A Historiographic Analysis of Idealized Turkish House Idea

Abstract

Beautiful picturesque buildings which have been a subject of protection activities come to mind first when the matter is Turkish House. However, Turkish House is not the technical name of this building culture. This concept was born as a result of historical, romantic and progressivist architecture ideal. Infact the aim of physical protection is only a minor result of this ideal. Therefore, how Turkish House is built cognitively and historical foundations of this cognitive point will be studied in this study. Sedad Hakkı Eldem’s crucial role in this matter and transmissions of researchers like Celal Esad, Süheyl Ünver Rıfat Osman prior to Eldem in conceptualizing and their relations to the topic are among the discussions from which results will be obtained. In short, this study includes discussions about the historical background of Turkish House idea which is conceptualized on the basis of a certain idealisation.

Keywords

• Turkish House Term; Sedad Hakkı Eldem; İdealisation; Celal Esad.

-

Öz

“Türk Evi” deyince, akla tabiî ki ilk olarak koruma faaliyetlerine konu olan güzel, pitoresk yapılar gelmektedir. Ancak “Türk Evi”nin bu konut kültürünün teknik adı olmadığı, bu kavramın tarihselci ve romantik olduğu kadar da ilerici bir mimari idealinden doğmuş olduğu ve aslında fiziksel olarak koruma amacının bu idealin sadece bir yan sonucu olduğu da bir gerçektir. Dolayısıyla bu çalışmada “Türk Evi”nin kavramsal olarak kurgulanışı ve bu kavramsal noktanın tarihsel dayanakları etütedilecektir. Sedad Hakkı Eldem’in bu noktadaki öncül konumu ve beraberinde CelalEsad, Süheyl Ünver, Rıfat Osman gibi Eldem kavramsallaştırmadaki aktarımları yine sonuç aranacak tartışmalar arasındadır. Kısacası bu çalışma belirli bir idealleştirme dayanağıyla kavramsallaştırılan “Türk Evi” fikriyatının miladı ve tarihsel arka planına ilişkin tartışmaları içermektedir

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Arel, A. (1999). “Türk Evi Dedikleri”. Cogito, 18: 188-212.
2. Armağan, M. (2000). Alev ve Beton. İstanbul: Şule Yayınları
3. Arseven, C. E. (1993). Sanat ve Siyaset Hatıralarım. yay. haz.: Ekrem Işın. , İstanbul: İletişim Yayınları
4. Aysel, N. R. (2008). “MSGSÜ Arşivlerinde “Sedad Hakkı Eldem”, Tasarım-Kuram Dergisi, (Sedad Hakkı Eldem Özel Sayısı), MSGSÜ Mimarlık Fakültesi Yayını, Sayı 6: 76-89.
5. Ayvazoğlu, B. (2006). “İki Müzmin Bekâr Biri Bohem, Biri Evcimen”, Türk Edebiyatı Dergisi, 388: 34-38.
6. Bertham, C. (2008). Imagining the Turkish House: Collective Visions of Home. Austin: University of Texas Press.
7. Bozdoğan, S. (2002). Modernizm ve Ulusun İnşası: Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Mimari Kültür. çev.: Tuncay Birkan. İstanbul: Metis Yayınları
8. Bozdoğan, S.; Özkan, S.; Yenal, E. (yay.haz.). (2005). Sedad Eldem. İstanbul: Literatür Yayıncılık. 97.

