Sovyet Söyleminde Türkiye İmgesi: Nigar Refibeyli’nin Seyahat Notları İdeoloji ile Gerçeklik Arasında
Öz
Sovyet dönemi Azerbaycan edebiyatı ve publisistiğinde Türkiye teması ele alındığında, genellikle Mehdi Hüseyin, Kasım Kasımzade, Elçin, Memmed Aslan ile İzvestiya gazetesinin Türkiye muhabirleri Azad Şerifov ve Zaur Gedimbeyov’un adları öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, Nigar Refibeyli’nin Türkiye izlenimlerini konu alan Sağlıkla Kal, Yakın Komşu adlı eseri de bu alandaki öncü çalışmalar arasında değerlendirilmelidir. Bu çalışma, Azerbaycan Halk Şairi Nigar Refibeyli’nin Türkiye’ye yaptığı seyahatin ardından kaleme aldığı Hoşça Kal, Yakın Komşu adlı gezi notlarını incelemektedir. İlk kez 1970 yılında yayımlanan eser, Sovyet dönemi Azerbaycan-Türkiye kültürel ilişkilerinin edebî yansımalarını ortaya koyan önemli kaynaklardan biri olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada, Refibeyli’nin Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Konya’ya ilişkin gözlemleri; Türk toplumu, kültürü, edebiyatı ve tarihî mirasına dair değerlendirmeleri analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, eserin yalnızca bir seyahat anlatısı olmadığı, aynı zamanda iki kardeş halk arasındaki ortak tarih, kültür ve kimlik bağlarını yansıtan önemli bir kültürel belge niteliği taşıdığı belirlenmiştir. Refibeyli, Türkiye’ye ilişkin izlenimlerini ideolojik kalıplardan uzak, samimi ve insani bir bakış açısıyla aktarmış; Türk insanının misafirperverliğini, kültürel zenginliğini ve toplumsal yaşamını ön plana çıkarmıştır. Eserde Türk edebiyatının önde gelen isimlerine, tarihî mekânlara ve kültürel değerlere geniş yer verilmesi, dönemin Azerbaycan okuyucusunun Türkiye hakkındaki bilgi ve algısının şekillenmesine katkı sağlamıştır.Çalışma, Hoşça Kal, Yakın Komşu’nun yalnızca Nigar Refibeyli’nin edebi mirasının değil, aynı zamanda Sovyet dönemi Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin kültürel boyutunu anlamak açısından da önemli bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle eser, Türk dünyasının ortak kültürel hafızasını yansıtan değerli bir metindir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yox
Proje Numarası
İletişim Bilimi Dergisi
Etik Beyan
Bu makale, bilimsel yayın etiği ve akademik yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Yayın sürecinde gerekli düzeltme ve değerlendirme aşamalarına açık olduğu belirtilir. Editoryal değerlendirme sürecine katkı sağlayacak her türlü öneri ve düzeltme dikkate alınacaktır. Sayğılarımla...
Teşekkür
İyi çalışmalar, təşəkkürlər
The Image of Türkiye in Soviet Discourse: Nigar Refibeyli’s Travel Notes Between IIeology and Reality
Öz
When the theme of Türkiye in Soviet Azerbaijani literature and journalism is discussed, the names of Mehdi Huseyn, Gasim Gasimzade, Elchin, Mammad Aslan, as well as Izvestiya newspaper’s correspondents in Türkiye, Azad Sharifov and Zaur Gadimbeyov, are usually among the first to be mentioned. However, Nigar Rafibeyli’s Farewell, Dear Neighbor should also be regarded as one of the pioneering works in this field, as it offers valuable insights into her impressions of Türkiye and contributes significantly to the literary representation of Azerbaijani–Turkish cultural relations during the Soviet period.This study examines Farewell, Dear Neighbor, the travel notes written by Azerbaijani People's Poet Nigar Rafibeyli following her visit to Türkiye. First published in 1970, the work is considered one of the significant literary sources reflecting the cultural relations between Azerbaijan and Türkiye during the Soviet period. The study analyzes Rafibeyli’s observations on Ankara, Istanbul, İzmir, Bursa, and Konya, as well as her evaluations of Turkish society, culture, literature, and historical heritage. The findings reveal that the work is not merely a travel narrative but also an important cultural document reflecting the shared history, culture, and identity ties between two brotherly nations. Rafibeyli presents her impressions of Türkiye through a sincere and human-centered perspective, highlighting the hospitality of the Turkish people, the richness of Turkish culture, and various aspects of social life. The extensive attention devoted to prominent figures of Turkish literature, historical sites, and cultural values contributed to shaping Azerbaijani readers’ perceptions and understanding of Türkiye during that period.The study demonstrates that Farewell, Dear Neighbor is valuable not only as a part of Nigar Rafibeyli’s literary legacy but also as a significant source for understanding the cultural dimension of Azerbaijani–Turkish relations in the Soviet era. In this respect, the work can be regarded as an important literary text reflecting the shared cultural memory of the Turkish world.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
İletişim Bilimi Dergisi
