KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN KARTAL İLÇESİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Bir yerleşim yerini diğer yerleşim yerlerinden ayıran en temel özellikler o yerin tarihi kimliğini oluşturmaktadır. Kimlik olgusu kentleri farklılaştıran onu özel yapan ayrım olarak tanımlanabilir. Her kentin kendine ait fiziksel, sosyal, ekonomik ve fonksiyonel bir karakteristiği bulunmaktadır. Kent kimliğini, tüm bu bileşenler bir araya gelerek birlikte üretmektedir. Kent özelinde yaşanan nüfus hareketliliği, göç, sanayileşme, doğal afet vs gibi fiziki, sosyal ve yönetimsel sebepler tarihi kent çekirdeğini değişime zorlamaktadır. Bu çalışmada İstanbul'un dönüşümüne paralel olarak İstanbul Metropoliten Alanının kentsel gelişme stratejilerine uygun bir biçimde, üst düzey merkez kimliği ile tüm metropole hizmet eden Kartal İlçesi özelinde ele alınan yönetimsel kararlar ile fiziki ve sosyal faktörlerin tarihi çekirdeğin kimliği üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Elde edilen sonuçların ilçenin gelecek mekânsal planlama stratejilerine kaynaklık edeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel dönüşüm
• kent kimliği
• Kartal ilçesi

THE EFFECT OF URBAN TRANSFORMATION IN KARTAL DISTRICT

Öz

The most basic features that distinguish a settlement from other settlements constitute the historical identity of that place. The phenomenon of identity can be defined as the distinction that differentiates cities and makes them special. Each city has its own physical, social, economic and functional characteristics. All these components come together to produce the urban identity together. Physical, social and administrative reasons such as population mobility, migration, industrialization, natural disaster, etc. experienced in the city force the historical city core to change. In this study, in line with the transformation of Istanbul, in accordance with the urban development strategies of the Istanbul Metropolitan Area, the administrative decisions taken specifically in Kartal District, which serves the entire metropolis with its high-level central identity, and the effects of physical and social factors on the identity of the historical core are discussed. It is thought that the results obtained will be a source for the future spatial planning strategies of the district.*Critical: Do not use symbols, special characters, or math in paper title and abstract.

Anahtar Kelimeler

• Urban transformation
• urban identity
• Kartal district

Kaynakça

1. Altay, V., Özyiğit, İ. İ. & Yarci, C. (2010). Urban flora and ecological characteristics of the Kartal district (Istanbul): A contribution to Urban ecology in Turkey. Scientific Research and Essays, 5(2), 183-200.
2. Ataöv, A. & Osmay, S. (2007). Türkiye’de kentsel dönüşüme yöntemsel bir yaklaşım, Ankara. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 24(2), 57-82.
3. Atkinson, R. (2004) Housingled regeneration, partnership and community participation lessons from England, Küçükçekmece Kentsel Dönüşüm Sempozyumu Bildirileri Kitabı. İstanbul, Küçükçekmece Belediyesi Yayınları.
4. Döker, M. F. (2012). İstanbul kentsel büyüme sürecinin belirlenmesi, izlenmesi ve modellenmesi. [Doktora Tezi], İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Gökburun, İ. (2017). İstanbul’da nüfusun gelişimi ve ilçelere dağılımı (1950-2015). Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(3), 91-111.
6. İslam T. & Behar D. (2006) İstanbul’da soylulaştırma: Eski kentin yeni sakinleri. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
7. Keleş, R. (2004). Kentsel dönüşümün tüzel yapısı. Mimarist Yayınları, İstanbul.
8. Kocabaş, A. (2006). Kentsel dönüşüm (Yenileş(tir)me): İngiltere deneyimi ve Türkiye’deki beklentiler. Literatür Yayıncılık, İstanbul.

9. Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı, (1994). Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi-Cilt 4, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
10. Lallı, M. (1988). Urban identity. D. Carter, J. Jesuino, L. Soczka, & G. Stephenson (Ed.), Environmental social psychology (s. 303-312). Kluwer Academic Publishers, London.
11. Lynch, K. (1984). Good city form. Massachusetts Institute of Technology, Massachusetts, USA.
12. Murat, S. (2007). Doğum yerlerine göre İstanbul nüfusu ve iç göçler. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 53, 83-140.
13. Oktay, D. (2011). Kent kimliğine bütüncül bir bakış. İdealkent, 2(3), 8-19.
14. Özkan Eren, M. (2017). 2000-2017 yılları arasında Türkiye’de kentsel dönüşüm siyaseti; Kartal sanayi alanı dönüşümü vakası [Doktora Tezi]. İstanbul Teknik üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Proshansky, H., Fabian, A. & Kaminoff , R. (1983). Place identity: Physıcal world socialization of the self. Journal of Environmental Psychology, 3, 57-83.
16. Relph, E. (1976). Place and placelessness. Pion Limited, London. Roberts, P. (2000). The evolution, definition and purpose of urban regeneration. Sage Publications, London.
17. Roberts, P. & Sykes, H. (2000). Urban regeneration a handbook. Sage Publications, London.
18. Rossi, A. (1984). The architecture of the city. MIT Press, New York, USA.
19. Sönmez, Ö. (2018). İstanbul metropoliten alan planlamasında uygulama güçlükleri: Kartal dönüşüm projesi deneyimi. Megaron, 13(3), 407-421.
20. Suri, L. (1984). Kırsal toprakların kentsel topraklara dönüşümü İstanbul ve Kartal Örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
21. Tekeli, D. (2001). Modernite aşılırken kent planlaması. İmge Kitabevi, İstanbul.
22. Tekeli, İ. (1991). Kent planlaması konuşmaları. TMMOB Mimarlar Odası Yayınları, Ankara.