Derleme

HEDONİK AÇLIK

Cilt: 3 Sayı: 1 31 Mayıs 2020
PDF İndir

HEDONİK AÇLIK

Öz

İnsanlığın, tarih boyunca ilk hedefi, açlığın önüne geçerek hayatta kalmak olmuştur. Beslenme tüm yönleriyle oldukça kompleks bir davranıştır. Kandaki glukoz seviyesinin düşmesi ve serbest yağ asidi seviyesinin yükselmesi sonucunda ortaya çıkan açlık hissi ve buna bağlı oluşan besin tüketme isteği homeostatik açlık olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte besinlerin tüketilmesi için meydana gelen motivasyonel süreçler, homeostatik olmayan bir biçimde beslenmeyi ortaya koymaktadır. Biyolojik ihtiyaç olmadan, besinlerin tadı, kokusu ve diğer duyusal özellikleri nedeniyle iştahta meydana gelen artma ve besini tüketirken alınan zevk ile ilişkili olan açlık ise hedonik açlık olarak tanımlanmaktadır. Hedonik açlığa bağlı olarak lezzetli besinlerin sık sık ve fazla miktarlarda tüketilmesi; obezite, diabetes mellitus ve birçok hastalığı beraberinde getirmektedir. Uykusuzluğun iştah ve besin alımı üzerine etkileri olduğundan, uykusuz bireylerin ödüllendirici besin uyaranlarına daha hassas oldukları bilinmektedir. Ayrıca hedonik besin alımlarının, obeziteyi tetikleyici unsur olmasından kaynaklı patofizyolojisinde rol oynadığı düşünülmektedir. Anksiyete ve obsesif kompulsif bozukluk semptomlarının da hedonik açlığı artırdığı bildirilmiştir. Hedonik olarak uyarılan besin alımının düzenlenmesinde nöral sistemler ve birçok hormon önemli rol oynamaktadır. Bunun dışında dopamin reseptör polimorfizmleri gibi genetik varyasyonların da hedonik açlığın gelişimde rol oynadığı belirtilmektedir. Farklı değişkenlerin hedonik açlığı etkilediği görülmektedir. Bu derlemede, hedonik açlık ve ilişkili olduğu bileşenler hakkında dünyada ve ülkemizde yapılan literatür çalışmalarının incelenmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abizaid, A., Liu, Z. W., Andrews, Z. B., Shanabrough, M., Borok, E., Elsworth, J. D., ... & Gao, X. B. (2006). Ghrelin modulates the activity and synaptic input organization of midbrain dopamine neurons while promoting appetite. The Journal of clinical investigation, 116(12), 3229-3239.
  2. Akker K., Schyns G., Jansen A. (2017). Altered appetitive conditioning in overweight and obese women. Behaviour Research and Therapy, 99:78-88.
  3. Aksoy, M. (2014). Beslenme Biyokimyası, Hatipoğlu Yayınevi, Ankara, 4.
  4. Aliasghari, F., Jafarabadi, M. A., Yaghin, N. L., & Mahdavi, R. (2020). Psychometric properties of Power of Food Scale in Iranian adult population: gender-related differences in hedonic hunger. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 25(1), 185-193.
  5. Aliasghari, F., Nazm, S. A., Yasari, S., Mahdavi, R., & Bonyadi, M. (2020). Associations of the ANKK1 and DRD2 gene polymorphisms with overweight, obesity and hedonic hunger among women from the Northwest of Iran. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 1-8.
  6. Alper, C. M., Myers, E. N., & Eibling, D. E. (2004). Kulak burun boğazda semptomdan tanıya tanıdan tedaviye algoritmik yaklaşım. Nobel Tıp.
  7. Appelhans, B. M., Woolf, K., Pagoto, S. L., Schneider, K. L., Whited, M. C., & Liebman, R. (2011). Inhibiting food reward: delay discounting, food reward sensitivity, and palatable food intake in overweight and obese women. Obesity, 19(11), 2175-2182.
  8. Balt, S. L., Galloway, G. P., Baggott, M. J., Schwartz, Z., & Mendelson, J. (2011). Mechanisms and genetics of antipsychotic‐associated weight gain. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 90(1), 179-183.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gündüz, N., Akhalil, M., & Sevgi, E. N. (2020). HEDONİK AÇLIK. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, 3(1), 80-96. https://izlik.org/JA22XC29MD
AMA
1.Gündüz N, Akhalil M, Sevgi EN. HEDONİK AÇLIK. IDUHeS. 2020;3(1):80-96. https://izlik.org/JA22XC29MD
Chicago
Gündüz, Nedime, Melis Akhalil, ve Elif Naz Sevgi. 2020. “HEDONİK AÇLIK”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 3 (1): 80-96. https://izlik.org/JA22XC29MD.
EndNote
Gündüz N, Akhalil M, Sevgi EN (01 Mayıs 2020) HEDONİK AÇLIK. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 3 1 80–96.
IEEE
[1]N. Gündüz, M. Akhalil, ve E. N. Sevgi, “HEDONİK AÇLIK”, IDUHeS, c. 3, sy 1, ss. 80–96, May. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22XC29MD
ISNAD
Gündüz, Nedime - Akhalil, Melis - Sevgi, Elif Naz. “HEDONİK AÇLIK”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal 3/1 (01 Mayıs 2020): 80-96. https://izlik.org/JA22XC29MD.
JAMA
1.Gündüz N, Akhalil M, Sevgi EN. HEDONİK AÇLIK. IDUHeS. 2020;3:80–96.
MLA
Gündüz, Nedime, vd. “HEDONİK AÇLIK”. Izmir Democracy University Health Sciences Journal, c. 3, sy 1, Mayıs 2020, ss. 80-96, https://izlik.org/JA22XC29MD.
Vancouver
1.Nedime Gündüz, Melis Akhalil, Elif Naz Sevgi. HEDONİK AÇLIK. IDUHeS [Internet]. 01 Mayıs 2020;3(1):80-96. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22XC29MD

227151960619606                 19629                   19630 1995319957 

19952  19958  20682 

20686


23848