Cilt 4 Sayı 2

Yıl 2013, Cilt: 4 Sayı: 2, - , 01.12.2013

Editörden

Öz

Yazışma Adresi/Correspondence İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi- Kampus – MALATYA Tel/Belgeç: 0422 377 49 97- 0422 341 00 61 E-posta: [e-mail] [e-mail]

Anahtar Kelimeler

-

Kaynakça

• Abbad, Sahîb b. , Ebû’l-Qasım İsmâîl b. Abbâd b. el-Abbâs et-Tâlekanî (ö. 385/995), el- Muît fi’l-LuŞa, yer ve basım tarihi yok.
• Aclûnî, İsmail b. Muhammed, Keşfu’l-Hafâ, Daru İhyai’t-Turasi’l-Arabî, Beyrût, 1351
• Allam, Mehdî, el-Macmaiyyun li Hamsîne ‘Amen, Qâhire, 1986.
• Brockelmann, Carl, Tarihu’l-Edebi’l-Arabî, Arapçaya çev. Abdulhalim Neccar, Daru’l- Maarif, Qâhire, 1959.
• Caha, Mişel, Umar Ferrûh ve’l-İstişrak, el-İctihad, Beyrût, 1994.
• Cemal, Adil Suleyman, ‚Şewqî Dayf: Hatimetü’l-Muhakkikîn er-Ruvvad”, Mecelletü’l- Ma’hadi’l-Mahtutati’l-Arabiyye‛, Qâhire, 2006, L/1–2.
• el-Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammad es-Sıhah Tacü’l-Lüğa ve Sıhahu’l-Arabiyye, thk. Ahmed Abdulgafur Attar, Daru’l İlmi li’l, Melayîn, Beyrût, 1987.
• el-Cundî, Ali, Fi Tarihi’l-Edebi’l-Arâbî, Mektebetu Daru’t-Turas, Qâhire, 1991.
• Dayf, Şewqî, er-Risâ, Daru’l-Maarif, 4. Bsm. Qâhire, 1955.
• -----------el-Butûletu fi’ş-Şi’ri’l-Arabî, Daru’l-Maarif, 2. Bsm. Qâhire, 1970
• -----------el-Belağatu, Tatavvurun ve Tarihun, 4. Bsm. Daru’l-Maarif, Mısır, 1977.
• -----------Tarihu'l-Edebi'l-Arabî, Daru’l-Maarif, I-VI, Qâhire, 11. Bsm. 1986.
• -----------Mine’l-Maşrık ve’l-Mağrib Buhûsun fi’l-Edeb, Daru’l-Mısriyye el-Lübnaniyye, Qâhire, 1998.
• ---------- el-Hubbu’l-Uzrî İnde’l-Arab, Daru’l-Mısriyye el-Lübnaniyye, Qâhire, 1999.
• Derrûbî, Muhammed Mahmud, ‚Şewqî Dayf: Müerrihan li’n-Neşri’l-Arabiyyi’l- Qadim‛, el-Ahmediyye: Mecelletün İlmiyyetün Devriyyetün, Dubai, 2005.
• Demirayak, Kenan- Savran, Ahmet, Arap Edebiyatı Tarihi -Cahiliyye Dönemi-, A.Ü. Fen- Edebiyat Fakültesi Yayını, Erzurum, 1996.
• Doğan, D. Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük, Birlik Yay. Ankara, 1982.
• Erkan, Arif, el-Beyan (Arapça-Türkçe Büyük Sözlük), Huzur Yayınevi, İstanbul, 2006.
• Ferrûh, Umar, Tarihu'l·Edebi'l-Arabî, Daru’l-İlm-i li’l-Melayin, I-VI, Beyrût, 7. Bsm. 1997.
• Firuzabadî, Mecduddin Muhammed b. Ya’qûb, el-Kamusu’l-Muhit, thk. Muhammed Naim el-Araksusî, 8. Bsm. Beyrût, 2005.
• Furat, Ahmet Subhi, Arap Edebiyatı Tarihi, I-II, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, İstanbul, 1996.
• Halife, Abdulkerim, Mecelletu Mecami’l-Lugati’l-Arabiyye, Qâhire, 1988, sayı, 62.