9. Celal Esad, (1928). Türk San’atı, İstanbul: Akşam Matbaası, tekrar basım: Cem Yayınevi.1984.
10. Cephanecigil, G.V. 2009. Geç Osmanlı Ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde Mimarlık Tarihi İlgisi ve Türk Eksenli Milliyetçilik (1873-1930), İstanbul: Yayınlanmamış Doktora Tezi, Y.T. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü.97
11. Djelal Essad. (1909). Constantinople. De Byzance à Stamboul. Paris: Librarie Renouard H. Laurens
12. Edhem Paşa (Kom. Başkanı), (1873). Usul-u Mimari-i Osmani/Larchitecture Ottomane/Die Ottomanische Baukunst. İstanbul
13. Egli, E. (1941). “Türk Evi”, çev. Cemal Köprülü, Ülkü, cit 17, 99: 195-209.
14. Elçi, H. İ. (2003). Roman ve Mekân. Türk Romanında Ev. İstanbul: Arma Yayınları
15. Eldem, S.; Akozan, F; Anadol, K. (1968). Rölöve I. İstanbul: Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimarlık Bölümü Yayını. Milli Eğitim Basımevi
16. Eldem, S.H. (1939). “Milli Mimari Meselesi”, Arkitekt, 9-10: 220- 223.
17. Eldem, S. H. (1954). Türk Evi Plan Tipleri. İstanbu: İTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları
18. Eldem, S. H. (1983). Mimar Sinan Üniversitesi 100. Yıldönümü Armağanı, Sedad Hakkı Eldem, 50 Yıllık Meslek Jübilesi. İstanbul: MSÜ Yayınları
19. Eldem, S. H. (1986). Türk Evi: Osmanlı Dönemi, II, İstanbul: Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı
20. Eldem, S. H. (2000). “Boğaziçi Anıları”, P (Sanat Kültür Antika) Dergisi, 19:121.
21. Erhan, K. (1980). Hoca Ali Rıza. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları. 73-88.
22. Gabriel, A. (1938). “Türk Evi”, Arkitekt Dergisi, 5-6: 149-154.
23. Güney, D. (2003). Mimarlık Gerçeklikleri ve Mimarlıkta Zamanın Kavranışı. İstanbul: Yayınlanmamış Doktora Tezi,İTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü
24. Kós, K, (1995). İstanbul Şehir Tarihi ve Mimarisi. çeviren: Naciye Güngörmüş. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları
25. Kuruyazıcı, H. (2008). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Bir Mimar. Arif Hikmet Koyunoğlu. Anılar, Yazılar, Mektuplar, Belgeler. İstanbul: YKY
26. Muthesius, H. (1904). Das englische Haus: Entwicklung, Bedingungen, Anlage, Aufbau, einrichtung und Innenraum. 3 vol. Berlin
27. Mübarek Galip, “Ankara Evleri”, Mu’allimler Birliği Mecmuası, 8: 354-359.
28. Rıfat Osman, (1983). Dr. Rıfat Osman’a Göre Edirne Evleri ve Konakları, der.: Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver. İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu, II. Baskı. resim 37.
29. Sarre, F. (1998). Küçükasya Seyahati, çev. Dârâ Çolakoğlu. İstanbul:Pera Turizm. 138-139.
30. Sevin, N. A. (2006). Gravürlerde Yaşayan Osmanlı.Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları Sanat Eserleri Dizisi. 280.
31. Sezer, Y. (2005). The Perception of Traditional Ottoman Domestic Architecture as a Category of Historic Heritage and as a Source of Inspiration for Architectural Practice (1909-1931). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
32. Sözen, M; Batur, A; Fersan, N; Özden, E. (yay.haz) (1976). Türk Kenti-Türk Evi Bibliyografisi. İstanbul: İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Enstitüsü
33. Tanrıöver, H.S. (1913); (1914). “Eski Türk Evleri”, Türk Yurdu, 1329/1913, cilt:V, 12: 1216-1221; 1330/1914, cilt: VI, 2: 2063-2069, (eski harfli)
34. Tanyeli, U. (1999). “Türkiye’de Modernleşme ve Vernaküler Mimari Gelenek: Bir Cumhuriyet Dönemi İkilemi”, Bilanço 1923-1998: Türkiye Cumhuriyeti’nin 75 Yılına Toplu Bakış Uluslararası Kongresi, I. cilt, ed.: Z. Rona. İstanbul
35. Tanyeli, U. (2008). “Genç Sedad Hakkı Eldem: Kültürlerarası Bir Kimlik İnşası 1908-1930” Sedad Hakkı Eldem I, Gençlik Yılları. yay.haz.: Edhem Eldem, Bülent Tanju, Uğur Tanyeli. İstanbul: Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi
36. Urfalıoğlu, N. (1995). Antalya, Isparta ve Burdur Evlerinde Cephe Biçimlenişi. İstanbul: Yayınlanmamış Doktora Tezi, YTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü. 200-202.
37. Ünver, A.S.(1996). İstanbul’dan Bir Demet, yay.haz.: İsmail Kara, Salih Pulcu. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları.levha 6.
38. Vedat, M. (1931). "İstanbul İkametgâhları", Mimar, 9: 322-325
39. Wilde, H. (1909). Brussa. Eine Entwicklungsstatte türkischer Architektur in Kleinasien unter den Ersten Osmanen. Berlin: Verlag von Ernst Wasmuth
40. A HISTORIOGRAPHIC ANALYSIS OF IDEALIZED TURKISH HOUSE IDEA
41. Beautiful picturesque buildings which have been a subject of
42. protection activities come to mind first when the matter is Turkish
43. House. However, Turkish House is not the technical name of this
44. building culture. This concept was born as a result of historical,
45. romantic and progressivist architecture ideal. Infact the aim of physical
46. protection is only a minor result of this ideal. Therefore, how Turkish
47. House is built cognitively and historical foundations of this cognitive
48. point will be studied in this study. Sedad Hakkı Eldem’s crucial role in
49. this matter and transmissions of researchers like Celal Esad, Süheyl
50. Ünver Rıfat Osman prior to Eldem in conceptualizing and their
51. relations to the topic are among the discussions from which results will
52. be obtained. In short, this study includes discussions about the
53. historical background of Turkish House idea which is conceptualized
54. on the basis of a certain idealisation. ÖZGEÇMİŞ
55. Sivas’ta doğdu. İlk, orta ve lise öğreniminiSivas’ta tamamladı. 1996
56. yılında Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nden
57. mezun oldu. Yüksek Lisansını, 2000 yılında Gazi Üniversitesi Fen
58. Bilimleri Enstitüsünde, doktorasını ise 2009 yılında Mimar Sinan Güzel
59. Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde tamamladı. 1997
60. 2000 yılları arasında Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık
61. Fakültesi Mimarlık Bölümünde, 2002-2009 yılları arasında Mimar
62. Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık
63. Bölümünde, araştırma görevlisi olarak çalıştı. 2010-2012 yılları
64. arasında Bozok Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Mimarlık
65. Bölümünde yardımcı doçent olarak çalıştı. Kasım 2012 tarihinden bu
66. yana Cumhuriyet Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde yardımcı doçent
67. olarak çalışmaktadır. Aynı fakültede dekan yardımcılığı ve Mimarlık
68. bölüm başkanlığı görevlerini yürütmektedir.