ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Gökçen İlhan Ildız; Dilber Tezel

doi:10.21733/ibad.428743

ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Öz

Engelli bireylere yönelik tutumlar, onların toplumsal yaşama tam ve bağımsız katılımını etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Toplumu oluşturan tüm bireylerin engellilerle ilgili tutumlarını belirlemek, olumlu tutum oluşturmada nasıl bir yol izleneceğini planlamak açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de gerçekleştirilen engelli bireylere yönelik tutumları değerlendiren araştırmaların incelenmesidir. Bu çalışma kapsamında belirlenen ölçütleri karşılayan 22 araştırmaya ulaşılmıştır. Bunlardan 8 tanesi tez, 14 tanesi makaledir. Araştırma da nitel araştırma yöntemlerinden, beş aşamalı doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Doküman analizi için toplanan veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan “veri toplama formuna “ kaydedildikten sonra analizleri gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan tezler, yazıldığı yıl, enstitü, anabilim dalı, tezin gerçekleştirildiği il, tezin konusu, tezdeki çalışma grubu ve veri toplama yöntemleri açısından gruplara ayrılmıştır. Ulaşılan makaleler ise, çalışmanın yapıldığı yıl, il, ele alınan konu, çalışma grubu ve veri toplama araçları olarak gruplara ayrılmış ve incelenmiştir. Yapılan değerlendirmelerin sonuncunda, engellilere yönelik tutumlar ile ilgili hazırlanan tezlerin çoğunluğunun 2016 yılında ve sosyal bilimler enstitüsüne bağlı anabilim dallarında hazırlandığı, ele alınan konuların dağılımında kardeş tutumlarının öne çıktığı, verilerin tamamının nicel yöntemlerle toplandığı, veri toplama araçlarının büyük bir çoğunluğunun ülkemizde geliştirilen ölçeklerden oluştuğu, çalışmaların örneklem grubunu Marmara ve İç Anadolu Bölgesinde’ki illerin oluşturduğu belirlenmiştir. Engellilere yönelik tutumlar ile ilgili hazırlanan makalelerin ise çoğunluğunun 2013 yılında hazırlandığı, ele alınan konularda öğrenci tutumlarının çoğunlukta olduğu, örneklem gruplarının İç Anadolu Bölgesi’nde yoğunlaştığı, veriler toplanırken çalışmaların tamamında nicel yöntemlerden yararlanıldığı ve ölçek kullanıldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar karşılaştırmalı olarak özetlenmiş ve tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Engelli bireyler,tutumlar

Kaynakça

Kaynakça:
Ahi, B., Kıldan, O. A. (2013). TÜRKİYE’DE OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİ İNCELENMESİ (2002-2011). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,13 (7), 23 – 46.
Aker, G. (2014). ÖĞRETMEN ADAYLARININ KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ HAKKINDAKİ TUTUMLARI. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Edirne, Türkiye.
Au, K.W., Man, D. W. K. (2006). ATTITUDES TOWARD PEOPLE WITH DISABILITIES: A COMPARISON BETWEEN HEALTH CARE PROFESSIONALS AND STUDENTS. International Journal of Rehabilitation Research. 29 (2), 155-160 doi: 10.1097/01.mrr.0000210048.09668.ab.
Bizjak, B., Knezevic, M., & Cvetreznik, S. (2011). ATTITUDES CHANGE TOWARDS GUESTS WITH DISABILITIES. Annuals of Tourism Research, 38, 842-857.
Burke, K., Sutherland, C. (2004). ATTITUDES TOWARD INCLUSION: KNOWLEDGE. Experience. Education, 125(2), 163-172.
Campbell, J., Gilmore, L. & Cuskelly, M. (2003). CHANGING STUDENT TEACHERS’ ATTITUDES TOWARDS DISABILITY AND INCLUSION. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 28(4): 369–379.
Casebolt, K. M., Hodge, S. R. (2010). HIGH SCHOOL PHYSICAL EDUCATION TEACHERS’ BELIEFS ABOUT TEACHING STUDENTS WITH MILD TO SEVERE DISABILITIES. Physical Educator, 67(3), 140–155.

