HASTANE ÇALIŞANLARININ TIBBİ ATIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: İZMİR İLİ URLA DEVLET HASTANESİ ÖRNEĞİ

Öz

Küresel olarak sağlık sektöründe tıbbi atık miktarı belirgin bir artış göstermektedir. Sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucu ortaya çıkan tıbbi atıkların kurum içinde toplanması, taşınması, geçici depolanması ve işleme tesisine güvenli bir şekilde taşınması oldukça önemlidir. Bu çalışmada, hastane çalışanlarının tıbbi atıkların toplanması, taşınması, depolanması ve işlem tesisine ulaştırılmasına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir İli Urla Devlet Hastanesi’nde görevli 170 hastane çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yazarlar tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve Ki-kare, analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılanların %62,35’i kadın, %37,87’si 41 yaş ve üzeri, %72,9’u evli, %32,54’ü lisans mezunu, %47’si hekim ve hemşire ve %45,56’sı 16 yıl ve üzeri mesleki deneyimlidir. Çalışmada hastane çalışanlarının tıbbi atıklar konusunda bilgi düzeyi anketine verdikleri doğru cevap ortalaması %86’dır. Hastane çalışanlarına mevcut atık yönetmeliği kapsamında tıbbi atıklar konusunda sürekli eğitim verilmesi ve belirli aralıklarla denetlenmesi atıklar konusundaki farkındalığı artıracaktır.

Anahtar Kelimeler

• Atık
• Hastane
• Hastane çalışanları
• Tıbbi atık

ASSESSMENT OF HOSPITAL STAFFS KNOWLEDGE ABOUT MEDICAL WASTE: EXAMPLE OF URLA STATE HOSPITAL IN IZMIR

Abstract

Globally, the amount of medical waste in the health sector shows a significant increase. It is very important to collect, transport, temporarily store and safely transport the medical wastes resulting from the activities of health institutions to the processing facility. In this study, it was aimed to determine the knowledge level of hospital employees about the collection, transportation, storage and delivery of medical wastes to the processing facility. The study is a cross-sectional study. The sample of the research consists of 170 hospital employees working in İzmir Urla State Hospital. A questionnaire form created by the authors was used as a data collection tool. Descriptive statistics and Chi-square analysis were used in the analysis of the data. 62.35% of the participants were women, 37.87% were 41 years old and over, 72.9% were married, 32.54% were undergraduates, 47% were physicians and nurses, and 45% were ,56 of them have 16 years or more professional experience. In the study, the average of the correct answers given by the hospital staff to the knowledge level questionnaire about medical wastes is 86%. Providing continuous training to hospital staff on medical wastes within the scope of the current waste regulation and regular inspections will increase awareness about wastes.

Keywords

• Waste
• Hospital
• Hospital staff
• Medical waste

Kaynakça

1. Akbolat, M., Işık, O., Dede, C. & Çimen, M. (2011). Sağlık Çalışanlarının Tıbbi Atık Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi, 2(3), 131–140.
2. Akkajit, P., Romin, H. & Assawadithalerd, M. (2020). Assessment of Knowledge, Attitude, and Practice in respect of Medical Waste Management among Healthcare Workers in Clinics. Journal of Environmental and Public Health, 2020, 1–12.
3. Banu, S., Pasha, S.A. & Jehan, M. (2023) Hospital Waste Management and Treatment in Healthcare Sector: A Review. Health Sciences Journal, 1(2), 75-79.
4. Basavaraj, T.J., Shashibhushan, B.L. & Sreedevi, A. (2021). To assess the knowledge, attitude and practices in biomedical waste management among health care workers in dedicated COVID hospital in Bangalore. The Egyptian Journal of Internal Medicine, 33(1), 1–5.
5. Başbakanlık T.C. Resmî Gazete. (2005). Tıbbi Atıkların Kontrolü ve Yönetmeliği, Sayı:25883. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/07/20050722-16.htm (Erişim Tarihi: 19.03.2021).
6. Başbakanlık T.C. Resmî Gazete. (2017). Tıbbi Atıkların Kontrolü ve Yönetmeliği, Sayı:29959. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170125-2.htm (Erişim Tarihi: 19.03.2021).
7. Bekmezci H.D. & Ayas, Z.Ş. (2023). Küresel COVİD-19 Salgın Döneminde Kentsel Katı Atık Yönetiminde Karşılaşılan Güçlükler ve Öneriler. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1), 72-81.
8. Biryol, S. (2023). Tıbbi Laboratuvarlarda Biyolojik Riskler Tehlikeler ve Önlemler. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 3(1), 27-35.

