Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Erkeklerin Gözünden Aile Planlaması: Türkiye Örneğinde Tutumları Etkileyen Dinamiklerin Sistematik Analizi

Cilt: 3 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Erkeklerin Gözünden Aile Planlaması: Türkiye Örneğinde Tutumları Etkileyen Dinamiklerin Sistematik Analizi

Öz

Amaç: Bu sistematik derleme, Türkiye’de erkek bireylerin aile planlaması yöntemlerine yönelik tutumlarını ve bu tutumları şekillendiren dinamikleri incelemektedir. Çalışmanın amacı, erkeklerin hangi yöntemleri tercih ettiklerini belirlemek ve bu tercihlerin ardındaki sosyo-kültürel, dini ve bireysel faktörleri ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında 2000–2025 yılları arasında yayımlanan Türkçe ve İngilizce literatür taranmış; Google Akademik, PubMed, Scopus, WOS, YÖK Tez ve Ovid Pro Quest veri tabanlarında yapılan aramalar sonucunda toplam 127 çalışma tespit edilmiştir. Dâhil etme ve dışlama kriterlerinin uygulanmasıyla 9 çalışma değerlendirmeye alınmış ve 2.532 erkek katılımcının verileri analiz edilmiştir. Bulgular: Bulgular, erkeklerin en sık kullandığı yöntemlerin kondom, geri çekilme ve takvim yöntemi olduğunu; vazektomi gibi modern ve kalıcı yöntemlerin ise oldukça sınırlı tercih edildiğini göstermektedir. Tercihleri etkileyen temel faktörler arasında bilgi ve eğitim düzeyi, eşin tutumu, çocuk sahibi olma isteği, dini inançlar, sosyo-kültürel normlar, kullanım kolaylığı ve yan etki kaygıları öne çıkmaktadır. Ayrıca eşler arası iletişim ve ortak karar alma süreçlerinin modern yöntemlere yönelimi artırdığı belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, Türkiye’de erkeklerin aile planlaması süreçlerine katılımı toplumsal cinsiyet normları ve bilgi eksikliği nedeniyle sınırlıdır. Bu nedenle, erkeklere yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması, eşler arası iletişimi destekleyen danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve kültürel duyarlılığı yüksek sağlık politikalarının uygulanması, aile planlaması hizmetlerinin etkinliği açısından kritik önem taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adewuyi, A., & Ogunjuyigbe, P. (2003). The role of men in family planning: An examination of men's knowledge and attitude to contraceptive use among the Yorubas. African Population Studies, 18(1), 1–16..
  2. Aromataris, E., & Pearson, A. (2014). The systematic review: An overview. AJN The American Journal of Nursing, 114(3), 53–58. https://doi.org/10.1097/01.NAJ.0000444496.24228.2c
  3. Aydın, E. İ., & Bilgin, N. Ç. (2020). Evlilik aşamasında olan bireylerin aile planlaması tutumu, toplumsal cinsiyet ve dini yönelim arasındaki ilişki. Eurasian Journal of Family Medicine, 9(4), 214–224.
  4. Bağlan, D. (2023). Aile planlamasında erkeklerin tutumunu etkileyen faktörler [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Okan Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  5. Bağlan, D., & Esencan, T. Y. (2025). Examining men’s attitudes toward family planning in Istanbul, Turkey. BMC Public Health, 25(1), 1150.
  6. Barnhart, K. T. (2016). Introduction: 50 years of evolution of contraceptive medicine. Fertility and Sterility, 106(6), 1271–1272. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2016.09.017
  7. Başer, D. A., Aksoy, H., Fidancı, İ., Dağcıoğlu, K., Cankurtaran, M., Arslan, T. K., & Yağlı, Z. N. (2020). Genç erişkin erkeklerin kontrasepsiyon yöntemleri kullanım durumları ve etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 11(4), 159–170.
  8. Bilgiç, F. Ş. (2024). The relationship of emergency contraception knowledge of young individuals with family planning, sexual and reproductive health attitudes: A cross-sectional study. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 6(3), 195–206.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tatlı Bozkurt, E., & Arabacı, M. (2025). Erkeklerin Gözünden Aile Planlaması: Türkiye Örneğinde Tutumları Etkileyen Dinamiklerin Sistematik Analizi. İstanbul Esenyurt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9. https://izlik.org/JA96AH98KC