting to bring together media and technology in their various dimensions to form a complete picture.

Anahtar Kelimeler

• Structuralism
• Media
• Technology
• Cinema
• Social Class

Kaynakça

1. Açıkalın, S., & Gül, E. (2006). Sosyal sınıflarda tüketimin sınıf belirleyicilik rolü. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 6(12), 15–28. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/289519
2. Adler, A. (2014). Individual psychology. In An introduction to theories of personality (pp. 83–105). Psychology Press.
3. Adorno, T. W. (2002). Adorno: The stars down to earth and other essays on the irrational in culture. Routledge.
4. Adorno, T. W. (2003). Kültür endüstrisini yeniden düşünürken (B. O. Doğan, Çev.). Cogito, 36(1), 300–310.
5. Adorno, T. W. (2011). Kültür endüstrisi: Kültür yönetimi (N. Ülner, M. Tüzel, & E. Gen, Çev.). İletişim Yayınları.
6. Akyıldız, H. (1998). Bireysel ve toplumsal boyutlarıyla yabancılaşma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 163–176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195217
7. Alter, A. (2018). Karşı konulmaz: Bağımlılık yapan teknoloji ve bizim ona esir edilişimiz (D. İrengün, Çev.). Paloma Yayınları.
8. Aydın, K. (2018). Max Weber, eşitsizlik ve toplumsal tabakalaşma. Journal of Economy Culture and Society, (57), 245–267. https://doi.org/10.26650/JECS414077

9. Bank, R. B. (2019). Marksizm’den Post-Marksizm’e farklı siyasal açılımlar. Akdeniz İİBF Dergisi, 19(2), 352–390.
10. Brinkmann, S. (2023). Olan biteni kaçırma keyfi: Aşırılık çağında kendine hâkim olmak (M. Yurdakuler, Çev.). İletişim Yayınları.
11. Castells, M. (2014). Kent, sınıf, iktidar (A. Türkün, Çev.). Phoenix Yayınları.
12. Çiçek, İ., & Aslan, A. E. (2020). Kişilik ve beş faktör kişilik özellikleri: Kuramsal bir çerçeve. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 10(1), 137–147. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1177428
13. Çiçekler, A. N., & Aydın, T. (2019). Kavramsal metafor kuramı ve belagat: Karşılaştırmalı bir inceleme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (16), 14–26. https://doi.org/10.29000/rumelide.616880
14. Çiftçi, E. (2018). Augustinus’un zaman anlayışı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 8(2), 313–319. https://izlik.org/JA39NH33DC
15. Çongur, E. (2021). Yapısalcılık, göstergebilim ve martı. İmge Yayınları.
16. Dekens, O. (2017). Yapısalcılık (A. Altınörs, Çev.). Bilgi Yayınları.
17. Derrida, J. (2016). Yapıbozum ve pragmatizm üzerine düşünceler (T. Birkan, Çev.). C. Mouffe (Ed.), Yapıbozum ve pragmatizm içinde (ss. 125–142). İletişim Yayınları.
18. Erkenekli, M., Uzun, Z., & Gümüş, Ö. D. (2012). Sosyoekonomik statü ve sosyal değerler ilişkisine yönelik bir inceleme. Savunma Bilimleri Dergisi, 11(2), 125–147. https://doi.org/10.17134/sbd.71077
19. Foucault, M. (2001). Yapısalcılık ve postyapısalcılık (Ü. Umaç & A. Utku, Çev.). Birey Yayıncılık.
20. Fuchs, C. (2019). Dijital emek ve Karl Marx (T. E. Kalaycı & S. Oğuz, Çev.). Nota Bene Yayınları.
21. Gümüş, A. (2011). Güç, iktidar, sınıf ve statü üzerine bazı tartışmalar: Mühendis ve öğretmen örneği. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 14(1), 68–133. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/117705
22. Hazır, I. K., Kalaycıoğlu, S., & Çelik, K. (2016). Orta sınıfların farklı kesitleri: Sınıf geçmişi, kültür ve mesleki statü. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 19(2), 64–107. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/228163
23. IMDb. (2023). Mükemmel günler [Film]. https://www.imdb.com/title/tt27503384/
24. Kandel, E. R. (2020). Sanatta ve beyin biliminde indirgemecilik: İki kültür arasında köprü kurmak (M. Doğan, Çev.). Koç Üniversitesi Yayınları.
25. Lakoff, G., & Johnson, M. (2022). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil (G. Yavuz, Çev.). Minotor Kitap.
26. Moore, J. D. (2000). Visions of culture: An introduction to anthropological theories and theorists (3rd ed.). Rowman AltaMira Press.
27. Nar, M. Ş. (2014). Yapısalcılık kavramına antropolojik bir yaklaşım: Lévi-Strauss ve yapısalcılık. Antropoloji, (27), 29–46. https://doi.org/10.1501/antro_0000000225
28. Oğuz, E. S. (2011). Toplum bilimlerinde kültür kavramı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(2).
29. Ollman, B. (2015). Yabancılaşma: Marx’ın kapitalist toplumdaki insan anlayışı (A. Kars, Çev.). Yordam Kitap.
30. Osmanoğlu, Ö. (2016). Hegel’den Marcuse’ye yabancılaşma olgusu. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (3), 65–92. https://doi.org/10.32739/uskudarsbd.2.3.23
31. Özüdoğru, Ş. (2014). Nitel araştırmanın iletişim araştırmalarında rol ve önemi üzerine bir deneme. Global Media Journal: Turkish Edition, 4(8). https://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/sites/default/files/sayilar/2014_bahar/13_sakir_ozudogru.pdf
32. Peters, J. D. (1997). Seeing bifocally: Media, place, culture. In Culture, power, place: Explorations in critical anthropology (pp. 75–92). Duke University Press.
33. Piaget, J. (2007). Yapısalcılık (A. Ş. Okyayuz Yener, Çev.). Doruk Yayınları.
34. Sözen, M. F. (2013). Yapısalcı yöntem ve bir film çözümlemesi. International Journal of Social Science, 6(9), 609–629. https://doi.org/10.9761/JASSS1973
35. Tanrıvermiş, Ş. (2023). Muhteşem Gatsby’nin edebî okuması ile sinematik okumasının Marksist yapısalcılık merceğinden karşılaştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (59), 43–55.
36. Taymur, İ., & Türkçapar, M. H. (2012). Kişilik: Tanımı, sınıflaması ve değerlendirmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(2), 154–177. https://doi.org/10.5455/cap.20120410
37. Tınmaz, O., & Yılmaz, H. (2022). Kültür, sınıf ve statünün göstergesi: Tabak. Aydın Gastronomy, 6(2), 263–274. https://doi.org/10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v06i2012
38. Topakkaya, A. (2012). Zaman kavramı bağlamında Platon-Aristoteles karşılaştırması. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(13), 219–232. https://izlik.org/JA77NA29JP
39. Tüfekçi, E. M. (2003). Yapısalcı yöntem ve uygulama alanları. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 17(17), 50–66. https://doi.org/10.1501/TAD_0000000027
40. Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu çağdaş sanat pratikleri. Yedi, (21), 21–31. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/628783
41. Wenders, W. (Yönetmen). (2023). Perfect days [Film]. Master Mind Productions. https://mubi.com/tr/films/343977/player
42. Yücedağ, İ. (2018). “Sonsuzluk Teorisi” filmi ve genetik yapısalcı bir analiz. Mukaddime, 9(2), 67–78. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/570836