Araştırma Makalesi

FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Cilt: 8 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Santral sensitizasyonun farklı kronik ağrılı durumlardaki olumsuz etkisi bilinmektedir. Buna rağmen santral sensitizasyonun Fibromiyalji Sendromu’nda (FMS) klinik etkilerini detaylı olarak inceleyen herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı, FMS’de santral sensitizasyonun hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç çerçevesinde, çalışmaya 51 FMS’li birey dahil edildi. FMS’li bireyler, Santral Sensitizasyon Envanteri (SSE) puanlarına göre alt gruplara ayrıldı. Tüm bireylerin hastalık şiddetleri Revize Fibromiyalji Anketi kullanılarak ölçüldü. Yaşam kaliteleri ise Kısa Form-12 Sağlık Anketi ile ölçüldü. Yapılan gruplandırma sonucunda, FMS’li bireylerden 3’ü subklinik, 6’sı hafif, 11’i orta, 13’ü şiddetli ve 18’i ise çok şiddetli seviyede santral sensitizasyona sahipti. Bu gruplar incelendiğinde, hafif-çok şiddetli ve subklinik-çok şiddetli seviyedeki gruplar arasında hastalık şiddeti bakımından ve yaşam kalitesinin mental bileşeni bakımından anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0,05). Diğer gruplar arasında bir farklılığa rastlanılmadı (p<0,05). Bu bulgular, santral sensitizasyonun FMS’de ve diğer kronik ağrılı rahatsızlıklarında önemli bir yeri olduğunu göstermektedir. Bu nedenle değerlendirmede santral sensitizasyonun dikkate alınması ile daha etkin tedavinin sağlanabileceği düşünülmektedir. Santral sensitizasyonun yönetiminde önerilen başlıca tedavi stratejileri arasında bireysel ve multimodal yöntemler yer almaktadır. Gelecekteki çalışmalarda, bu tedavi stratejilerinin santral sensitizasyon üzerindeki etkileri incelenebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Etik Beyan

Bu çalışma, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı, 29.05.2025 tarihli ve 2025/07-10 numaralı karar ile onaylandı

Kaynakça

  1. 1. Siracusa R, Paola RD, Cuzzocrea S, Impellizzeri D. Fibromyalgia: pathogenesis, mechanisms, diagnosis and treatment options update. International journal of molecular sciences 2021; 22(8):3891. doi:10.3390/ijms22083891.
  2. 2. Kocyigit BF, Akyol A. Fibromyalgia syndrome: epidemiology, diagnosis and treatment. Reumatologia 2022; 60(6):413-21. doi:10.5114/reum.2022.123671.
  3. 3. Lee SG, Kim GT. Etiopathogenesis of fibromyalgia. Journal of electrodiagnosis and neuromuscular diseases 2023; 25(1):1-18. doi:10.18214/jend.2022.00227
  4. 4. Guler MA, Celik OF, Ayhan FF. The important role of central sensitization in chronic musculoskeletal pain seen in different rheumatic diseases. Clinical rheumatology 2020; 39:269-74. doi:10.1007/s10067-019-04749-1.
  5. 5. Nijs J, George SZ, Clauw DJ, Fernández-de-Las-Peñas C, Kosek E, Ickmans K, Fernández-Carnero J, Polli A, Kapreli E, Huymans E, Cuesta-Vargas AI, Mani R, Lundberg M, Leysen L, Rice D, Sterling M, Curatolo M. Central sensitisation in chronic pain conditions: latest discoveries and their potential for precision medicine. The lancet rheumatology 2021; 3(5):e383-e92. doi:10.1016/S2665-9913(21)00032-1.
  6. 6. Aykurt Karlıbel I, Kasapoğlu Aksoy M. The relationship between central sensitization and disease activity, quality of life, and sleep quality among patients with axial spondyloarthritis. Irish journal of medical science 2023; 192(1):481-9. doi:10.1007/s11845-022-02957-4.
  7. 7. Salaffi F, Farah S, Bianchi B, Di Carlo M. Central sensitization in psoriatic arthritis: relationship with composite measures of disease activity, functional disability, and health-related quality of life. The journal of rheumatology 2024; 51(2):144-9. doi:10.3899/jrheum.2023-0177.
  8. 8. Sariyildiz A, Coskun Benlidayi I, Yetişir A, Turk I, Zengin Acemoglu SS, Deniz V. Central sensitization significantly deteriorates functionality and the interpretation of self-reported disease activity in primary Sjögren’s syndrome. Clinical rheumatology 2024; 43(6):1949-58. doi:10.1007/s10067-024-06981-w.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2025

Kabul Tarihi

6 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akın, E., Saracoglu, İ., & Akdeniz Leblebicier, M. (2025). FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, 8(2), 111-122. https://doi.org/10.52538/iduhes.1730818
AMA
1.Akın E, Saracoglu İ, Akdeniz Leblebicier M. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. IDUHeS. 2025;8(2):111-122. doi:10.52538/iduhes.1730818
Chicago
Akın, Esra, İsmail Saracoglu, ve Merve Akdeniz Leblebicier. 2025. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 8 (2): 111-22. https://doi.org/10.52538/iduhes.1730818.
EndNote
Akın E, Saracoglu İ, Akdeniz Leblebicier M (01 Eylül 2025) FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 8 2 111–122.
IEEE
[1]E. Akın, İ. Saracoglu, ve M. Akdeniz Leblebicier, “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, IDUHeS, c. 8, sy 2, ss. 111–122, Eyl. 2025, doi: 10.52538/iduhes.1730818.
ISNAD
Akın, Esra - Saracoglu, İsmail - Akdeniz Leblebicier, Merve. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 8/2 (01 Eylül 2025): 111-122. https://doi.org/10.52538/iduhes.1730818.
JAMA
1.Akın E, Saracoglu İ, Akdeniz Leblebicier M. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. IDUHeS. 2025;8:111–122.
MLA
Akın, Esra, vd. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, c. 8, sy 2, Eylül 2025, ss. 111-22, doi:10.52538/iduhes.1730818.
Vancouver
1.Esra Akın, İsmail Saracoglu, Merve Akdeniz Leblebicier. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA SANTRAL SENSİTİZASYONUN HASTALIK ŞİDDETİ VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. IDUHeS. 01 Eylül 2025;8(2):111-22. doi:10.52538/iduhes.1730818

227151960619606                 19629                   19630 1995319957 

19952  19958  20682 

20686


23848