Sanayi Üretim Endeksinin ve Petrol İthalatının Cari İşlemler Dengesi Üzerindeki Etkileri: Avrupa Ülkelerine Yönelik Bir Analiz

Öz

Bu çalışmada bir ülkenin sanayi üretim endeksinin ve petrol ithalatının o ülkenin cari dengesi üzerindeki etkileri panel veri analizi ile araştırılmaktadır. Söz konusu değişkenler arası ilişkiler, 1995-2018 arasındaki 24 yıllık dönemde, Avrupa’nın başlıca ülkelerinden Al-manya, Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz, Finlandiya ve Yunanistan için incelenmiştir. Görünürde İlişkisiz Regresyon modelinden elde edilen sonuçlara göre, Almanya, Fransa, Finlandiya ve Polonya’da sanayi üretim endeksindeki artış cari dengenin GSYH’ya oranını pozi-tif yönde etkilerken, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan’da sana-yi üretim endeksindeki artış cari dengenin GSYH’ya oranını negatif yönde etkilemektedir. Sanayi sektöründe yüksek gelişmişlik seviye-sine sahip olan Almanya, Fransa, Finlandiya ve Polonya üretimlerini uluslararası piyasalarda satarken, nispeten daha düşük gelişmişlik seviyesinde olan İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan’da sanayi üretimindeki artış petrol ve ara malı ithalatı ile mümkün olabilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Sanayi Üretim Endeksi, Petrol İthalatı, Cari Denge, Panel Veri

The Effects Of Industrial Production Index And Oil Import On Current Account Balance: An Analysis For European Countries

Öz

In this study, the effects of the industrial production index and oil import on the current account balance are investigated with panel data analysis. The relations between these variables are examined for the European countries such as Germany, France, Italy, Spain, Portugal, Finland and Greece during the 24 years between 1995-2018. According to the seemingly unrelated regression model results, an increase in the industrial production index in Germany, France, Fin-land and Poland affect the ratio of the current account to GDP positively, while the increase in the industrial production index in Spain, Italy, Portugal and Greece have a negative impact on the ratio of the current account to GDP. Germany, France, Finland and Poland, which have a high level of development in the industrial sector, sell their products in international markets. On the other hand, the increase in industrial production may occur with the import of oil and intermediate goods in Spain, Italy, Portugal and Greece, which have a relatively low level of industrial development

Anahtar Kelimeler

• Industrial Production İndex, Energy, Current Account Balance, Panel Data

Kaynakça

1. Akbaş, Yusuf Ekrem, Şentürk Mehmet (2013), “Mena Ülkelerinde Elektrik Tüketimi ile Ekonomik Büyüme Arasında- ki Karşılıklı İlişkinin Analizi”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 41(1), 45-67.
2. Akçay Belgin (2012), “Türkiye’ de Cari Açığın Sürdürü- lebilirliği: Borç Krizindeki Yunanistan ile Bir Karşılaştırma”, Ekonomik Yaklaşım, 23(84), 1-38.
3. Begg David, Fisher Stanley, Dornbusch Rudiger (1994), Economics, 4.ed., McGrow-Hill Book Company, Berkshire, UK.
4. Bilgin Cevat, Şahbaz Ahmet (2009), “Türkiye’ de Bü- yüme ve İhracat Arasındaki Nedensellik İlişkileri”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), pp.177-198.
5. Bluszcz, Anna (2017), “European Econımies in terms of Energy Dependence”, Qual.Quant., 51, 1531-1548.
6. Demir Murat, (2013),”Enerji İthalatı Cari Açık İlişkisi: VAR Analizi ile Türkiye Üzerine Bir İnceleme”, Akademik Araş- tırmalar Dergisi, 5(9), November.
7. “Energy Prices and Costs in Europe”, European Com- mission, https://ec.europa.eu/energy/en/data-analysis/energy-prices- and-costs. Erişim Tarihi: 5.9.2019,
8. Feenstra Robert C., Taylor Alan (2014), Essentials of In- ternational Economics, Worth Publishers, 3.ed, New York.