• el-Haşimî, Seyyid Ahmed, Cevahiru’l-Belağa fi’l-Meanî ve’l-Beyan ve’l-Bedî’, el- Mektebetu’l-Asriyye, Beyrût, 1999. el-Hatib, Adnan, ‚Umar Ferrûh‛, Mecelletü Macmau’l-Lugati’l-Arabiyye, Dımaşq, 1988.
• Huseyn, Taha, Cahiliyye Şiiri Üzerine, çev. Şaban Karataş, Ankara Okulu Yayınları, An- kara, 2012.
• el-İsfahanî, Ragıb, el-Müfredat fi Garibi’l-Kur’an, thk. Safvan Adnan Davudî, Daru’l- Qalem, Dımaşq, 1992.
• İbn Faris, Ebû’l Huseyn Ahmed, Mu’cemu Mekayisi’l-Luğa, thk. Abdüsselam Muham- med Harun, Daru’l Fikr, Beyrût, 1979.
• İbn Manzûr, Ebû Fadl Cemaleddin Muhammed, Lisânu’l-Arab, Daru Sadır, Beyrût, ts.
• Kahyaoğlu, Yasin, ‚Şiir ve Nesir Bağlamında Arapça’nın İslam Kültüründeki Yeri‛, Harran Ü. İlahiyat Fak. Dergisi, Sayı: 19, Ocak-Haziran, 2008.
• Koçak, A. Yaşar, ‚Endülüs Muvaşşahaları‛, Nüsha, Yıl 1, Sayı, 3, Güz, 2001.
• el-Quraşî, Ebû Zeyd Muhammed b. Ebi’l-Hattab, Cemheretü Eş’ari’l-Arab fi’l-Cahiliyyeti ve’l-İslâm I-II, thk. Muhammed Ali el-Haşimî, Daru’l-Qalem, Dımaşq, 1999.
• Mes'ud, Cubran, er-Raid, Daru'l-İlm li'l-Melayin, Beyrût, 1986.
• el-Mevsuatu’l-Arabiyye, Dımaşq, 2006.
• Mevsuatü Beyti’l-Hikme li A’lami’l-Arab fi’l-Karneyn et-Tasi’ Aşer ve’l-‘İşrîn, Bağdat,
• Ni’me, Gattas, el-Mevsuatu’l-Arabiyye, Dımaşq, 2005.
• el-Mu'cemu'l-Arabî el-Esasî, el-Munazzamatu’l-Arabiyye li’t-Terbiyye ve’s-Sakâfe ve’l- Ulûm, Tunus, 1988.
• Örnekleriyle Türkçe Sözlük, MEB Yay. İstanbul, 2004.
• es-Sabunî, Abdulvahhab, Uyûnu’l-Muellefât , thk. Mahmud Fahurî, Halep, 1992.
• Seydo, Emin Suleyman, Alemu’l-Kutub, Basım yeri yok, H/1408.
• Sezgin, Fuat, Orijinallik ve İntihal Arasında Eski Arap Şiiri, çev. Hasan Taşdelen, Ulu- dağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı 5, cilt 5, 1993.
• Şemseddin, Mustafa, Ahter-i Kebir –Arapça Türkçe Büyük Lugat-, Osmanlı Yayınevi, İs- tanbul, ts.
• Şensoy, Sedat, ‚Şewqî Dayf‛, DİA, İstanbul, 2012.
• Şewqî, Ahmed, Mine’l-Mesadiri’l-Edebiyye ve’l-Luğaviyye, Daru’l-Ulûmi’l-Arabiyye, Beyrût, 1990.
• Tur, Salih, ‚Eski Arap Şiirinin Güvenilirliği‛, Nüsha, yıl, VI, sayı, 21, Bahar 2006.
• Tülücü, Süleyman, "Mu'allakât ve Şairleri Üzerinde Bir Bibliyografya –I (Türkiye), AÜ. İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı 23, Erzurum, 2005.
• Türkçe Sözlük, TDK, Ankara, 2005.
• el-Welî, Taha, Beyrut: Fi’t-Tarih ve’l-Hadara ve’l-Umran, Darü’l-İlmi li’l-Melayin, Beyrût, 1993.
