Fanatiklik Düzeyi Spor Etkinliklerine Yönelimi Etkiler mi? Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırmanın amacı, spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin fanatiklik düzeylerinin spor etkinliklerine yönelim üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlardan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Trabzon Üniversitesi’nde öğrenim gören ve kolayda örneklem yöntemiyle belirlenen 472 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği” ve “Spor Etkinliklerine Yönelim Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, IBM SPSS 25 paket programından faydalanılmış olup, normallik dağılımlarını belirlemek için çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiği için, parametrik testler tercih edilmiş ve bu doğrultuda t-testi, One-Way ANOVA, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların yaşları ve aile gelir durumları açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak cinsiyet ve spor etkinliklerine katılım sıklığı değişkenlerine göre fanatiklik düzeyleri ile spor etkinliklerine yönelimleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların fanatizm düzeyleri ile spor etkinliklerine yönelik yönelimleri arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, katılımcıların fanatiklik düzeyleri arttıkça spor etkinliklerine yönelimlerinin de arttığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Fanatiklik
• Spor etkinliklerine yönelim
• Üniversite öğrencisi

Does the Level of Fanaticism Affect Orientation Toward Sports Events? A Study on University Students

Öz

The aim of this study is to examine the impact of fanaticism levels of university students receiving sports education on their orientation towards sports events. In the study, the correlational survey model was used. The research group consists of 472 university students enrolled at Karadeniz Technical University and Trabzon University and they were selected using a convenience sampling method. As data collection tools, the study used the “Personal Information Form,” the “Football Supporter Fanaticism Scale,” and the “Orientation Toward Sporting Events Scale”. IBM SPSS 25 software was used to analyze the research data, and skewness and kurtosis values were examined to determine normality of distribution. Since the data exhibited a normal distribution, parametric tests such as t-testi, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis and regression analysis were applied. Findings indicated no significant differences based on participants’ age and family income status. However, a statistically significant relationship was found between fanaticism levels and orientation toward sports events based on gender and frequency of participation in sports events. In addition, a moderate, positive, and significant relationship was found between participants’ levels of fanaticism and their orientation toward sports events. As a result, as participants’ fanaticism levels increased, their orientation toward sports events.

Anahtar Kelimeler

• Fanaticism
• Orientation toward sports events
• University student

Kaynakça

1. Açak, M., Düz, S., Karataş, Ö., Karademir, T., Kurak, K., & Bayer, R. (2018). Türkiye Futbol Federasyonu 1. ligindeki taraftarlarının fanatiklik durumlarının incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 8-23. https://izlik.org/JA96GK99AF
2. Al-Sarraf, A. S. N. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin fanatiklik düzeyinin araştırılması: Gazi Üniversitesi örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Atar, E. (2019). Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin akademik öz yeterlik ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Uşak.
4. Bahçe, A., & Turan, M. B. (2022). Üniversite öğrencilerinin fanatizm düzeyleri ile marka tercihleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(3), 449-473. https://doi.org/10.38021/asbid.1148848
5. Canpolat, B., & Turhan, F. H. (2023). Üniversite öğrencilerinin spor etkinliklerine yönelimlerinin incelenmesi: Karabük Üniversitesi örneği. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 29-41.
6. Çelik, A., Zengin, S., & Baş, M. (2017). Sporcu lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin belirlenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(4), 20-31. https://izlik.org/JA96ZR28AW
7. Çevik, H., Şimşek, K. Y., Mercanoğlu, A. O., & Bayram, A. (2019). Spor etkinliklerine yönelim ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 10(2), 149-163. https://doi.org/10.17155/omuspd.472169
8. Demirci, A. K. (2021). Samsunspor taraftarlarının spor farkındalığı ile fanatiklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.

