YAŞLILARDA TEKNOLOJİ KULLANIMI VE DİJİTAL SOSYALLEŞME

Öz

Amaç: Bu makalede, yaşlilik, teknoloji kabulü ve adaptasyon arasindaki karmaşik ilişki ele alinacak, yaşli bireylerin günlük yaşamlarinda teknoloji kullaniminin önündeki engeller ve bu engellerin aşilmasi için öneriler tartişilacaktir. Gereç ve Yöntemler: Derleme makale olan bu çalişma, konuya ilişkin literatür taranarak hazirlanmiştir Bulgular: Yaşlilik, teknolojinin hizla gelişmesiyle şekillenen bir dönemdir ve yaşlilarin teknolojiye uyum sağlamasi önemlidir. Bu süreçte, yaşlilarin teknolojiyi algilamasi ve kullanmasi, sosyal, psikolojik ve kültürel faktörlere bağlidir. Yaşli bireylerin teknolojiyi benimsemesi için yaşa bağli zorluklar, teknolojinin karmaşikliği, tutumlar ve eğitim önemli engeller olabilir. Ancak, yaşlilar için tasarlanmiş teknolojik ürünler, günlük yaşami kolaylaştirabilir ve sosyal uyumu artirabilir. Sonuç: Teknolojik ürünlerin yaşlilar için daha erişilebilir ve kullanici dostu olmasi önemlidir. Büyük tuşlar, net ekranlar, sesli komutlar gibi özellikler yaşli bireylerin teknolojiyi daha kolay kullanmalarini sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlilik
• Ageizm
• Geronteknoloji
• Teknoloji
• Sosyalleşme

TECHNOLOGY USE AND DIGITAL SOCIALIZATION IN THE ELDERLY

Öz

Objective: In this article, the complex relationship between old age, technology acceptance and adaptation will be discussed, the obstacles to the use of technology in the daily lives of older individuals and suggestions for overcoming these obstacles will be discussed. Material and Methods: This study, which is a compilation article, was prepared by scanning the literature on the subject. Results: Old age is a period shaped by the rapid development of technology, and it is important for the elderly to adapt to technology. In this process, the elderly's perception and use of technology depends on social, psychological and cultural factors. Age-related challenges, complexity of technology, attitudes and education can be significant barriers for older individuals to adopt technology. However, technological products designed for the elderly can make daily life easier and increase social cohesion. Conclusion: It is important that technological products are more accessible and user-friendly for the elderly. Features such as large buttons, clear screens, and voice commands can enable older individuals to use technology more easily.

Anahtar Kelimeler

• Old Age
• Ageism
• Gerontechnology
• Technology
• Socialization

Kaynakça

1. Akgül, M. (2020). Çevrimiçi ortamlarda nefret söylemi: Ekşi Sözlük’te 65 yaş üstü sokağa çikma yasaği tartişmalari. İletişim Kuram ve Araştirma Dergisi, 2020(51), 57-78
2. Alvseike, H., & Brønnick, K. (2012). Feasibility of the iPad as a hub for smart house technology in the elderly; Effects of cognition, self-efficacy, and echnology experience. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 5, 299–306. doi:10.2147/JMDH.S35344
3. Anderson, M., & Perrin, A. (2017). Tech Adoption Climbs Among Older Adults. https://www.pewresearch.Org/Internet/Wp-Content/Uploads/Sites/9/ 2017/05/Pi_2017.05.17_OlderAmericans- ech_Final.Pdf Adresinden Alindi
4. Boyd D. M. and Ellison N. B. (2007). Social network sites, definition, history, and scholarship, Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), 210-230.
5. Charness, N., & Boot, W. (2009). Aging and information technology use potential and barriers. Current Directions in Psychological Science, 18 (5),253- 258. doi:10.1111/j.1467-8721.2009.01647.x
6. Çataloğlu, S. (2018). Yaşlilik, değer ve teknoloji. Uluslararasi İnsan Çalişmalari Dergisi, 1(1), 27-35.
7. Çilingiroğlu, N. & Demirel, S. (2004). Yaşlilik ve yaşli ayrimciliği. Türk Geriatri Dergisi, 7 (4), 225- 230.
8. Duben, A. (2018). Yaşlanma ve Yaşlilik: Disiplinlerarasi Bakiş Açilari. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayinlari.

