Türkmen Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde Bulunan Benzer Atasözleri

Öz

Atasözleri toplumların yaşam tarzlarını, gelenek-göreneklerini, hayata bakış açılarını kısaca dünya görüşlerini yansıtması bakımından son derece önemlidir. Atasözleri toplumların konuştukları dilde yer alan zenginlikleri ve tarihsel derinliği göstermesi bakımından son derece kıymetli bilgileri ihtiva ederler. Coğrafî olarak Batı Türkçesi içinde ve kavmî olarak da Oğuz Türkçesine bağlı olarak sınıflandırılıp değerlendirilen Türkmen Türkçesi, ülkemizde ve Batı ülkelerinde ses ve şekil bilgisi bakımından ilgi çeken dil özellikleri ile çeşitli çalışmalara konu edilmiş olsa da zengin söz varlığı henüz her yönüyle işlenmemiştir. Çalışmamızda aynı dil dairesinin, Oğuz Lehçesinin iki kardeş lehçesi olan Türkmen Türkçesi ile Türkiye Türkçesinde bulunan atasözleri arasındaki benzerlikler tespit edilmek suretiyle söz konusu yakınlıklar ortaya konmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Atasözleri, Türk lehçeleri, Türkmenler, Türkmen Türkçesi, Türkiye Türkçesi.

Similar Proverbs in Turkish Language and Turkman Language

Öz

Proverbs are very important because they reflect societies’ lifestyles, traditions, perspectives on life and conceptions of life. Proverbs content extremely valuable knowledge with regard to exhibit the reaches and historical depth which exists in language spoken by societies. Classifying and evaluating geographically in Western Turkish and ethnically depends on Oghuz Turkish, Turkmen Language, although entreated to various studies in both our country and Western countries with interesting language features phonically and morphologically. In our study, the similarities between the proverbs in Turkmen Language and Turkish Language, which are the two dialects of Oghuz Dialect, are tried to be determined.

Anahtar Kelimeler

• Proverbs, Turkish dialects, Turkmen people, Turkmen language, Turkish Language.

Kaynakça

1. Agacanov, Sergey Grigoreviç, Oğuzlar, çev. Ekber N. Necef, Ahmet Anna- berdiyev, İstanbul: Selenge Yayınları, 2004.
2. Devlet, Nadir, Çağdaş Türk Dünyası, İstanbul: Marmara Üniversitesi Ya- yınları, 1989.
3. Geldiyev, Gurbandurdı, Annamırat Altıyev, Türkmen Nakılları ve Atalar Sözi, Ankara: “Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 2002.
4. Gülensoy, Tuncer, Türkçe El Kitabı, Ankara: Akçağ Yayınları, 2010.
5. Kafesoğlu, İbrahim, “Türkmen Adı, Manası ve Mahiyeti”, Jean Deny Ar- mağanı, İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1958.
6. Kafesoğlu, İbrahim, Türk Millî Kültürü, İstanbul: Ötüken Yayınları, 2005.
7. Kara, Mehmet, Türkçenin İzinde, İstanbul: Kesit Yayınları.
8. Kara, Mehmet, Türkmence, Ankara: Akçağ Yayınları, 2005.

9. Karaağaç, Günay, Türkçenin Dil Bilgisi, Ankara: Akçay Yayınları, 2012.
10. Kaşgarlı Mahmud, Dîvânü Lugati’t-Türk, çev. Besim Atalay, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1986.
11. Saray, Mehmet, “Türkmenler”, İslam Ansiklopedisi, Eskişehir: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1997.
12. Sis, Nesrin, “Türkmen Atasözleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 5 (2), 2005.
13. Sümer, Faruk, Oğuzlar (Türkmenler), İstanbul: Ana Yayınları, 1980.
14. http://tdkterim.gov.tr/atasoz
15. www.tdk.gov.tr/lehceler
16. www.tdk.gov.tr/tdkterim/bts www.tika.gov.tr