9. Freund Caroline, (2001),”Current Account Adjustment in Industrialized Countries”, International Finance Discussion Paper.
10. Gerni Cevat, Emsen Ö.Selçuk, Değer M.Kemal (2008),”İthalata Dayalı İhracat ve Ekonomik Büyüme 1980-2006 Türkiye Deneyimi”, 2.Ulusal İktisat Kongresi, 20-22 Şubat 2008, Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü, İzmir, Türkiye.
11. Gökçe Cem, Demirtaş Gökhan (2018), “Cari Denge Açı- sından Yenilenebilir Enerjinin Rolü: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye İçin Panel Veri Analizi”, Yöntem ve Ekonomi, 25(3), 641- 654.
12. Hepaktan Erdem, Çınar Serkan (2009), “OECD Ülkele- rinde Büyüme Cari İşlemler Dengesi İlşkisi: Panel Veri Analizi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12, (1),
13. Horn Gustav A., Lindner Fabian, Stephan Sabine, Zwi- ener Rudolf, (2017),”The Role of Nominal Wages in Trade and Current Account Surpluses”, IMK Report, 125e, June.
14. Hungtinton Hillard G. (2015), “Crude Oil and Current Account Deficits”, Energy Economics, 50 (2015), 70-79.
15. International Monetary Fund-IMF (2019), International Financial Statistics, Price Production and Labor, Industrial Production Index, https://data.imf.org/
16. Astrid Kander, Paul Warde, Sofia Teives Henriques, Hana Nielsen, Viktoras Kulionis, Sven Hagen, “International Trade and Energy Intensity During European Industrialization 1870-1935”, Ecological Economies, 139, 2017, (2017), “Internatio- nal Trade and Energy Intensity During European Industrializa- tion 1870-1935”, Ecological Economies, 139, 33-44.
17. Kesikoğlu Ferdi, Yıldırım Ertuğrul, Çeştepe Hamza, (2013),”Cari Açığın Belirleyicileri: 28 OECD Ülkesi İçin Panel VAR Analizi”, Ekonomik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz, 15-34.
18. Kut Serdar, Terzi Harun (2007),”İmalat Sanayi, Dış tica- ret, Verimlilik ve Ekonomik Büyüme İlişkisi”, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1).
19. Mankiw Gregory N. (2009), Principles of Economics, Southwestern Publishing, Canada.
20. Pesaran, M. H., Yamagata, T. (2007), Testing slope ho- mogeneity in large panels, Journal of Econometrics MDPI, 142 (1), 50.
21. Seyidoğlu Halil (2013), Uluslararası İktisat, Güzem Can Yayınları,18.bs., İstanbul.
22. Tabasi Sanaz, Aslani Alireza, Naaranoja Marja, Yousefi Hossein, (2016),”Analysis of Energy Consumption in Finland Based on the Selected Economics Indicators”, International Jour- nal of Ambient Energy, 39(2), 127-131.
23. Taştan Hüseyin (2010), “Türkiye’ de İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Spektral Analizi ”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2(1), 87-98.
24. The Organisation for Economic Co-operation and De- velopment- OECD (2019), International Trade, Current Account Balance, https://data.oecd.org/economy.htm
25. Tatoğlu, F.Y. (2018), İleri Panel Veri Analizi, Düzenlen- miş ve Yenilenmiş 3.baskı, İstanbul: Beta Basım A.Ş.
26. Tsani Z.S. (2010), “Energy Consumption and Economic Growth: A Casuality Analysis for Greece”, Energy Ecoomics, 32, 582-590.
27. United Nations Conference on Trade and Develop- ment- UNCTAD (2019), International Trade in Goods and Ser- vices, https://unctadstat.unctad.org/ Trade Matrix,
28. Zellner, A. (1962), An Efficient Method of Estimating Seemingly Unrelated Regressions and Tests for Aggregation Bias, Journal of the American Statistical Association, 57 (298), 348- 368.