• Yalar, Mehmet, ‚Cahiliyye Şiirinin Tarihsel Gerçekliği Problemi‛, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, cilt 17, sayı 2, 2008.
• Yılmaz, Ali, ‚Arap Edebiyatı Adlı Makalenin Sadeleştirilmesi‛, (Yazan: Şerafettin Yalt- kaya, Yıl 1, Sayı 1, Teşrîn Sânî 1329–1330), C. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XI/2– 2007.
• Yolcu, Mehmet, Arapça Gramerinin Doğuşuna Etki Eden Faktörler, Akademik Araştırma- lar Dergisi, sayı 37, 2008.
• ez-Zebidî, Muhammed Murtaza el-Huseynî, Tacu’l Arus Min Cewahiri’l Kamus, Daru’l- Hidâye, basım yeri ve tarihi yok.
• ez-Zemahşerî, Ebû’l-Qasım Mahmud, Esasu’l-Belaga, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, thk. Mu- hammed Basil, Beyrût, 1998.
• Batalyevsî, İbnu’s-Siyd el-Batalyevsî, el-İnsaf fi’t-tenbîhi ale’l-esbâbilletî ecvebeti’l-ihtilâf beyne’l-müslimîn fî arâihim, thk. Muhammed Rıdvan ed-Dâye, Dâru’l-Fikr, Beyrut
• Bayraktar, İbrahim, Değişik Yönleriyle Hz. Peygamber, Işık Yayınları, İzmir 1993
• Buhârî, Ebû Abdilleh Muhammed b. İsmail b. İbrahim b. El-Muğîre, el-Câmiu’s-Sahîhu’l- Müsnedü min Hadisi Rasûlilleh ve Sünenihi ve Eyyâmihi, thk. Abdulkadir Şeybetül- Hamd, el-Câmiatü’l-İslâmiyye, Riyad 2008
• Câhız, Ebû Osman Amr b. Bahr, Kitabu’l-hayevân, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye Beyrut, 2002
• Canan, İbrahim, Peygamberimizin Tebliğ Metotları, Nesil Basım Yayın, İstanbul 1998.
• Coşkun, Selçuk Hadise Bütüncül Bakış, İFAV Yayınları, İstanbul 2011.
• Çakan, İsmail Lütfi Hadislerde Görülen İhtilaflar ve Çözüm Yolları, İFAV Yayınları, İstan- bul 2012
• Ebû Dâvud, Süleyman b. El-Eş‘as el-Ezdî es-Sicistânî, es-Sünen, thk. Muhammed Avvâme, Dâru’l-Kuble, Medine 2004
• Ebû Zehra, Muhammed, Usûlü’l-fıkh, Dâru’l-fikri’l-Arabiyye, Kahire 1958
• --- el-Mezâhibü’l-İslâmiyye, Dâru’l-Fikri’l-Arabiyye, Kahire ts
• Fığlalı, Ruhi, İbadiye’nin Doğuşu ve Görüşleri, AÜİF yayınları, Ankara 1983
• Hatîb, Ebû Bekir ahmed b. Ali b. Sâbit el-Hatîb el-Bağdâdî, Kitâbu’l-kifâye fî ilmi’r-rivâye, el-Mektebetü’l-İslâmiyye, Medine ts.
• Hâzimî, Ebu Bekir Muhammed b. Musa b. Osman el-Hâzimî, Kitabü’l-İtibârfi’n-nâsih ve’l- mensûh mine’l-âsâr, Dâiretü’l-Meârifi’l-Osmaniyye, Haydarâbad 1937.
• İbn Arabî, Ebû Bekr Muhammed, Ârızatü’l-ahvezî, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut ts
• İbn Battâl, Ebu'l-Hasen Alî b. Halef b. Abdilmelik b. Battal el-Bekrî el-Kurtubî, Şerhu sahîhi Buhârî, thk. Yâser b. İbrahim, Mektebetü’r-Rüşd, Riyad 2003.
