The Role and Responsibilities of Midwives in Protecting and Empowering Women's Health in Vulnerable Groups

Abstract

Abstract Objective:This review aims to evaluate the access of women in specific populations—such as women with disabilities, adolescents, elderly women, and refugees—to healthcare services, and to examine the roles and responsibilities of midwives in supporting these populations. Method:This is a qualitative review based on a literature search. More than 40 academic sources published between 2010 and 2024 were examined through databases such as PubMed, Google Scholar, TR Dizin, DergiPark, and YÖK Thesis Center. Results:Women in vulnerable groups face numerous barriers to accessing healthcare, including social, cultural, economic, physical, and communication-related obstacles. These limitations create significant health disparities, particularly in areas such as reproductive health, antenatal care, family planning, and sexual health. Midwives' competent, sensitive, and inclusive approaches are vital to improving individual and public health outcomes for these populations. Conclusion:Midwifery is a socially conscious healthcare profession that extends beyond childbirth. To ensure equitable access to health services and empower vulnerable women, midwives must provide holistic, culturally sensitive, and proactive care tailored to the needs of these groups.

Keywords

• womens health
• vulnerable groups
• role of the midwife and Helathcare services

Özellikli Gruplarda Kadın Sağlığının Korunması ve Güçlendirilmesine Yönelik Ebelerin Rolü ve Sorumlulukları

Öz

Özet Amaç: Bu derleme çalışmasının amacı, engelli, adölesan, ileri yaş ve mülteci kadınlar gibi özellikli gruplarda yer alan kadınların sağlık hizmetlerine erişim durumlarını değerlendirmek ve ebelerin bu süreçteki rol ve sorumluluklarını incelemektir. Yöntem: Çalışma, niteliksel bir literatür taraması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. 2010–2024 yılları arasında PubMed, Google Scholar, TR Dizin, DergiPark ve YÖKTEZ veri tabanlarında yapılan aramalarda ulaşılan 40’tan fazla akademik kaynak değerlendirilmiştir. Bulgular: Özellikli gruplarda yer alan kadınlar, sağlık hizmetlerine erişimde sosyal, kültürel, ekonomik, fiziksel ve iletişimsel birçok engelle karşılaşmaktadır. Bu durum, üreme sağlığı, gebelik izlemi, aile planlaması ve cinsel sağlık gibi temel alanlarda ciddi sağlık eşitsizliklerine yol açmaktadır. Ebelerin bu gruplara yönelik bilgi, beceri ve duyarlılıkla yaklaşmaları, hem bireysel sağlık sonuçlarını hem de toplumsal sağlık düzeyini olumlu yönde etkilemektedir. Sonuç: Ebelik mesleği yalnızca doğumla sınırlı olmayan, toplumsal duyarlılığı yüksek bir sağlık disiplinidir. Engelli, adölesan, yaşlı ve mülteci kadınlar gibi özellikli grupların güçlendirilmesi ve sağlık hizmetlerinden eşit yararlanabilmesi için ebelerin aktif, bütüncül ve kültürel olarak uyarlanmış bir hizmet anlayışıyla çalışmaları gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın Sağlığı
• Özel Gruplar
• ebenin rolü ve sağlık hizmetleri

Kaynakça

1. AFAD. (2020). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Suriyeli Sığınmacılar Raporu. https://www.afad.gov.tr
2. Ahmetoğlu, E., & Aral, N. (2004). Zihinsel engelli bireylerde cinsel gelişim ve eğitimi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 95–103.
3. Bakacak, A. G., Akalın, E., & Öktem, P. (2021). Türkiye’ye farklı ülkelerden göç etmiş kadınların sağlık hizmetlerine erişimi üzerine nitel bir alan araştırması. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(2), 383–399.
4. Beji, N. K., Kaya, G., & Savaşer, S. (2021). Ülkemizde kadın sağlığının öncelikli sorunları. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 4(1), 105–112.
5. Bilim, N. (2019). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Temel Bulgular. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması.
6. Binici, D. K. (2023). Ortopedik engelli kadınlarda üreme sağlığı sorunları ve çözüm yolları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 134–144.
7. Çakır, B., & Çevik, C. (2021). Küreselleşme, göç ve kadın sağlığı. Humanistic Perspective, 3(1), 225–243.
8. Demirci, N., Öztürk, R., & Toptaş, K. (2020). Adölesanların cinsel sağlık eğitimi ve hemşirenin rolü. Kafkas Journal of Medical Sciences, 10(1), 56–63.

9. Duman, A. (2018). Engelli bireylerde cinsel eğitim ve hemşirelik yaklaşımı. Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 10(3), 267–275.
10. Eryurt, M. A., Arslan, H., Güneş, K., & Bani, B. (2021). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü.
11. Karatana, Ö., & Gür, G. (2019). Engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi ve engelleri. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 1(1), 43–53.
12. Kokanali, D., & Üstün, Y. E. (2019). Yaşlı kadınlarda üreme sağlığı. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 16(2), 97–100.
13. Koyuncu, M., & Taşkın, L. (2022). Toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde ebelik uygulamaları. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 8(1), 45–53.
14. Orhan, S., & Özkan, E. (2020). Engelli kadın olmak. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 1–19.
15. Sayıner, F. D., & Öztürk, R. (2020). Engelli kadınların yaşadığı cinsiyete dayalı ayrımcılığın sağlık hizmetlerine erişimine etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 761–778.
16. Şahin, S., & Yalçınkaya, M. (2017). Yaşlı bireylerde sağlık hizmetlerine erişim ve hemşirenin rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(4), 180–187.
17. Sünbül, A. (2019). Kadın sağlığını etkileyen faktörler: Kocagür örneği (Yüksek lisans tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
18. Taner, A., & Bozkurt, Ö. D. (2021). Görme yetersizliği olan kadınların üreme sağlığı sorunları ve çözüm yolları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(1), 84–91.
19. TÜİK. (2015). Türkiye İstatistik Kurumu Engelli İstatistikleri. https://www.tuik.gov.tr
20. Ünal, O., & Şahin, B. (2021). Engelli bireylerin sağlık hizmetine erişiminde yaşanan sorunlar: Sağlık personeli görüşleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(4), 528–536.
21. WHO (World Health Organization). (2021). Disability and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health
22. Yanıkkerem, E., & Esmeray, N. (2017). İşitme ve konuşma engelli kadınların yaşadığı güçlükler. Annals of Health Sciences Research, 6(2), 38–46.
23. Yusuf, G. E. N. Ç. (2016). Engellilerin sosyal sorunları ve beklentileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 35(2), 123–142.
24. Zeynep, O. Ğ. U. L. (2021). Adölesan ve gençlerde cinsel sağlık üreme sağlığı: Etkileyen faktörler ve sorunlar. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 7(2), 149–165.