TR
EN
FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Öz
Berkeley’deki California Üniversitesi felsefe profesörü olan Prof. John Searle yazının insan bilincine olan etkisini analiz ederken şu ifadeleri kullanır MacGregon, 2017, s. 94 . “Bana kalırsa yazıyı yalnızca bilgileri geleceğe saklayan bir şey olarak düşünüyorsanız, onunla gelen devrimin anlamını tam olarak kavrayamamışsınız demektir. Yazı yaratıcıdır ve yazdığınızda zaten var olan bir şeyi kaydetmiş olmazsınız, yeni şeyler yaratırsınız: para, kurumlar, devletler, karmaşık toplum formları. Yazı bunlar için vazgeçilmezdir.” Yazının bulunmasını ise M.Ö. 3000 senesinde finansın temel enstümanlarının gelişimi izleyecektir. Semboller ve pictogramlarla ifade edilen tüm ekonomik yaşam kil tabletelerden oluşan bir yazı sistematiği içinde “kontrat yani sözleşme” formunu kazanarak “intertemporal” yani zamanlararası bir boyutta ilk oluştural finansal kontratları temelini oluşturmaktaydı. Sahip olunan bu ekonomik değerlerin ya da Emtia’nın zaman içinde transferini ve takasını sağlayan bu tabletler “para”nın temel fonksiyonlarını yerine getirirken aynı zamanda anlaşma yapan taraflar arasındaki uyuşmazlıklara da son vererek medineyetlerin gelişiminde itici bir rol oynuyordu. Bilinenin aksine finansal kontratlar medeniyetin gelişiminde itici güç olarak çök önemli ancak bilinmedik bir rol oynamışlardır. İnsanlık ve bilim, kâğıt paranın bulunmasına kadar token ve tablet ikilemi arasında sikkeleri geliştirerek tüm finansal sistemin temelini oluşturmaya tam beşbin yıl öncesinden başlamıştı. Gelinen noktada global finansın çöktüğü dönemde, 18 Ağustos 2008 senesinde “bitcoin.org” sitesinin domain ismi alınır Frisby, 2014, s. 24 . İki hafta sonra “Satoshi Nakamoto” Bitcoin ile ilgili ilk makalesini yayınlar. Global finansın çöktüğü günlere bankasız bir dijital finansal sistemin oluşumuna imzasını atar. 3 Ocak 2009’ da İngiltere’nin ikinci büyük banka kurtarma operasyonu başladığında ilk 50 bitcoin yaratılmıştır. Global krizin arifesinde doğan Bitcoin eski finansal evrende yeni bir “para birimi” olmayı başarabilecek mi? Bu yeni nesil finansal kontrat, fonksiyonel ve format olarak Keynes tanımladğı para kavramı içinde kendini pozisyonlayabilecekmidir? Bitcoin kendi hikâyesini yazarken, Blokzincir’in halkalarına getireceği özgürlük, finans otokrasisinin dinazor yapısında embriyonik ve radikal değişimlerin başlangıcı olacaktır. Hala hazırda Bitcoin çılgınlığı ile devam eden bu “Nakamotik” gelişim, yepyeni teknolojik yapı içinde gerçek bir finansal dönüşümün başlangıcı olacaktır. Bu makale bitcoin ve blockzincir teknolojisinin ışığında yeni kurulan bir finansal medeniyetin açılış makalesi olmayı hedeflemektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bottero, J. & Kamer, S. N. (2017). Lorsque Les Dieux Faisaient L’Homme Mytologie Mesopotamienne (Mezopotamya Mitalojisi). Alp Tümertekin (Çev.). İstanbul. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Cascarilla, C. G. (2015). Bitcoin, Blockchain, and the Future of the Financial Transactions. Third Quarter.
- Coworking İstanbul, (2018). http://coworkingistanbul.com/#/
- Davies, G. (2002). The History of Money. From Ancient Times to the Present Day. Cardiff, University of Wales Press.
- Demartino, I. (2016). The Bitcoin Guidebook (Bitcoin Rehberi: Kripto Paralar Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey). Kübra Tekneci (Çev.). İstanbul. Epsilon, 269-280.
- Fairless, T. (2018, Feb 6). BIS: Central banks must be ready to act on bitcoin. MARKET WATCH, https://www.marketwatch.com/story/bis-central-banks-must-be-ready-to-act-on-bitcoin-2018-02-06-5485649
- Ferguson, N. (2008). The Ascent of Money. New York. The Penguin Press.
- Frisby, D. (2014). Bitcoin, The Future of Money?. London, Unbound.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
-
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Vatan, T., & Benli, V. F. (2018). FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, 1(1), 53-64. https://izlik.org/JA83KA52FE
AMA
1.Vatan T, Benli VF. FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER. TUB. 2018;1(1):53-64. https://izlik.org/JA83KA52FE
Chicago
Vatan, Tuğba, ve Vahit Ferhan Benli. 2018. “FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 1 (1): 53-64. https://izlik.org/JA83KA52FE.
EndNote
Vatan T, Benli VF (01 Ağustos 2018) FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 1 1 53–64.
IEEE
[1]T. Vatan ve V. F. Benli, “FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER”, TUB, c. 1, sy 1, ss. 53–64, Ağu. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83KA52FE
ISNAD
Vatan, Tuğba - Benli, Vahit Ferhan. “FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi 1/1 (01 Ağustos 2018): 53-64. https://izlik.org/JA83KA52FE.
JAMA
1.Vatan T, Benli VF. FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER. TUB. 2018;1:53–64.
MLA
Vatan, Tuğba, ve Vahit Ferhan Benli. “FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi, c. 1, sy 1, Ağustos 2018, ss. 53-64, https://izlik.org/JA83KA52FE.
Vancouver
1.Tuğba Vatan, Vahit Ferhan Benli. FİNANSAL SİSTEMİN TARİHSEL YAPISI İÇİNDE BLOCKCHAIN UYGULAMALARI’NIN KÖKENLERİ VE KRİPTO PARALARIN GELECEĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER. TUB [Internet]. 01 Ağustos 2018;1(1):53-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83KA52FE