• İbn Fûrek, Ebû Bekir Muhammed b. Hasan b. Fûrek, Müşkilü’l-hadis ve beyânüh, thk. Daniel Gımaret, Dımaşk 2003, s.21
• İbn Huzeyme, Sahîh, el-Mektebü’l-İslâmî, Beyrut 1980
• İbn Kayyım el-Cevziyye, Zêdü’l-meâd, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1992
• İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim, Te’vîlü Muhtelifi’l-Hadis, thk. Mu- hammed Muhyiddin el-Asfar, el-Mektebetül-İslâmiyye, Beyrut 1994
• İbn Mâce, Ebû Abdilleh Muhammed b. Yezîd b. Mâce el-Kazvînî, es-Sünen, thk. Şuayb Arnavut, Dâru’r-Risâle, Beyrut 2009
• İbn Receb, el-Hanbelî, Şerhu ileli’t-Tirmizî,, Mektebetü’l-Menâr, Ürdün 1987
• İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetü’l-muktesıd, thk. Abdulhalim Muhammed, Dâru’l-Hadis, Kahire 1975
• İzmirli, İsmail Hakkı İzmirli, İlm-i hılâf, Hukuk yayınevi, İstanbul 1914
• Kandemir, Yaşar Mevzû Hadisler (Menşei Tanıma Yolları ve Tenkîdi), İFAV Yayınları, İstanbul 2012
• Koçkuzu, Osman, Hadiste Nâsih ve Mensûh, İFAV Yayınları, İstanbul 1985
• Koçyiğit, Talat, Hadisçilerle Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar, TDV Yayınları, Anka- ra 1989
• Müslim, Müslim b. Haccâc el-Kuşeyrî, el-Müsnedü’s-sahîh, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Bey- rut 1991.
• Polat, Selahattin Hadis Araştırmaları, İnsan Yayınları, İstanbul 2012.
• Râmehurmuzî, Hasan b. Abdirrahman er-Râmehurmuzî, el-Muhaddisu’l-fâsıl beyne’r-râvî ve’l-vâî, Dâru’l-Fikr, Beyrut 1971,
• Sancaklı, Saffet Sünneti Doğru Anlamak, Rağbet Yayınları, İstanbul 2013.
• Sıddîkî, Muhammed Zübeyr Sıddıkî, Hadis Edebiyatı Tarihi, Çev. Yusuf Ziya Kavakçı, Yeni Zamanlar Yayınları, İstanbul 2004,
• Suyûtî, Celâleddin Abdurrahman b. Ebî Bekr, el-Leâlî’l-mesnûa fî ehâdîsi’l-mevzûa, Dâru’l- Ma’rife, Beyrut ts.
• Şâfiî, Muhammed b. İdris eş-Şâfiî, er-Risâle, thk. Ahmed Muhammed Şâkir, Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, Kahire 1940,
• Şah Veliyyullah, Şah Veliyyullah, el-İnsaf fî beyâni sebebi’l-ihtilâf, Dâru’n-Nefâis, Beyrut 1982.
• Şâtıbî, Ebû İshak İbrahim b. Musa eş-Şâtıbî, el-Muvâfakât fî usûli’l-ahkâm, thk. M. Muh- yiddin Abdulhamid, Dâru İbn Affân, Sûdan 1997.
• Şeref Mahmûd el-Kuzât, İlmü muhtelifi’l-hadis usûkühü ve kavâidühü, el-Câmiatü’l- İslâmiyye, Ürdün 2001
• Tahâvî, Ebû Ca’fer b. Muhammed b. Sellâme, Şerhu Müşkili’l-Âsâr, thk. Şuayb Arnavut, Dâru’r-Risâle, Beyrut 1994,
• Tekineş, Ayhan Hadisleri Anlama Problemi, Işık Yayınları, İstanbul 2002, 32
• Tirmizî, Ebû Îsâ et-Tirmizî, el-Câmiu’s-sahîh, Dâru’l-Garbi’l-İslâmî, Beyrut 1996
• Yıldırım, Enbiya Hadis Problemleri, Rağbet Yayınları, İstanbul 2013.
• Yusuf el-Kardâvî, Sünneti anlamada Yöntem, Çev. Bünyamin Erul, Nidâ Yayınları, İstan- bul 2011.
