Family Planning from Men's Perspective: A Systematic Analysis of Dynamics Influencing Attitudes in the Case of Turkey

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 3, 1 - 9, 31.12.2025

Elif Tatlı Bozkurt , Mine Arabacı

Öz

Aim: This systematic review examines the attitudes of men in Turkey toward family planning methods and the dynamics shaping these attitudes. The aim of the study is to identify which methods men prefer and to reveal the socio-cultural, religious, and individual factors underlying these preferences.
Materials and Methods: Within the scope of the research, literature published between 2000 and 2025 in Turkish and English was reviewed; searches conducted in databases including Google Scholar, PubMed, Scopus, WOS, YÖK Thesis, and Ovid Pro Quest identified a total of 127 studies. After applying inclusion and exclusion criteria, nine studies were evaluated, analyzing data from 2,532 male participants
Results: Findings indicate that the most frequently used methods among men are condoms, withdrawal, and the rhythm method, while modern and permanent methods such as vasectomy are rarely preferred. The primary factors influencing preferences include knowledge and education level, spouse’s attitude, desire for children, religious beliefs, socio-cultural norms, ease of use, and concerns about side effects. Furthermore, spousal communication and joint decision-making were found to increase the adoption of modern methods.
Conclusion: In conclusion, men’s participation in family planning processes in Turkey remains limited due to gender norms and lack of knowledge. Therefore, expanding information dissemination activities targeting men, developing counseling services that strengthen spousal communication, and implementing culturally sensitive health policies are of critical importance for enhancing the effectiveness of family planning services.

Anahtar Kelimeler

Family Planning , Male Attitude , Contraception , Public Health , Turkey

Erkeklerin Gözünden Aile Planlaması: Türkiye Örneğinde Tutumları Etkileyen Dinamiklerin Sistematik Analizi

Öz

Amaç: Bu sistematik derleme, Türkiye’de erkek bireylerin aile planlaması yöntemlerine yönelik tutumlarını ve bu tutumları şekillendiren dinamikleri incelemektedir. Çalışmanın amacı, erkeklerin hangi yöntemleri tercih ettiklerini belirlemek ve bu tercihlerin ardındaki sosyo-kültürel, dini ve bireysel faktörleri ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında 2000–2025 yılları arasında yayımlanan Türkçe ve İngilizce literatür taranmış; Google Akademik, PubMed, Scopus, WOS, YÖK Tez ve Ovid Pro Quest veri tabanlarında yapılan aramalar sonucunda toplam 127 çalışma tespit edilmiştir. Dâhil etme ve dışlama kriterlerinin uygulanmasıyla 9 çalışma değerlendirmeye alınmış ve 2.532 erkek katılımcının verileri analiz edilmiştir.
Bulgular: Bulgular, erkeklerin en sık kullandığı yöntemlerin kondom, geri çekilme ve takvim yöntemi olduğunu; vazektomi gibi modern ve kalıcı yöntemlerin ise oldukça sınırlı tercih edildiğini göstermektedir. Tercihleri etkileyen temel faktörler arasında bilgi ve eğitim düzeyi, eşin tutumu, çocuk sahibi olma isteği, dini inançlar, sosyo-kültürel normlar, kullanım kolaylığı ve yan etki kaygıları öne çıkmaktadır. Ayrıca eşler arası iletişim ve ortak karar alma süreçlerinin modern yöntemlere yönelimi artırdığı belirlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak, Türkiye’de erkeklerin aile planlaması süreçlerine katılımı toplumsal cinsiyet normları ve bilgi eksikliği nedeniyle sınırlıdır. Bu nedenle, erkeklere yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması, eşler arası iletişimi destekleyen danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve kültürel duyarlılığı yüksek sağlık politikalarının uygulanması, aile planlaması hizmetlerinin etkinliği açısından kritik önem taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