9. Dinç, A., Başgöl, Ö., Kalem, M., Aksaray, Ş., & Tenik, F. (2020). Iğdır Üniversitesi’nde öğrenim gören öğrencilerin spora yönelik tutumlarının belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 30-36. https://izlik.org/JA55PT92DC
10. Dwyer, B., Greenhalgh, G. P., & LeCrom, C. W. (2015). Exploring fan behavior: Developing a scale to measure sport eFANgelism. Journal of Sport Management, 29(6), 642-656. https://doi.org/10.1123/JSM.2014-0201
11. Dwyer, B., LeCrom, C., & Greenhalgh, G. P. (2018). Exploring and measuring spectator sport fanaticism. Communication & Sport, 6(1), 58-85. https://doi.org/10.1177/2167479516679411
12. Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
13. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). London: Sage Publications Ltd. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
14. Fuschillo, G. (2020). Fans, fandoms, or fanaticism? Journal of Consumer Culture, 20(3), 347-365. https://doi.org/10.1177/1469540518773822
15. Gažarová, M., Galšneiderová, M., & Mečiarová, L. (2019). Obesity diagnosis and mortality risk based on a body shape index (ABSI) and other indices and anthropometric parameters in university students. Roczniki Panstwowego Zakladu Higieny, 70(3), 267-275. https://doi.org/10.32394/rpzh.2019.0077
16. Gündem, M. C. (2025). Futbol taraftarlarının spor etkinliklerine yönelimleri ile fanatiklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Samsunspor taraftarları örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
17. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th edition). Cengage Learning EMEA.
18. Hartman, C. L., Barcelona, R. J., Trauntvein, N. E., & Hall, S. L. (2020). Well-being and leisure-time physical activity psychosocial factors predict physical activity among university students. Leisure Studies, 39(1), 156-164. https://doi.org/10.1080/02614367.2019.1670722
19. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
20. İlk, Ç., Çavuşoğlu, S. B., & Güler, C. (2020). Futbol taraftarlarının fanatiklik ve lisanslı ürün satın alma düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(32), 4784-4808. https://doi.org/10.26466/opus.726872
21. Johnston, S. A., Roskowski, C., He, Z., Kong, L., & Chen, W. (2021) Effects of team sports on anxiety, depression, perceived stress, and sleep quality in college students. Journal of American College Health, 69(7), 791-797. https://doi.org/10.1080/07448481.2019.1707836
22. Kılkış, S. (2019). Okul takımlarında faaliyet gösteren sporcu öğrencilerin saldırganlığa ve şiddete eğilimlerinin incelenmesi (Adana ili örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
23. Kutomanov, S. A., Lipich, T. I., Borisova, O. S., & Pocheptsov, S. S. (2019). Football fans in the context of negative identity. Revista San Gregorio, 1(32), 189-195. https://doi.org/10.36097/rsan.v1i32.1074
24. Pehlivantürk, M. Ş. (2024). Futbol taraftar kitlesinin fanatiklik ve siber zorbalık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Amasya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
25. Pons, F., Mourali, M., & Nyeck, S. (2006). Consumer orientation toward sporting events: Scale development and validation. Journal of Service Research, 8(3), 276-287. https://doi.org/10.1177/1094670505283931
26. Seis, Ö. (2025). Futbol taraftarlarının fanatiklik durumları ve futbol kulüplerine bağlılık durumlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
27. Shank, M. D., & Beasley, F. M. (1998). Fan or fanatic: Refining a measure of sports involvement. Journal of Sport Behavior, 21(4), 435-443.
28. Syed, N. K., Syed, M. H., Meraya, A. M., Albarraq, A. A., Al-Kasim, M. A., Alqahtani, S., Makeen, H. A., Yasmeen, A., Banji, O. J. F., & Elnaem, M. H. (2020). The association of dietary behaviors and practices with overweight and obesity parameters among Saudi university students. PloS One, 15(9), e0238458. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0238458
29. Şengül Gültekin, G. (2024). Spor bilimleri öğrencilerinin spor etkinliklerine katılımlarında taraftarlık özdeşleşme düzeyinin yordayıcı etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale.
30. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th. ed.). Boston: Pearson. Taşmektepligil, M. Y., Çankaya, S., & Tunç, T. (2015). Futbol taraftarı fanatiklik ölçeği. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 6(1), 41-49. https://doi.org/10.17155/spd.73408
31. Turan, M. (2021). Giresun Gençlik Spor İl Müdürlüğü personellerinin spor etkinliklerine yönelim tutumlarının incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 29-41. https://izlik.org/JA73EY98UB
32. Ulukan, M., Ulukan, H., & Esenkaya, A. (2021). Ortaöğretim öğrencilerinin sporda sosyal kimlik algı ve spora yönelik tutumlarında demografik değişkenlerin rolü. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 745-763. https://izlik.org/JA23YK42YP
33. Yalcin, I., Araz, G. Y., Ekinci, N. E., & Birkok, M. C. (2020) The effect of sports attitude on healthy lifestyle behavior in university students. Progress in Nutrition, 22(1), 66-71. https://doi.org/10.23751/pn.v22i1-S.9786
34. Yavuz, C., & Yücel, A. S. (2019). Spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin spora yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 2050-2058. https://doi.org/10.17755/esosder.584081
35. Yayla, A. (2022). Spor hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı çalışanların spor etkinliklerine yönelim düzeyleri ve spora yönelik tutumlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
36. Yücetürk, C., & Ağın, B. (2022). Sporcuların perspektifinden sosyal medyada siber zorbalık. TRT Akademi, 7(14), 154-181. https://doi.org/10.37679/trta.1011848