• Yücel, Ahmet, Hadis Tarihi, İFAV Yayınları, İstanbul 2013
• Zehebî, Muhammed b. Ahmed b. Osman, Siyeru âlâmi’n-nübelâ, thk. Şuayb Arnavut, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1983
• Timurlular Dönemi Horasan’da Etkili Tarikatlar
• Prof. Dr. Cemşid Sadri*
• Çeviri: Yrd. Doç. Dr. Mustafa ALTUNKAYA
• Özet: Timurlular dönemi, tarihin son derece çalkantılı dönemlerinden sayılmaktadır. Ancak seki
• zinci yüzyılda siyasi ve toplumsal kargaşanın içinde dikkat çeken bir şey vardı; o da tasavvufun
• makbul, parlak bir konumda olmasıydı. Tarikat çevreleri halk arasında öyle bir yere sahip idiler ki
• tasavvuf; önemli sosyo-kültürel, dini ve siyasi unsurlardan biri haline gelmişti. Horasan bu dönem
• de tasavvuf ve irfan düşüncesi bakımından özel bir yere sahipti. Horasan Şeyhlerine bağlı tarikatlar
• arasında: Kassariye, Tayfuriyye, Nuriyye, Hakimiyye, Seyyariyye, Melametiyye, Kübreviyye, Mevle
• viyye vs.’yi sayabiliriz. Bu makalede sadece Şeyhiyye, Mer’aşiyan, Hurufiyye, Nurbahşiyye, Mu
• şa’şe’iyan ve Nakşibendiyye’yi ele alıp inceleyeceğiz.
• Anahtar Kelimeler: Tarikat, Şeyhiyye, Mer’aşiyan, Nurbahşiyye, Hurufiyye, Muşa’şe’iyan, Nakşi- bendiyye.
• Abstract: Sufi Sect Effect During Timurs Period at Khorassan Timurid period , is considered one
• of the highly turbulent period of history. However, in the eighth century there was something re
• markable in the political and social turmoil ; Sufism he liked was that in a brilliant location . Idyll
• that it has a Sufi sect environment among peoples ; important socio-cultural, religious and political
• elements had become one . Khorasan had a special place in terms of mysticism and wisdom thought
• in this period. Khorasan between sects connected to Sheikh: Kassar to , Tayfuriyy to , Nuriyy to ,
• Hakimiyy to , Seyyariyy to , Melametiyy to , Kübreviyy , we can count on Mevleviyy so on. This artic
• le only Şeyhiyy to , Mer'aşi , the Hurufiyy to , Nurbahşiyy to , and will examine and discuss the Nak
• şibendiyye Muşa'şe'i .
• Kesrevî, Ahmed; Tarih-i Panzdeh Sale-i Huzistan, Tehran, İntişarat-ı Hoca, 1363.
• Ketbî, Mahmud; Tarih-i Al-i Muzaffer, Edt. S. Avdi, Tehran, İntişarat-ı Ehl-i Kalem, 1383.
• Levizen, Leonard Fransuv; İman ve Küfür, Şeyh Mahmud Şebisteri, Çev. M. Keyvani, Teh- ran, İntişarat-ı Neşr-i Merkez, Çap-ı Evvel, 1379.
• Meraşi, Zahiruddin; Tarih-i Taberistan ve Rumiyan, Haz. Bernhard Daren, Tehran, Neşr-i Gosterde, 1362.
• Mirahmedi, Meryem; Din u Devlet der Asr-ı Safevî, Tehran, İntişarat-ı Emir Kebir, Çap-ı Düvvom, 1369.
• Mirhand, M. b. Hondşah; Tarih-i Ravzatuhu’s-Safa, Edt. C. Kiyanfer, Tehran, İntişarat-ı Esatir, 1379.
• Natenzi, Mü’înuddin; Muntehabu’t-Tevarih, Edt. P. Estehrî, Tehran, İntişarat-ı Esatir, Çap-ı Evvel, 1383.
• Nebî, Abu’l-Fazl; Nehzetha-yı Siyasi Mezhebi der Tarih-i İran, Meşhed, Danişgah-ı Ferdov- si, 1376.
• Nesefi, İzzeddin; Keşfu’l-Hakaik, Tash. A. Mehdevi Damğanî, Tehran, Pengah Neşr-i Kitab, 1343.
