Hadislerin Doğru Yorumlanmasında Hz. Peygamber’in Dolaylı Anlatım Üslubunun Analizinin Önemi*
Öz
Dinin doğru anlaşılması, öncelikle Kur’ân-ı Kerim ve Sünnet’in doğru anlaşılması ve yorumlanmasına
bağlıdır. Kur’ân-ı Kerim’i en iyi anlayan, onu tatbik eden, tefsir eden hiç kuşkusuz peygamberimizdir.
Hadislerin çift yönlü yani sübut ve delalet problemi söz konusudur. Dolayısıyla hadislerin
sübutu ne kadar önemliyse delalet dediğimiz hadislerin anlaşılması, akabinde yorumlanması
da bir o kadar önemlidir. Önce anlamak sonra yorumlamak esastır. Ancak hadislerdeki uslüb
her zaman yalın ve doğrudan olmamakta, dolaylı bir anlatımın da söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla
Hz. Peygamber’in hadislerdeki anlatımı ve dil özelliklerini doğru tesbit etmek ve analiz etmek
hadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması açısından fevkalade öneme haizdir. Çalışmamızda
hadislerin doğru anlaşılması ve yorumlanması noktasında Hz. Peygamber’in kullandığı dolaylı
anlatım üslûbunu analiz etmeye çalışacağız. Dolaylı anlatıma hangi çeşit özellikler girmekte olduğunu
örnekleriyle beraber vermeye çalışacağız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- İbnü'l-Esir el-Cezeri, Mecidüddin Ebu's-Seadat el-Mubarek b. Muhammed en-Nihaye fi garibi'I-hadis ve'l-eser (thk. Tahir Ahmed ez-Zavi), Daru İhyi’'t-Türasi'l-Arabi, Beyrut, ts., I, 4 (Müellifin mukaddimesi);
- İbnü’l-Esîr, Ziyâüddin, el-Meselü’s-Sâir fî Edebi’l-Kâtibi ve’ş-Şâir, (tahk. Ahmed el-hûfî ve Bedevî Tabâne), Dâru Nahdati Kahire, ts.
- Kandemir, M. Yaşar, “Mesel” DİA, Ankara, 2004.
- Karacabey, Salih, Hadislerde Geçen Bazı Sayılar Üzerine Kısa Bir Değerlendirme, U.Ü.İ.F.D., sayı: 6, c., 6, yıl: 6, Bursa, 1994.
- Karataş, Mustafa, “Hz. Peygamber’in Beden Dili”, İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 8, Yıl: 2003, İstanbul, 2003.
- Kazan, Ramazan Edebi Üslub Açısından Hadis Metinleri, Nobel Yay., Ankara, 2013. ………….. Hz. Peygamber’in Vecizeleri ve Edebi Özellikleri, Nobel Yay., Ankara, 2011. Kılıç, Hulûsi, “ Belâgat” DİA, İstanbul, 1992.
- Kırbaşoğlu, M. Hayri, Ehl-i Sünnetin Kurucu Ataları, Otto Yay., Ankara, 2011.
- Koçyiğit, Talat Hadiscilerle Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar, TDV. Yay., Ankara, 1989. Köktaş, Yavuz, Hadislerin Anlaşılmasında Belâgat İlminin Önemi, Dinî Araştırmalar, 2002, cilt: IV, sayı: 12.
- ……………Hadîslerin Anlaşılmasında Mecâz Bilgisi: eş-Şerîf er-Radî ve el-Mecâzâtü’n-nebeviyye, EKEV Akademi Dergisi - Sosyal Bilimler -, 2001, cilt: III, sayı: 2.
- Mahmud es-Seyyid Hasen, Ravâiu‘l-Beyân fi’l-Emsâli’n-Nebeviyye, el-Mektebetü’l- Câmiı‘yyu’l-Hadîs, İskenderiye, ts.