TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÖYKÜLEYİCİ METİN KAHRAMANLARININ ROL MODEL OLMA DURUMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Öz
Ders kitapları, eğitim ortamının önemli öğrenme materyalleridir. Bilhassa Türkçe derslerinde öğretim sürecine en büyük katkılardan birini ders kitapları sağlamaktadır. Türkçe öğretiminde öyküleyici, bilgilendirici metinler ile şiir metinleri kullanılmaktadır. Ders kitaplarında ağırlıklı olarak öyküleyici metinlere yer verilmektedir. Öyküleyici metinlerin en önemli bileşenlerinden birisi kahramanlarıdır. Türkçe ders kitaplarındaki kahramanlar, öğrencilere rol model olacak özelliklere sahip olmalıdır. Kahramanların sahip olduğu özellikler öğrencilerin üzerinde öykünme veya özdeşim kurma açısından etkili olmaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre tasarlanmıştır. Araştırmanın nesnesini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında kullanılan ve Ez-De Yayınları tarafından hazırlanan 7. sınıf Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metin kahramanlarının öğrencilere rol model olabilme yeterliliğini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Genelde Türkçe eğitimi özelde ise çocuk edebiyatı alan yazını taranarak “Kahraman Değerlendirme Ölçeği” oluşturulmuş ve üç alan uzmanının görüşüne sunularak ölçeğe son hâli verilmiştir. Ez-De Yayınları tarafından hazırlanan 7. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan 14 öyküleyici metin incelenmiş ve yukarıda mezkûr ölçeğe göre değerlendirilmiştir. Kitapta yer alan metinlerin 7'sinde (%50) yer alan kahramanların öğrencilere rol model olma yeterliliğine sahip olduğu, 7'sinde (%50) yer alan kahramanların ise rol model olma yeterliliğine sahip olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol, H. (2014). Programa Uygun Türkçe Öğretim Yöntemleri, Ankara: PegamA Yayınları.
- Arıcı, A. F. (2016). Çocuk Edebiyatı ve Kültürü, Ankara: PegemA Yayınları.
- Baş, B. (2003). Altıncı sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin türleri üzerine bir inceleme. TÜBAR, XIII.
- Bozlak, Ü. G. (2018). 2016-2017 ve 2017-2018 eğitim ve öğretim yıllarında 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki hikâye edici metinlerin Uzun-Çetinkaya formülü ile okunabilirlik düzeyleri/düzeylerinin incelenmesi. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 6 (14), 209-234.
- Canlı, S. (2014). Türkçe ders kitaplarına seçilecek metinlerin niteliği üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.Canlı, S. (2015). Türkçe Ders Kitaplarına Seçilecek Metinlerin Belirlenmesinde Çocuğa Görelik İlkesi, Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 98-123.
- Coşkun, E. ve Taş, S. (2008). Ders kitaplarına metin seçimi açısından Türkçe öğretim programlarının değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (10).
- Çakır, P. (2009). 6. , 7. , 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki öykülerin “çocuğa görelikler” açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ondokuzmayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Samsun.Çakmak Güleç, H. ve Geçgel, H. (2005). Çocuk Edebiyatı, Ankara: Kök Yayıncılık.Çer, E. (2014). Edebiyatta çocuk gerçekliği ve çocuğa görelik ilkelerinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Demirel, Ş. (2011). Edebi Metinlerle Çocuk Edebiyatı, (Editör: Şener Demirel) Ankara: PegemA YayınlarıDilidüzgün, S. (2004). Okuma öğretimi hedefleri bağlamında Türkçe ders kitaplarındaki çocuk edebiyatı ürünleri. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 43-55.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Talat Aytan
*
0000-0001-9778-8970
Türkiye
Mehmet Ali Çalıcı
0000-0001-9999-1024
Türkiye
Ahmet Erdem
0000-0002-9995-0481
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
20 Haziran 2018
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 3 Sayı: 2
Cited By
Estetik Eğitiminin Bilişsel ve Duyuşsal Becerilere Katkısının Sanatçıların Hayat Hikâyeleri Kitabında İncelenmesi
Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi
https://doi.org/10.32960/uead.1020475Türkçe Ders Kitaplarına Yönelik Lisansüstü Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme
Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları
https://doi.org/10.35233/oyea.1011359İlkokul Ders Kitaplarında Rol Modellerin Cinsiyete ve Faaliyet Alanlarına Göre Dağılımı
Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.46778/goputeb.1140216Edebî eserlerdeki kahramanları rol-model alma ölçeğinin geliştirilmesi
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.1221583Türkçe ve İngilizce Ders Kitapları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz: 7. Sınıf Örneği
Ana Dili Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.16916/aded.694548Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü
Ana Dili Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.16916/aded.741101Ortaokul Öğrencilerinin Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Metinlerdeki Karakterleri Rol-Model Alma Durumlarının İncelenmesi
Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.47479/ihead.1314932Representation of Ataturk’s Leadership Qualities in “The 8th Grade Textbook for The History of Turkish Revolution and Kemalism’’, in the Context of the Skills Relevant to the 21st Century.
International Journal of Contemporary Educational Research
https://doi.org/10.52380/ijcer.2023.10.2.368Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü
Ana Dili Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.16916/aded.1507414İlk Gençlik Hikâye Edici Metinlerinde Kahramanların Düşünme Becerileri
Çocuk Edebiyat ve Dil Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.47935/ceded.1530506ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN EDEBİ ESER KAHRAMANLARINI ROL MODEL ALMA EĞİLİMLERİNİN ÖZ ŞEFKAT VE SOSYAL SORUMLULUK ÜZERİNE ETKİSİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.69878/deuefad.1590726