• Nesimi, Seyyid İmad; Killiyat-ı Divan, Tash. H. Muhammed Zade, Baku, Azer Neşr,
• Nevaî, Abdulhüseyin; Esnad ve Mükatebat, Tehran, Encümen- Asar ve Mefahir-i Ferhen- gi, 1379.
• Schimmel; Anna Maria, Eba’d-ı İrfânî-yi İslâmî, Çev. A.Gevâhî, Tehran, Neşr-i Ferheng-i İslamî, 1377.
• Semerkandî, Dovletşah; Tezkire-i Şuara, Edt. Abdulhüseyin Norai, 1353, Tash. Edward Bravn, Muhammed Ramazani, Tehran, İntişarat-ı Haver, 1366.
• Şeybi, Kamil Mustafa; Teşeyyü’ ve Tasavvuf, Çev. Alirıza Zekaveti Karagözlü, Tehran, İntişarat-ı Emir Kebir, Çap-ı Süvvom, 1380.
• Şüşteri, Kadi Nurullah; Mecalisu’l-Mü’minin, Tehran, İntişarat-ı Kitabfuruşi-yi İslamiye, 1377.
• Terbiyet, Muhammed Ali; Danişmendan-ı Azerbaycan, Tehran, İntişarat-ı Matbaa-i Meclis, 1314.
• Tevekkoli, Muhammed Raufi; Tarih-i Tasavvuf der Kürdistan, Tehran, İntişarat-ı Tevekko- li, 1378.
• Yezdî, Şerefüddin Ali; Zafername, Tash. M. Abbasi, Tehran, İntişarat-ı Emir Kebir, 1336.
• Zebihullah, Safa; Tarih-i Edebiyat-ı İran, Tehran, İntişarat-ı Ferdovs, Çap-ı Nohum, 1371.
• Zerrinkub, Abdulhüseyin; Donbale-i Costecu Der Tasavvuf-i İran, Tehran, İntişarat-ı Emir Kebir, 1369.
• Zerrinkub, Abdulhüseyin; Erziş-i Miras-ı Sufiyye, Tehran, İntişarat-ı Emir Kebir, Çap-ı Şişom, 1369.
• Doğruluk ve Yalan Üzerine
• Mustafa Lütfü el-Menfelûtî Enes Yariz Mustafa Lütfü el-Menfelûtî 1876 yılında Mısır’ın Asyut’a bağlı el
• Menfelût kentinde doğdu. Babası Arap annesi ise Türk’tür. Nesebi, Hüseyin
• (ra) dayanmaktadır. Ailesi yaklaşık bir asır boyunca ilim ve takvayla şöhret
• olmuş, birçok kadı yetiştirmişti. Menfelûtî, ilk eğitimini köyündeki Kuttab adı
• verilen okulda tamamladı. Dokuz yaşında iken hafız oldu. Sonrasında babası
• onu bazı büyüklerin gözetiminde Ezher camisine gönderdi. Orada on yıl bo
• yunca Kur’an ilimleri, hadis, tarih, fıkıh dersleri gördü, Arap edebiyatından
• bazı klasik eserler okudu. Oradaki üçüncü yılından itibaren Arap Dili Edebiya
• tına ilgi duymaya başladı. Ezher camisindeki klasik edebiyat dersleriyle yetin
• meyip Ebî Temâm, Mütenebbî, ibn-i Haldûn, İbni’l-Esîr vb. Edebiyatçıların
• şiirlerini okudu. Daha sonra Muhammed Abduh’un Ezher’deki tefsir derslerine
• katıldı. Onun vefatından sonra Menfelût’a döndü ve iki yıl boyunca klasik Arap
• edebiyatı kitapları üzerinde çalıştı. Bu sırada İbn-i Mukaffa’nın, Cahiz’in, Mu
• tenebbî’nin ve Ebi’l-Ala el-Maarri’nin eserlerini derinlemesine okuyup kendine
• has bir üslup oluşturdu. Menfelûtî, çalışmalarını bazı ulusal ve uluslararası dergi ve gazetelerde
• yayımladı. Bununla birlikte bazı makaleler yazdı ve Nazarat adında üç ciltli bir
• kitapta topladı. Menfelûtî, 1924 yılında Mısırda vefat etti. İnönü
• Hâlbuki daha önce de aynı fiyata satıyordum. Şu var ki dürüst davranmayarak
• satın aldığım fiyatı yüksek söylüyor, müşteri de kârımı az gördüğünden dolayı
• benden alışveriş yapıyordu. Akşama kadar durum böyle devam etti ve o gün