9. Duyar İ. (2008). (R. Mas, A.T. Işik, M.A., T. Karan Beğer, Ş. Akman, T. Ünal; Eds.). In: “Geriatri”, Bölüm 1: Gerontolojinin temelleri. Ankara: TGV; s. 9-19
10. Ekici, S. K., & Gümüş, Ö. (2016). Yaşlilikta teknolojinin kullanimi. Ege Tip Dergisi, 55. Fingerman, K. L., Pitzer, L. (2007). Socialization in Old Age. Handbook Of Socialization Theory and Research (içinde: 232-255), Joan E. Grusec, Paul D. Hastings (Ed.), New York: The Guilford Press.
11. Gilligan, R., Campbell, P., Dries, J. and Obermaier, N. “The Current Barriers for Older people in Accessing the Information Society-First Project Report”. The European Institute for the Media, Dusselldorf and the Netherlands Platform Older People and Europe, Utrecht 1998.
12. Harrington, T.L. & Harrington, M.K. (2000). Gerontechnology: Why and how. Shaker Maastricht, The Netherlands
13. Kalinkara, V., & Sari, İ. (2023). Yaşli Bireylerin Sosyal Medya Kullanimi Ve Yaşlanma Algisi. Türkiye Sosyal Araştirmalar Dergisi, 27(1), 87-102.
14. Kurtkapan, H. (2018). Kentte Yaşlilik ve Yerel Yönetim Uygulamalari. Ankara: Nobel Yayinlari.
15. Özgür, Ö., 2020, 60+Tazelenme Üniversitesi Öğrencilerinin Geronteknolojik Ürünleri Kullanimina Yönelik Tutumlari: Antalya Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Antalya
16. Öztürk, S.A., Özata, F.Z., Er, İ. ve Güldoğan, N.E. “Yaşli tüketicileri anlamak”, 2006. http://zeynepozata. files.wordpress.com/2006/09/yasli-tuketicilerianlamak.doc. Erişim tarihi: 01.03.2024
17. Poynter, R. (2012). İnternet ve sosyal medya araştirmalari el kitabi. (Çev. Ü. Şensoy). İstanbul: Optimist Yayinlari.
18. Prensky, M. (2001). “Digital Natives, Digital Immigrants”, On the Horizon, 9(5), s.1-6. https://www.marcprensky.com/writing/Prensky%20-%20Digital%20Natives,%20 Digital%20Immigrants%20-%20Part1.pdf
19. Purutçuoğlu. Ö. (2009). Yaşlilikta teknolojik yeniliklerin kabulünü etkileyen sosyalizasyon süreci, :38 Şeker, M. ve Taşan, R. (2021). Kullanimlar ve doyumlar yaklaşimi perspektifinden yaşlilarin sosyal medya kullanim motivasyonlari: Tazelenme üniversitesi örneği. İNİF E- Dergi, 6(1), 427 -443.
20. Terkeş, N., & Bektaş, H. (2016). Yaşli Sağliği ve Teknoloji Kullanimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(4), 153-159.
21. Tutal, O. (2015). Yaşlilik ve evrensel tasarim. Yaşli Dostu Kentler Sempozyumu, 26-27 Kasim 2015. Bursa. Ss.237-24.
22. Türkiye İstatistik Kurumu, 2023, Hanelerde Bilişim Teknolojileri Kullanimi (Türkiye, Kir, Kent)
23. Uğur, G. (2013). Yeni medya ile şekillenen siyasi görünülürlük. M. Demir (Ed.). Yeni medya üzerine. (s. 55-82). İstanbul: Literatürk Yayinlari.
24. Uysal, M. T. (2020). Yaşli bireylerin sosyalleşmesinde dijital teknolojinin rolü: dijital yaşlilar üzerine bir çalişma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 43-59.