BİTKİLERİN KÜLTÜREL ÇAĞRIŞIMLARI
Öz
Kültür, toplumların geçmişten günümüze birikimlerinden oluşan, gelenek, görenek, inanış, bilim ve sanat etkinlikleri ile şekillenen her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütünüdür. Coğrafik yapı, iklimsel etkenler, dini inanışlar, dil toplumların kendi kültürülerini şekillendirmesine ve bunun sonucunda da dünya üzerinde kültürel farklılıkların oluşmasına neden olmuştur. İnsanlığın var oluşunda önemli bir yeri olan bitkilerin bu kültürel farklılıklar içinde insan yaşamının ayrılmaz bir parçası olduğu görülmektedir. İnsanlar ve hayvanların temel besin kaynağı olan bitkiler ilaç yapımından, havanın temizlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesine kadar önemli yararlar sağlarlar. Bunların yanı sıra kutsal kitaplarda cennet tasvirlerinde bazı bitki türlerinin kullanılması bu bitkilere olan düşünceyi farklı boyutlara taşımıştır. Örneğin; hayat ağacı genellikle toplumlarda yaratılışın kaynağı, yaşam-ölüm, bereket, şifa ve ölümsüzlüğü sembolize etmek kullanılan bir ağaçtır. Bu ağacın maddi varlığından ziyade taşıdığı anlam ve temsil ettiği düşünce önemlidir. Dini olarak yeraltı, yeryüzü ve gökyüzünü içeren üç alemi birbirine bağlar ve cinsi toplumdan topluma değişir. Bitkilerin insanlar için oldukça önemli olan bu değerleri farklı kültür ve coğrafyalarda bir ifade aracı olmuş, sembolik düşüncelerin ve anlamların dile getirilmesinde kullanılmıştır.
Bu nedenlerle bu çalışmanın amacı geçmişten günümüze kadar bitkilerin, farklı kültürler ve Türklerde sembol değerler olarak kullanımı ve bu bitkilerin günümüz dünyasında peyzaj uygulamalarındaki işlevselliklerinde bu sembolik değerlerine önem verilip verilmediği araştırılmıştır. Sonuç olarak sembolik değere sahip bitkilerin farklı kültürlerde de olsa hala önemli olduğu ve bugünkü kentlerde yapılan bitkisel tasarımlarında sahip oldukları sembolik değerleri yansıtacak şekilde özenle kullanıldığı görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağaç, S. M. S., & Sakarya, M. (2015). Hayat Ağacı Sembolizmi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 1, 1-14.
- Altınçekiç, H. S. Ç. (2016). Japon Ruhunda Bahçe Yaratmak. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 16(2).
- Arslan, S. (2014). Türklerde Ağaç Kültü ve Hayat Ağacı. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1.
- Bars, M. E. (2014). Türk Kültüründe Ağaç Kültü ve Şor Kahramanlık Destanlarına Yansımaları. The Journal Of Acedemic Social Science Studies.
- Ergun, P. (2010). Türk Kültüründe Ruhlar ve Orman Kültü. Millî Folklor, 87, 113-121.
- Ergun, M., Osmanoğlu, A., Özbay, N., & Cakir, A. (2014). Bel (Aegle marmelos (L.) Corr. Serr.) Meyvesi. Meyve Bilimi, 1(2), 15-20.
- Gousia, S. K., Kumar, K. A., Kumar, T. V., & Latha, J. N. L. (2013). Biological activities and medicinal properties of Couroupita guianensis. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Science Research, 3(4), 140-143.
- Gürsoy, Ü. (2012). Türk Kültüründe Ağaç Kültü ve Dut Ağacı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, (61).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Elif Kaya Şahin
0000-0002-5740-8854
Türkiye
Elif Aktürk
Bu kişi benim
0000-0002-4054-0867
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
3 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
5 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 2
Cited By
Antalya Parklarında Budanarak Kullanılan Bitki Türlerinin Belirlenmesi Ve Bitkisel Tasarım Bağlamında Değerlendirilmesi
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17097/ataunizfd.669800Yenilebilir meyve özelliği olan odunsu bitki taksonlarının peyzaj mimarlığındaki önemi: KTÜ Kanuni Kampüsü örneği
Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi
https://doi.org/10.18182/tjf.1005955Botanical Gardens and Arboretums as Regards to Cultural Landscapes: Three Cases from Istanbul
Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD)
https://doi.org/10.30785/mbud.1440479