• Allah’a sığınıyorlardı. Üçüncü olay: Ey saygı değer insan Senden herhangi bir şey saklamak is
• temem. Eşim zengin bir hanımdı. Kalpleri parçalayan bir nefretle ondan nefret
• ediyordum. Fakat hizmetime sunduğu malından dolayı ona karşı kalbimde
• olmayan sevgi gösterilerinde bulunuyordum. Çünkü onun malından fayda
• Bunlar, insanların kalplerinde gizli olanları açığa çıkarmaya, sırlarını ifşa etme
• ye uğraşan bedbahtlardı. Adeta bir kimyagerin deneyi esnasında gösterdiği
• titizlikle ve dikkatle işlerine koyulmuşlardı. Halkı için ondan daha samimi biri
• nin bulunmadığı, öylesine fedakârca duruş sergileyen başkasının olmadığı,
• samimiyeti ve fedakârca duruşu uğruna hayatın birçok sıkıntısına maruz kal
• mış birini dillerine doluyorlar, onu ihanetle itham ediyorlardı. Vallahi masum
• bir insanın itham edilmesinden veya iyilik yapana kötülükle karşılık verilme
• sindense göklerin yere düşüp yeryüzünü yok etmesini tercih ederdim. Kendimi
• tutamayacağım şeyler işittim. “Ey millet dedim. Siz bir buçuk asırdır hürriyeti
• nize kavuşmanıza rağmen hala basit düşüncelerinize kölelikten, hayallerinize
• esaretten kurtulmadınız mı? Her çağrıya kulak veriyor, yanlış yolda olan her
• kişinin peşi sıra yürüyorsunuz. Basiretsizce bakıyor, bilgisizce yargılıyorsunuz.
• Siz, bu yaptıklarınızla iyilik yapanı iyiliğinden men ediyor, size ve davanıza
• hizmeti düşünen her kesi düşüncesinden vazgeçiriyorsunuz. Doğrusu her çiğ
• neyenin ağzında lokma, oynayanın elinde oyuncak olduğunuzu görmüyorsu
• nuz. Yalancı bir annenin, kundaktaki çocuğunu kandırdığı kelimelere benzer
• kelimelerle aldatarak sizi dürüst insanlara düşmanlık yapmaya çağırıyor, siz de
• onlara saygı ve sevgi, dürüst insanlara ise kin ve nefret besliyorsunuz. Böylesi
• ne aldatıldığınızı görmek, halimizin düzeleceğine ve başarıya ulaşacağımıza
• dair insan umutsuzluğa düşmektedir.” Onlara iyilik arzuladığımdan onların
• iyiliğini istediğimden onlarla bu şekilde konuştum. Fakat onlar bana kötülük
• dilediler. Öyle ki onlardan kurtulduğumda kafamın gövdemin neresinde oldu
• ğunu görmek için kafamı ellerimle yokluyordum. Beşinci olay: Yetiştirmem gereken önemli bir randevuma çalışırken,
• kendini şairlerden sayan biri, elinde büyük bir kitapla önüme çıkıverdi. Güzel
• şiirlerinden birini bana okumak istediğini söyledi. Ben ki şiirden en iyi anlayan
• lardanım. Mazeretimi beyan ettikten sonra kibarca kendisinden müsaade iste
• dim. Fakat reddetti, beni yolun kenarına sürükledi ve şiirini beyit beyit okuma
• ya durdu. Sanki bana damla damla zehir içirmekteydi. Öyle ki parça parça ge
• len azaptan kurtulmak için ölümüme sebep olacak o zehiri bana bir defada içirmesini temenni ediyordum. Her bir beyitten sonra yüzüyle bana dönüp uzun uzun gözlerimin içine bakarak şiirin üzerimdeki etkisini anlamaya çalışı- yordu. Yüzümdeki ekşimeyi gördükçe de okuduğundan etkilendiğimi zanne- derek okumaya devam ediyordu. Bu şekilde şiirinden elli beyte yakın okudu.