9. Boz, M.K. & Çimen, M. (2021). Sağlık Çalışanlarının Tıbbi Atık Yönetimi Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(4), 296-303.
10. Brown, C., Milke, M. & Seville, E. (2011). Disaster waste management: A review article. Waste Management. 31(6), 1085–1098.
11. Chartier, Y., Emmanuel, J., Pieper, U., Prüss, A., Rushbrook, P., Stringer, R., Townend, W., Wilburn S. & Zghondi, R. (2014). Safe management of wastes from healthcare activities (2nd ed.). Malta.
12. Cook, E., Woolridge, A., Stapp, P., Edmondson, S. & Velis C.A. (2023). Medical and healthcare waste generation, storage, treatment and disposal: a systematic scoping review of risks to occupational and public health. Critical Reviews in Environmental Science and Technology, 53(15), 1452-1477.
13. Çamözü, E. & Kitiş, Y. (2011). Determination of hospital cleaning staff’s knowledge and applications about collecting, transferring and stocking of medical wastes. TAF Preventive Medicine Bulletin, 10(6), 631–640. Çarıkçı, O. (2020). Sağlık Kurumlarında Personelin Tıbbi Atık Yönetim Değerlendirmeleri ve Maliyetlere Etkisi. Başkent Üniversitesi Ticari Bilim Fakültesi Dergisi, 4(1), 1–27.
14. Desa, A., Kadir, N.B.A. & Yusooff, F. (2011). A study on the knowledge, attitudes, awareness status and behaviour concerning solid waste management. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 18, 643–648.
15. Prüss, A., Giroult, E., Rushbrook, P. (1999). Safe management of wastes from healthcare activities. Hong Kong. Hasçuhadar, M., Kaya, Z., Şerbetçioğlu, S., Arslan, T. & Altınkaya, S. (2007). Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Personelinin Tıbbi Atık Konusunda Bilgi Düzeyi. Turkish Medical Journal, 1, 138–144.
16. İncesu, E. & Evirgen, H. (2017). Sağlık Çalışanlarının Hastane Atıkları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi ve Atık Minimizasyonu : Konya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi, 6(3), 56–64.
17. Joseph, L., Paul, H., Premkumar, J., Paul, R. & Michael, J. (2015). Biomedical waste management: Study on the awareness and practice among healthcare workers in a tertiary teaching hospital. Indian Journal of Medical Microbiology, 33(1), 129–131.
18. Küçük, Ü. & Kaya A.A. (2020). Hastane Personelinin Atık Yönetimi ve Afetlerde Atık Yönetimi Konusunda Algı Düzeyi : Gümüşhane İli Örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi, 9(4), 374–388.
19. Mathur, P., Patan, S. & Shophawat, A.S. (2012). Need of Biomedical Waste Management System in Hospitals – An Emerging issue – A Review. Current World Environment, 7(1), 117–124.
20. Mercan, G., Ağaçkesen, E., Büyüker, İ. & Bayar, E. (2023). Medical Waste Management and Management of Waste During The Covid-19 Pandemic. Eurasian Journal of Researches in Social and Economics, 10(1), 258-285.
21. Naik, Q., Vasantrao, C.S. & Surendra, K. (2019). Awareness of biomedical waste management among clinical teaching staff in a private medical college in rural area of Maharashtra. International Journal of Community Medicine and Public Health, 6(11), 4984.
22. Nema, S., Singh, A., Tripathi, K., Shidhaye, P. & Dhanvijay, A.K. (2015). Biomedical Waste Management: A Study of Knowledge, Practices and Attitude among Health Care Personnel at a Tertiary Care Hospital in Bhopal, Central India. Journal of Medical Science and Clinical Research, 3(5), 5844–5855.
23. Olaifa, A., Govender, R.D. & Ross, A.J. (2018). Knowledge, attitudes and practices of healthcare workers about healthcare waste management at a district hospital in KwaZulu-Natal. South African Family Practice, 60(5), 137–145.
24. Parlar, S. (2008). Sağlık Çalışanlarında Göz Ardı Edilen Bir Durum: Sağlıklı Çalışma Ortamı. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 7(6), 547–554.
25. Sarkees, A. (2018). Assessment of Nurses’ Knowledge About Health Care Waste Management in Duhok City. Polytechnic Journal, 8(2), 35–43.
26. Sobh, D.R.A., Fakhry, S.F. & Mohamed, H.A. (2018). Knowledge and Practice of Staff Nurses Related to Health Care Waste Management. Port Said Scientific Journal of Nursing, 5(2), 20–43.
27. Terzi, Ö. & Yüce, M. (2017). Bir Hastanedeki Stajyer Öğrencilerin Tıbbi Atık Yönetimi Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi, 6(1), 58–64.
28. Toluk, O., Ozdemir, A., Sahin, I., Yıldız, S., Erkul, S. & Ercan, I. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin Tıbbi Atık Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 4(2), 52–58. Ulutaşdemir, N., Elevli, S.Ş. & Arman, Ö. (2020). Tıbbi Atık Yönetiminde Sağlık Çalışanlarının Rolü: Bir Devlet Hastanesi Örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11 (Ek), 170-182. Yazgan, M., Kalaycı, N., Kayhan, C.B. & Tuna, E. (2013). Turgutlu İlçe Devlet Hastanesi Tıbbi Atık Yönetimi. Sağlıkta Peformans ve Kalite Dergisi, 1–20.