Diyabete Bağlı Periferal Nöropatide Geleneksel Uygulamalar

Öz

Diyabetli birey sayısı tüm dünyada oldukça hızla artmaktadır. Diyabet birçok komplikasyonun yaşandığı, yaşam kalitesini düşüren, önemli kronik bir hastalıktır. Özellikle uzun dönem komplikasyonlarından olan diyabetik periferal nöropati, diyabetli bireylerin oldukça yakındığı bir sendromdur. Bu sendroma bağlı olarak bireyler ayaklarda yanma, karıncalanma, ağrı, aşırı duyarlılık gibi semptomlar yaşayabilmektedirler. Bireyler yaşadıkları semptomları ortadan kaldırabilmek için bazı uygulamalara başvurmaktadırlar. Bunlar; bazı uçucu yağlar, kına, soğuk su, buz, vazelin sürme gibi uygulamalardır. Bu uygulamaların bazı kimyasal, fiziksel ve patolojik durumlarda kullanıldığında faydalarının olduğu, diyabetik periferla nöropati semptomlarına yönelik yarar sağladığı düşüncesi ile uygulandığı; fakat yararlı etkisinden çok bireylere zarar verebileceği düşünülmektedir. Diyabetik periferal nöropati tedavisinde etkisi kanıtlanmamış uygulamalara yönelik deneysel çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• diabetes mellitus
• diyabetik nöropati
• diyabetik ayak

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için herhangi finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Kaynakça

1. Abudayyak, M., Yalçın, C,Ö., & Korkut, E. (2018). Kemoterapi ile indüklenmiş periferal nöropatinin tedavisi ve önlenmesine yönelik farmakolojik yaklaşımlar. FABAD J. Pharm. Sci, 43(2), 203-217.
2. Akaltun, H, & Ersi̇n, F. (2016). Evde bakım hizmeti alan diyabetli hastaların diyabet tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(4), 126-133.
3. Al-Rubiay, K.K., Jaber, N.N., Al-Mhaawe, B.H., & Alrubaiy, L.K. (2008). Antimicrobial efficacy of henna extracts. Oman Med J, 23(4), 253-256.
4. Arslan, E. (2011). Tip 2 diabetes mellituslu hastaların tedaviye uyumlarını etkileyen faktörler. (Yayınlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
5. Bozkırlı, E. (2018). 2 yıldır ayaklarda yanma var ve alt ekstremite vibrasyon hissi azalmış. Klinik Tıp Bilimleri Dergisi,6(4), 5-9.
6. Çayırlı, M., Parlak, A., Küçükuslu, N., & Aydoğan, Ü. (2011). Diyabetik hastalarda deri belirtileri. Smyna Tıp Dergisi, 43-47.
7. Coşkunırmak, D. (2018). Diyabetik ayak yarası gelişen hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını kullanma durumlarının incelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
8. Çürük, G.N, & Savar, A. (2016). Diyabetik ayak ülserinde balı kullanımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 32(2), 143-152.

9. Gök Metin, Z., & Arslan, İ. (2017). Diyabetli hastaların periferal nöropatik ağrı ile baş etme biçimleri:nitel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 182-193. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.315370
10. Günalay, S., Taşkıran, E., Demir, B., Erden, S., Mergen, H., & Akar, H. (2016). Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında tedavi yöntemleri, glisemik kontrol ve diyabet komplikasyonları ile depresyon ve anksiyete riski arasındaki ilişki. FNG & Bilim Tıp Dergisi, 2(1), 16-19. doi: 10.5606/fng.btd.2016.004
11. IDF diabetes atlas seventh edition. (2015). Erişim tarihi:03.07.2020, https://www.idf.org/e-library/epidemiology-research/diabetes-atlas/13-diabetes-atlas-seventh-edition.html.
12. Karaca E.G, Şar S. (2016). Geçmişten günümüze kına. Lokman Hekim Dergisi, 6(2), 30-37.
13. Mumcu, C., & Vardar İnkaya, B. (2020). Web tabanlı eğitim ile diyabet öz bakım yönetimi. Acta Med Nicomedia, 3(2), 88-91.
14. Terkeş, N. (2018). Tip 2 diyabetli bireyler için web tabanlı eğitim programı geliştirilmesi ve programın diyabet yönetimine etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
15. Türker, M., & Süzmeçelik, E. (2010). Türkiye ve dünyada rakamla diyabet. Mised, 23(24), 62-66.
16. Türkiye Diyabet Vakfı, TÜRKDİAB Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi 2019. 9:40-50. Erişim tarihi: 27.06.2020. https://www.turkdiab.org/admin/PICS/files/Diyabet_Tani_ve_Tedavi_Rehberi_2019.pdf.
17. World Health Organization (WHO). Diabetes Mellitus, 2020. Erişim tarihi: 27.06.2020. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
18. World Health Organization (WHO). Diabetes, 2020. Erişim tarihi: 29.06.2020. https://www.who.int/health-topics/diabetes#tab=tab_1
19. Yangeç, E. (2017). Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyometabolik risk faktörlerinin yaşam kalitesine etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.