Aile Planlaması , Erkek Tutumu , Kontrasepsiyon , Halk Sağlığı , Türkiye

Kaynakça

• Adewuyi, A., & Ogunjuyigbe, P. (2003). The role of men in family planning: An examination of men's knowledge and attitude to contraceptive use among the Yorubas. African Population Studies, 18(1), 1–16..
• Aromataris, E., & Pearson, A. (2014). The systematic review: An overview. AJN The American Journal of Nursing, 114(3), 53–58. https://doi.org/10.1097/01.NAJ.0000444496.24228.2c
• Aydın, E. İ., & Bilgin, N. Ç. (2020). Evlilik aşamasında olan bireylerin aile planlaması tutumu, toplumsal cinsiyet ve dini yönelim arasındaki ilişki. Eurasian Journal of Family Medicine, 9(4), 214–224.
• Bağlan, D. (2023). Aile planlamasında erkeklerin tutumunu etkileyen faktörler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Okan Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Bağlan, D., & Esencan, T. Y. (2025). Examining men’s attitudes toward family planning in Istanbul, Turkey. BMC Public Health, 25(1), 1150.
• Barnhart, K. T. (2016). Introduction: 50 years of evolution of contraceptive medicine. Fertility and Sterility, 106(6), 1271–1272. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2016.09.017
• Başer, D. A., Aksoy, H., Fidancı, İ., Dağcıoğlu, K., Cankurtaran, M., Arslan, T. K., & Yağlı, Z. N. (2020). Genç erişkin erkeklerin kontrasepsiyon yöntemleri kullanım durumları ve etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 11(4), 159–170.
• Bilgiç, F. Ş. (2024). The relationship of emergency contraception knowledge of young individuals with family planning, sexual and reproductive health attitudes: A cross-sectional study. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 6(3), 195–206.
• Bilgiç, F. Ş., & Tanrıverdi, D. Ç. (2024). Opinions of women and men on family planning and male condom in Turkey: A qualitative research. Journal of Ege University Nursing Faculty, 40(2), 183–193.
• Boybay Koyuncu, S., Aksoy Derya, Y., & Timur Taşhan, S. (2020). Relationship between social gender perception and use of family planning among married men in Eastern Turkey. Journal of Clinical Obstetrics & Gynecology, 30(2), 52–57.
• Cohen, J. F., Deeks, J. J., Hooft, L., Salameh, J., Korevaar, D. A., Gatsonis, C., Hopewell, S., Hunt, H. A., Hyde, C. J., Leeflang, M. M., Macaskill, P., McGrath, T. A., Monaghan, T. F., Reitsma, J. B., Rutjes, A. W., Takwoingi, Y., Tonkinen, H., Whiting, P., Willis, B. H., & Moher, D. (2021). Preferred reporting items for journal and conference abstracts of systematic reviews and meta-analyses of diagnostic test accuracy studies (PRISMA-DTA for Abstracts): Checklist, explanation, and elaboration. BMJ, 372, n265. https://doi.org/10.1136/bmj.n265
• Cook, T. D., & Campbell, D. T. (1979). Quasi-experimentation: Design & analysis issues for field settings. Rand McNally.
• Çağlayan, E., & Simavlı, S. (2025). The frequency of use of contraceptive methods and influencing factors in Tekirdağ Province in Northwestern Turkey: A cross-sectional study. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1), 80–87.
• Çevirme, A. S., Uludağ, C., Şahin, S., & Uğurlu, N. (2010). Turkish men’s roles, opinions, manners and behaviors in their use of contraceptive methods. International Journal of Human Sciences, 7(1), 305–319.
• Golbasi, Z., Erenel, A. S., & Tugut, N. (2012). Knowledge and opinions of Turkish university students about contraceptive methods and emergency contraception. Sexuality and Disability, 30, 77–87.
• Hong, Q. N., Fàbregues, S., Bartlett, G., Boardman, F., Cargo, M., Dagenais, P., & Pluye, P. (2018). The Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT) version 2018 for information professionals and researchers. Education for Information, 34(4), 285–291.
• Jahan, N., Naveed, S., Zeshan, M., & Tahir, M. A. (2016). How to conduct a systematic review: A narrative literature review. Cureus, 8(11), e864. https://doi.org/10.7759/cureus.864