• Sonra durdu: Bu, benim şiirimin birinci bölümüdür dedi. Kendisinden merha
• met dileyerek: Allah’ın rahmeti üzerine olsun. Şiirinin kaç bölümdür?” diye
• sorduğumda; On bölümdür dedi ve ilave etti. Onların ilkinden daha kısası bu
• lunmamaktadır.” Ben de kendisine: Beyefendi Şiirinin çirkin olduğunu sana
• söylememe müsaade eder misin?” dedim. Bundan da kötüsü uzunluğu, her
• ikisinden de kötüsü senin borazana benzer kaba sesin, her üçünden de kötüsü
• ise uğruna evden çıktığım halde kaçırdığım şu randevumun üzüntüsünü bir
• nebze olsun hafifletemeyecek böylesi soğuk bir şiiri, beğenecek kadar zevksiz
• ve basit görüşlü olduğumu düşünmendir dedim. Adam, göğsüme var gücüyle
• bir yumruk indirdi. Ben de elimdeki sopayı kaldırdığım gibi başının ortasına
• bir darbe vurdum. – Allah şahidimdir ki – tek amacım, onun beynindeki şiirin
• bulunduğu yere vurarak o şiiri beyninden silip atmaktı. Adam baygın şekilde
• yere yıkıldı. Kitap elinden düştü. Kitabı kaptığım gibi yırttım, ondan kurtul
• dum. Zira benim başıma gelen musibetin başkalarının başına gelmesini istemi
• yordum. Tabi o arada polis bize ulaşmış, her ikimizi karakola, sonra da şu an
• mektubu yazdığım hapishaneye getirdi. Ey Nazarât sahibi Hayatımda sadece beş kez doğruyu söyledim. Sonuç:
• İflas, yuvamın dağılması, birinde ihanet, diğerinde zındıklıkla itham edilmek
• oldu. Dahası şu an zindanın türlü sıkıntı ve acılarını çekiyorum. Doğrusu bu
• durum doğruluğa aklımı karıştırdı. Ne olur bana akıl ver. İçinde bulunduğum
• karanlığı aydınlat ... EY MAHKUM< Allah sıkıntını gidersin. Seni doğruya iletsin. Başına açtığı işlerden dolayı doğruluktan şüphe duymaya başlamışsın.
• Neredeyse doğruluğun, yüceliklerden değil de rezaletlerden olduğuna inana
• caksın. Ümitsizliğin sende bu kadar yer etmesine yol verme. Yaşam sıkıntıları
• nın ve hayat darbelerinin senden olgunluğunu ve aklını almasına sakın müsaa
• de etme. Zira yeryüzündeki ilk doğru sözlü sen değilsin. Doğruluk uğruna
• ve aşılması zor engebeleri vardır. Zira yalancılar doğru sözlülere inanmazlar.
• Şunu bil ki geçmişteki yüce şahsiyetler, senden daha fedakârdılar. Ama onlar
• kesinlikle pişmanlık duymadılar, başlarına gelenlerden ötürü üzülmediler. Ey şerefli mahkûm Zorluk ve sıkıntılarına katlandığın hapishanen sana kutlu olsun. Maruz
• kaldığın kin ve nefret sana mübarek olsun. Üzüntüsünü yaşadığın yaşamın
• sana kolay olsun. Vallahi benim gözümde sen, insanların mutlulardan ve yüce
• lerden addettiği çoğundan yücesin. Doğruluğa haksızlık etme Ona kötü zanda bulunma Ona karşı dostluk
• besle ve onu en çok seven ol Hiçbir aldatıcı sakın ona karşı seni aldatmasın
• Biraz sabret Doğruluk ağacının gölgesinde gölgelenecek onun meyvelerini
• göreceksin. İşte o zaman öyle bir mutluluk yaşayacak, öyle gıpta edileceksin ki
• uğruna taç sahipleri taçlarını feda etse, hazine sahipleri hazinelerini harcasa
• senin ulaştığın konuma ulaşamayacaklardır.