Copeland J, Chan F, Bezyak J, Fraser RT.(2010). ASSESSING COGNITIVE AND AFFECTIVE REACTIONS OF EMPLOYERS TOWARD PEOPLE WITH DISABILITIES IN THE WORKPLACE. Journal of Occupational Rehabilitation. doi: 10.1007/s10926-009-9207-y.
Cowen, E. L. Underberg, R. P. & Verrillo, T. V. (1958). THE DEVELOPMENT AND TESTING OF. AN ATTITUDE TO BLINDNESS SCALE 48. The Journal of Social Psychology, 297-304.
De Boer, A. & A., Munde. (2014). PARENTAL ATTITUDES TOWARD THE INCLUSION OF CHILDREN WITH PROFOUND INTELLECTUAL AND MULTIPLE DISABILITIES IN GENERAL PRIMARY EDUCATION IN THE NETHERLANDS, The Journal of Special Education. doi:10.1177/0022466914554297
Dupoux, E., Hammond, H., Ingalls, L. and Wolman, C. (2006) TEACHERS’ ATTITUDES TOWARD STUDENTS WITH DISABILITY İN HAITI. International Journal of Special Education, 21(3). 1-14
Dyson, L. L. 2005. KINDERGARTEN CHILDREN’S UNDERSTANDING OF AND ATTITUDES TOWARD PEOPLE WITH DISABILITIES. Topics in Early Childhood Special Education, 25, 95–105.
Erkuş, A. (2017). DAVRANIŞ BİLİMLERİ İÇİN BİLİMSEL ARAŞTIRMA SÜRECİ, 5. Basım, Seçkin Yayıncılık: Ankara.
Fielding, B. B. (1950). ATTITUDES AND ASPECTS OF ADJUSTMENT OF THE ORTHOPEDICALLY HANDICAPPED WOMAN. Journal of Exceptional Children, 17, 78-81.
Gething, L. (1992). NURSE PRACTITIONERS' AND STUDENTS' ATTITUDES TOWARDS PEOPLE WITH DISABILITIES. Australian Journal of Advanced Nursing, 9(3), 25-30.
Gilbride, D. D. (1993) PARENTAL ATTITUDES TOWARD THEIR CHILD WITH A DISABILITY: IMPLICATIONS FOR REHABİLİTATİON COUNSELLORS. REHABİLİTATİON COUNSELLİNG Bulletin, 36, 140-150.
http://eyh.aile.gov.tr (2009) /toplum_ozurlulugu_nasil_anliyor.pdf. Erişim tarihi.25.02.2018 Ineke M. P. T., Loots, G. M. P. (2000). EXPERIENCES OF SIBLINGS OF CHILDREN WITH PHYSICAL DISABILITIES: AN EMPIRICAL INVESTIGATION. Disability and Rehabilitation, 22 (9), 399- 408
İnceoğlu, M. (1993). TUTUM ALGI İLETİŞİM, Verso Yayıncılık: Ankara
Kağıtçıbaşı, Ç. (1988). İNSAN VE İNSANLAR, İstanbul: Sermet Matbaası
Mamatoğlu, N., Dökmen, Y.Z., Yıldırım, F. (2015). İŞYERİNDE ENGELLİYE YÖNELİK TUTUMLAR ÖLÇEĞİ. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32(2), 183-2004.
McDougall, J., Dewit, D. J., King, G., Mille, L. T. & Steve, K. 2004. HIGH SCHOOL-AGED YOUTHS’ ATTITUDES TOWARD THEIR PEERS WITH DISABILITIES: THE ROLE OF SCHOOL AND STUDENT INTERPERSONAL FACTORS. International Journal of Disability, Development & Education, 51: 287–313.
Nota, L., Santilli, S., Ginevra , M. C., & Sorese, S. (2014). EMPLOYER ATTITUDES TOWARDS THE WORK INCLUSION OF PEOPLE WITH DISABILITY. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 27 (6), 511-520.
Özdemir, M. (2013). NİTEL VERİ ANALİZİ: SOSYAL BİLİMLERDE YÖNTEMBİLİM SORUNSALI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
Özgüven, İ. E. (1994). PSİKOLOJİK TESTLER. Yeni Doğus Matbaası. Ankara
Özyürek, M. (2010). ENGELLİLERE YÖNELİK TUTUMLARIN DEĞİŞTİRİLMESİ. 2. Baskı. Kök Yayıncılık : Ankara
Stoneman Z. (2005). SIBLINGS OF CHILDREN WITH DISABILITIES: RESEARCH THEMES. Mental Retardation . 43, 339–350.
Şenyurt , S., Özkan, Ö. Y. (2017). EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ALANINDA YAPILAN YÜKSEK LİSANS TEZLERİNİN TEMATİK VE METODOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ. İlköğretim Online, 16(2), 628-653. doi: 10.17051/ilkonline.2017.304724
Ten Klooster, P. M., Dannenberg, J-W., Taal, E., Burger, G., & Rasker, J. J. (2009). ATTITUDES TOWARDS PEOPLE WITH PHYSICAL OF INTELLECTUAL DISABILITIES: NURSING STUDENTS AND NON-NURSING PEERS. Journal of Advanced Nursing, 65(12), 2562-2573. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2009.05146.x
Tervo, R. C., Palmer, G. (2004) HEALTH PROFESSIONAL STUDENT ATTITUDES TOWARDS PEOPLE WITH DISABILITY. Clinical Rehabilitation, 18 (8), 908-915.
Thurston, J. R. (1959). A PROCEDURE FOR EVALUATING PARENTAL ATTITUDES TOWARD THE HANDICAPPED, American Journal of Mental Deficiency, 64, 148-155.
Unianu, E. M. (2012). TEACHERS’ ATTİTUDES TOWARDS INCLUSIVE EDUCATION, PROCEDIA Social and Behavioral Sciences, 33, 900-904.
Yıldırım, A., Şimşek , H. (2013). SOSYAL BİLİMLERDE NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ, (9. Basım). Seçkin Yayıncılık, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gökçen İlhan Ildız ^*
0000-0002-2091-5270
Türkiye

