TÜRKİYE VE DÜNYADA KORUNAN ALANLARA YÖNELİK ÇEVRE BİLİNCİNİN ÖNEMİ

Tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, özel çevre koruma bölgeleri, doğal sitler, sulak alanlar ve benzeri koruma statüsü bulunan alanlar “korunan alanlar” tanımıyla ifade edilmektedir. Nüfusun artması, kentleşme ve sanayileşmenin etkisiyle yaşam alanlarının daralması sonucu, korunan alanlar üzerinde olumsuz yönde bir baskı söz konusudur. Araştırma ve göstergeler, gelişmiş ülkelerde korunan alanların sayısının arttırılması ile bu alanlarda çevre bilincine verilen önem düzeyinde fark edilir bir artış olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada korunan alanların ülkemiz ve uluslararası mevzuat kapsamında incelenmesi, ülkemizde korunan alanların genel durumu ve dünya çapında korunan alan örnekleri ile bu alanlara verilen önem düzeyi araştırılmıştır. Bu kapsamda, dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye’de korunan alanların sayısının yetersiz kaldığı, nüfus artış hızı ile alt yapı ve hizmetlere yönelik planlama çalışmalarının öne çıktığı, kurumlar arası mevzuat farklılıkları nedeniyle belirlenen politikaların koruma-kullanma dengesini olumsuz yönde etkilediği, korunan alanlara yönelik ülkeler arası ortak tabanlı veri ağı sisteminin Türkiye’de geliştirilme aşamasında olduğu, işlerlik ve takip yönünden ilerleme çalışmalarının devam ettiği, biyolojik çeşitlilik ve envanter çalışmalarının farklı bakanlıklar tarafından yürütülmeye çalışıldığı, bu çalışmaların arttırılmasının gerektiği, kirliliğin ve tahribatın önlenmesi vb. hizmetlerde dünyadaki uygulamalara göre eksiklikler görüldüğü, bu nedenlerle Türkiye’nin korunan alanlara yönelik çevre bilincinin henüz gelişme aşamasında olduğu, sanayileşme ve kentleşme baskısının korunan alanlar açısından etkilerinin detaylı irdelenmesinin gerektiği, mevzuat aykırılıklarından kaynaklanan sorunların giderilerek bu yönde uygulanan politika kararlarının gözden geçirilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.