TR
EN
GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI
Öz
Sentetik boyaların keşfinden sonra, tekstil malzemelerinin boyanmasında doğal boyaların kullanımı büyük ölçüde azalmıştır. Günümüzde sentetik boyaların aşırı kullanımı, üretim ve uygulamalarında çevreye çok miktarda atık ve fikse olmamış boyarmadde vermesine neden olmaktadır. Ayrıca sentetik boyaların ciddi sağlık tehlikeleri ve doğanın eko-dengesini bozması, araştırmacıları günümüzde tekstil malzemelerinin boyanmasında doğal boyaların kullanımına ait çalışmalara yöneltmiştir. Bu çalışmada yapılarında flavonoid ve antrakinon içeren kenger (Gundelia tournefortii) ve soryaz (Ornithogalum arabicum) bitkileri yünün boyanmasında doğal boya kaynağı olarak kullanılmıştır. Boyama işleminden önce yün kumaş numuneleri potasyum alüminyum sülfat, sitrik asit, askorbik asit, kalay klorür ve demir II sülfat olmak üzere beş farklı mordan maddesi ile mordanlanmıştır. Uygulamalardaki beş farklı mordan maddesinin, boyamaların CIELab değerleri, renk kuvvetleri (K/S), sürtme ve yıkama haslık özelliklerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre mordan cinsi numunelerin renk ve haslık özellikleri üzerinde etkilidir. Ayrıca mordanlama işleminden sonra numunelerin haslık özellikleri iyileşmiştir. Sürdürülebilir ve ekolojik olan kenger ve soryaz bitkilerinden elde edilen doğal boyarmadde tekstil malzemelerinin boyanmasında sentetik boyarmaddelere ikame olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adeel, S., Ali, S., Bhatti, I. A., & Zsila, F. (2009). Dyeing of cotton fabric using pomegranate (Punica granatum) aqueous extract. Asian Journal of Chemistry, 21(5), 3493.
- Adeel, S., Gulzar, T., Azeem, M., Saeed, M., Hanif, I., & Iqbal, N. (2017). Appraisal of marigold flower based lutein as natural colourant for textile dyeing under the influence of gamma radiations. Radiation Physics and Chemistry, 130, 35-39.
- Adeel, S., Ahmad, S., Habib, N., Mia, R., & Ahmed, B. (2022). Coloring efficacy of Nyctanthes Arbortristis based yellow natural dye for surface-modified wool. Industrial Crops and Products, 188, 115571.
- Bose, S., Ghosh, A., Das, A., & Rahaman, M. (2020). Development of Mango Peel Derived Activated Carbon‐Nickel Nanocomposite as an Adsorbent towards Removal of Heavy Metal and Organic Dye Removal from Aqueous Solution. Chemistry Select, 5(44), 14168-14176.
- Cai, Y., Xiao, L., Ehsan, M. N., Jiang, T., Pervez, M. N., Lin, L., & Naddeo, V. (2023). Green penetration dyeing of wool yarn with natural dye mixtures in D5 medium. Journal of Materials Research and Technology, 25, 6524-6541. Eyupoglu, C., Eyupoglu, S., Merdan, N., & Omerogullari Basyigit, Z. (2023). Natural dyeing of air plasma treated wool fabric with Rubia tinctorum L. and predicting dyeing properties using artificial neural network. Coloration Technology.
- Hosseinnezhad, M., Gharanjig, K., Imani, H., & Razani, N. (2022). Green dyeing of wool yarns with yellow and black myrobalan extract as bio-mordant with natural dyes. Journal of Natural Fibers, 19(10), 3893-3915.
- Kamel, M. M., Abdelghaffar, F., & El-Zawahry, M. M. (2011). Eco-friendly dyeing of wool with a mixture of natural dyes. Journal of Natural Fibers, 8(4), 289-307.
- Lachguer, K., El Ouali, M., Essaket, I., El Merzougui, S., Cherkaoui, O., & Serghini, M. A. (2021). Eco-Friendly dyeing of wool with natural dye extracted from moroccan crocus sativus l. flower waste. Fibers and Polymers, 22, 3368-3377.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Giyilebilir Malzemeler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Ağustos 2024
Gönderilme Tarihi
8 Şubat 2024
Kabul Tarihi
27 Şubat 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Merdan, N., & Eyüpoğlu, Ş. (2024). GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 7(1), 125-132. https://doi.org/10.56809/icujtas.1433845
AMA
1.Merdan N, Eyüpoğlu Ş. GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI. TUB. 2024;7(1):125-132. doi:10.56809/icujtas.1433845
Chicago
Merdan, Nigar, ve Şeyda Eyüpoğlu. 2024. “GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 7 (1): 125-32. https://doi.org/10.56809/icujtas.1433845.
EndNote
Merdan N, Eyüpoğlu Ş (01 Ağustos 2024) GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 7 1 125–132.
IEEE
[1]N. Merdan ve Ş. Eyüpoğlu, “GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI”, TUB, c. 7, sy 1, ss. 125–132, Ağu. 2024, doi: 10.56809/icujtas.1433845.
ISNAD
Merdan, Nigar - Eyüpoğlu, Şeyda. “GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 7/1 (01 Ağustos 2024): 125-132. https://doi.org/10.56809/icujtas.1433845.
JAMA
1.Merdan N, Eyüpoğlu Ş. GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI. TUB. 2024;7:125–132.
MLA
Merdan, Nigar, ve Şeyda Eyüpoğlu. “GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, c. 7, sy 1, Ağustos 2024, ss. 125-32, doi:10.56809/icujtas.1433845.
Vancouver
1.Nigar Merdan, Şeyda Eyüpoğlu. GUNDELIA TOURNEFORTII VE ORNITHOGALUM ARABICUM BİTKİLERİNDEN ELDE EDİLEN DOĞAL BOYA İLE YÜN KUMAŞIN BOYANMASI. TUB. 01 Ağustos 2024;7(1):125-32. doi:10.56809/icujtas.1433845