• Karadon, D., Esmer, Y., Okcuoglu, B. A., Kurutas, S., Baykal, S. S., Huber-Krum, S., ... & Shah, I. (2021). Understanding family planning decision-making: Perspectives of providers and community stakeholders from Istanbul, Turkey. BMC Women's Health, 21, 1–10.
• Karim, S. I., Irfan, F., Saad, H., Alqhtani, M., Alsharhan, A., Alzhrani, A., ... & Ahmed, A. M. (2021). Men’s knowledge, attitude, and barriers towards emergency contraception: A facility based cross-sectional study at King Saud University Medical City. PLOS ONE, 16(4), e0249292.
• Kısa, S., Zeyneloğlu, S., & Delibaş, L. (2013). Influence of age on the usage of family planning methods by Turkish married men living in southeastern Turkey. Turkish Journal of Medical Sciences, 43(5), 756–763.
• Koruk, F., Eroğlu, K., & Koruk, İ. (2023). Gender-based approach in family planning practices in Turkey’s most fertile province: Secondary analysis of mixed method two studies. Journal of Basic and Clinical Health Sciences, 7(2), 644–651.
• Koruk, F., Eroğlu, K., Koruk, İ., Çelik, K., & Güner, P. (2022). Türkiye'de doğurganlık hızının en yüksek olduğu ilde evli erkeklerin doğurganlığa bakış açıları ve üreme davranışları: Karma yöntem çalışması. Nobel Medicus, 18(2), 89–98.
• Kulczycki, A. (2008). Husband-wife agreement, power relations and contraceptive use in Turkey. International Family Planning Perspectives, 34(3), 127–137.
• Mekonnen, G., Enquselassie, F., Tesfaye, G., & Semahegn, A. (2014). Prevalence and factors affecting use of long acting and permanent contraceptive methods in Jinka town, Southern Ethiopia: A cross sectional study. The Pan African Medical Journal, 18, 98. https://doi.org/10.11604/pamj.2014.18.98.3421
• Mostafavi, S. F., Mehr, Y. A. H., & Agha, H. (2006). Socio-cultural factors affecting men's use of family planning methods in Iran. Journal of Social Sciences & Humanities of Shiraz University, 24(2), 9–16.
• Otieno, P. O. (2000). Men's knowledge, attitude and practice of family planning in Kenya [Unpublished master's thesis]. University of Nairobi.
• Oyediran, K. A., Ishola, G. P., & Feyisetan, B. J. (2002). Factors affecting ever-married men’s contraceptive knowledge and use in Nigeria. Journal of Biosocial Science, 34(4), 497–510.
• Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., ... Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
• Pelit Aksu, S. I., & Alkaş, S. (2025). Attitudes of women and men towards contraceptive methods and affecting factors. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 8(1), 1–13.
• Pollock, A., & Berge, E. (2018). Sistematik bir inceleme nasıl yapılır. Uluslararası İnme Dergisi, 13(2), 138–156.
• Şahin, B., Sel, G., Şahin, B., & Hatırnaz, Ş. (2021). Comparison of sexual function scale scores in women according to the contraception method used as part of family planning strategy in Turkey. Clinical and Experimental Obstetrics & Gynecology, 48(2), 347–352.
• Valentine, J. C. (2009). Judging the quality of primary research. In H. Cooper & L. V. Hedges (Eds.), The handbook of research synthesis and meta-analysis (2. bs., ss. 129–146). Russell Sage Foundation.
• Wortman, P. M. (1994). Judging research quality. In H. Cooper & L. V. Hedges (Eds.), The handbook of research synthesis (pp. 97–109). Russell Sage Foundation.
• Yeşilçınar, İ., Şahin, E., & Yavan, T. (2022). Erkeklerin aile planlaması yöntemlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi,7(3),577–583.
• Yıldırım, M. S., Yıldız, M., & Okyar, G. (2021). Family planning attitudes, religious orientation and fatalistic tendency levels: A descriptive-correlational study in Turkey. Journal of Religion and Health, 60(6), 4115–4131. https://doi.org/10.1007/s10943-021-01271-0
• Yılmazel, G., Çetinkaya, F., Naçar, M., & Baykan, Z. (2019). Which men have better attitudes and participation to family planning services? A study in primary care settings from Northern Turkey. Nigerian Journal of Clinical Practice, 22(8), 1055–1062.
• Yeşilçınar, İ., Şahin, E., & Yavan, T. (2022). Erkeklerin aile planlaması yöntemlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(3), 577–58.