Dilber Tezel Bu kişi benim
0000-0003-3151-5739

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

28 Haziran 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.21733/ibad.428743

IZ

https://izlik.org/JA65ZD89ST

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İlhan Ildız, G., & Tezel, D. (2018). ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 599-609. https://doi.org/10.21733/ibad.428743

AMA

1.İlhan Ildız G, Tezel D. ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD). 2018;3(2):599-609. doi:10.21733/ibad.428743

Chicago

İlhan Ildız, Gökçen, ve Dilber Tezel. 2018. “ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 3 (2): 599-609. https://doi.org/10.21733/ibad.428743.

EndNote

İlhan Ildız G, Tezel D (01 Aralık 2018) ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 3 2 599–609.

IEEE

[1]G. İlhan Ildız ve D. Tezel, “ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”, Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), c. 3, sy 2, ss. 599–609, Ara. 2018, doi: 10.21733/ibad.428743.

ISNAD

İlhan Ildız, Gökçen - Tezel, Dilber. “ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD) 3/2 (01 Aralık 2018): 599-609. https://doi.org/10.21733/ibad.428743.

JAMA

1.İlhan Ildız G, Tezel D. ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD). 2018;3:599–609.

MLA

İlhan Ildız, Gökçen, ve Dilber Tezel. “ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), c. 3, sy 2, Aralık 2018, ss. 599-0, doi:10.21733/ibad.428743.

Vancouver

1.Gökçen İlhan Ildız, Dilber Tezel. ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD). 01 Aralık 2018;3(2):599-60. doi:10.21733/ibad.428743

Cited By

SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ENGELLİLİĞE İLİŞKİN TUTUMLARI ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Toplum ve Sosyal Hizmet

https://doi.org/10.33417/tsh.875472

Sosyal Beceri Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programının Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Prososyal Davranışlarına Etkisi

MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33206/mjss.1596097

BİNGÖL’DE ENGELLİ OLMAK: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.29029/busbed.1689754

ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK TUTUMLARA İLİŞKİN TÜRKİYE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ENGELLİLİĞE İLİŞKİN TUTUMLARI ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI: GEÇERLİLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

PRECLINICAL MEDICAL STUDENTS’ AWARENESS ABOUT DISABLED FRIENDLY CAMPUS

Öğrencilerinin Engellilere Yönelik Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

TÜRKİYE’DE YAŞAYAN YETİŞKİNLERİN DİSLEKSİYE İLİŞKİN BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Students’ attitudes towards disabled people: mediator’s role of emotion and behavior

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde Çalışan Yönetici ve Uzmanların Prososyal Davranışlarının Değerlendirilmesi

IMPLICIT ATTITUDES TOWARDS PEOPLE WITH DISABILITIES

A SYSTEMATIC REVIEW OF THE STUDIES FOCUSING ON ATTITUDES TOWARD INDIVIDUALS WITH DISABILITIES IN TURKIYE

Sosyal Beceri Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programının Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Prososyal Davranışlarına Etkisi

BİNGÖL’DE ENGELLİ OLMAK: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