Araştırma Makalesi

NATO’nun Soğuk Savaş Sonrası Yeni Stratejileri

Cilt: 2 Sayı: 2 15 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

NATO’nun Soğuk Savaş Sonrası Yeni Stratejileri

Öz

Soğuk Savaşın sona ermesi uluslararası sistemde yaşamsal değişikliklerle birlikte geldi. Bunlardan en önemlileri Sovyetler Birliği’nin dağılması ve Varşova Paktı’nın feshiydi. Sovyet tehdidinin ortadan kalkması ilk etapta NATO’nun geleceğinin sorgulanmasına yol açtı. Ancak müttefikler, yeni jeopolitik ortamda risk ve tehditlerin doğasının değiştiğini, dolayısıyla Transatlantik güvenlik mimarisine ihtiyacın sürdüğünü savundular. Bosna ve Kosova savaşlarına müdahalesi, NATO’nun yeni güvenlik stratejisini ortaya koydu. İttifak savunma rolünün ötesine geçip, Sırp saldırganlığını kuvvet kullanarak bastırdı. 11 Eylül saldırıları Avrupa-Atlantik bölgesinde “güvenliğin bölünmezliği” ilkesini gündeme getirdi. Ardından ABD liderliğinde Afganistan’a karşı gerçekleştirilen askeri harekat, NATO üyelerini “alandışılık” kavramıyla tanıştırdı. Rusya’nın “donmuş anlaşmazlıkları” askeri yöntemlerle çözme arayışı ise NATO’nun stratejilerinde değişikliklere yol açtı. NATO’nun 2010 ve 2022 konseptleri güvenlik ortamını toplu olarak değerlendirerek, ittifakın üç ana görevi olarak caydırıcılığı ve savunmayı; kriz önlemeyi ve yönetimini; ve ortaklaşa güvenliği sıraladı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bennett, Christopher, “Terörizmle Savaş”, http://www.nato.int/docu/review/2003/issue1/turkish/art2.html (Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2005).
  2. Çakmak, Haydar, Avrupa Güvenliği: NATO, AGİT, AGSP, Ankara, Akçağ, 2003.
  3. “Declaration on a transformed North Atlantic Alliance issued by the Heads of State and Government participating in the meeting of the North Atlantic Council (The London Declaration)” http://www.nato.int/docu/basictxt/b900706a.htm (Erişim Tarihi: 5 Ekim 2022).
  4. Eker, Aytaç ve Uğur Kılınç, “Dış Politikada Gelişmeler ve Türk Dış Politika Perspektifleri” Yeni Türkiye, Cumhuriyet Özel Sayısı, Cilt 2, Sayı 23-24 (1998).
  5. Gözen, Ramazan, Turkey’s Delicate Position Between NATO and ESDP, Ankara, Center for Strategic Research (SAM Papers), 2003.
  6. John Anderson (Ret’d Admiral), The New NATO, The Defence Associations National Network, Kuzey Atlantik Antlaşması, Washington DC, 4 Nisan 1949, https://www.nato.int/cps/fr/natohq/official_texts_17120.htm?selectedLocale=tr (Erişim Tarihi: 20 Ekim 2022) Lord Robertson, “NATO’nun Dönüşümü”, http://www.nato.int/docu/review/2003/issue1/turkish/art1.html (Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2005).
  7. “Madrid Declaration on Euro-Atlantic Security and Cooperation Issued by the Heads of State and Government”, http://www.nato.int/docu/pr/1997/p97-081e.htm (Erişim Tarihi: 22 Eylül 2022). National Network News, Volume 5 No.1, Spring 1998, www.dann.ca/Backissues/nn5-1_4.html (Erişim Tarihi: 17 Mayıs 2005).
  8. NATO 2022 Strategic Concept, https://www.nato.int/strategic-concept/ (Erişim Tarihi: 12 Ekim 2022) NATO Office of Information and Press, NATO El Kitabı, http://www.nato.int/docu/other/tr/handbook.pdf (Erişim Tarihi 17 Mayıs 2005).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

4 Aralık 2022

Kabul Tarihi

3 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Canikoğlu, E. (2023). NATO’nun Soğuk Savaş Sonrası Yeni Stratejileri. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(2), 91-103. https://izlik.org/JA84PU93GS