Çocuk Kalbi Kitabının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

Öz

Değerler eğitimi ailede başlar ve okulda bu eğitime devam edilerek, içselleştirilir. Okullarda değerler eğitiminin öğretilmesi açısından edebi eserlerin kullanılması sıkça başvurulan bir yöntemdir. Bu araştırmanın amacı da Edmondo de Amicis’in Çocuk Kalbi kitabının sahip olduğu olumlu değerleri ve olumsuz unsurları belirleyerek, bu kitabın müfredatı destekleme düzeyine ilişkin fikir yürütebilmektir. Araştırma temel nitel araştırma deseninde tasarlanmıştır. Bu araştırmada Çocuk Kalbi kitabının içerdiği olumlu değerler ve olumsuz unsurlar, hem kitap incelemesi hem de katılımcı görüşlerine göre detaylı biçimde incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu İstanbul ili Bağcılar ilçesinde öğrenim gören 29 ilkokul öğrencisidir. Araştırma sonucuna göre Çocuk Kalbi kitabında 32 olumlu değer ve 24 olumsuz unsur görülmüştür. Kitapta en fazla görülen olumlu değer sevgi; olumsuz unsur ise şiddettir. Katılımcı görüşlerine göre olumlu değer olarak en fazla yardımlaşma-dayanışma değeri görülürken, olumsuz unsur olarak en fazla şiddet unsuru görülmüştür. Katılımcıların en çok etkilendikleri bölüm, yardımlaşma ve dayanışmanın anlatıldığı kaza bölümü olurken, kendilerini en yakın hissettikleri karakter Enrico’dur. Katılımcıların, karakterleri kendilerine benzediği ve olumlu değerlere sahip oldukları için tercih ettikleri görülmüştür. Olumsuz unsurlar içermesine rağmen kitap katılımcılar tarafından seviyelerine uygun olarak ifade edilmiştir. Kitapta yer alan olumlu değerlerin, MEB’in belirlediği kök değerler ile örtüştüğü görülmektedir. Bu yönüyle Çocuk Kalbi kitabı müfredata yardımcı bir kitap olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Kalbi
• Edmondo de Amicis
• Çocuk Kitapları
• değerler eğitimi

Review of “Heart” Book in Terms of Values Education

Öz

Values education begins in the family and it is internalized by continuing this education at school. The use of literary works is a frequently used method in terms of teaching values education in schools. The purpose of this research is to determine the positive values and negative elements of Edmondo de Amicis's book The Heart, and to give an idea about the level of support of this book's curriculum. The research was designed in the basic qualitative research design. In this research, the positive values and negative elements of the book Heart were examined in detail according to both the book review and the participant's views. The study group of the research is 29 primary school students studying in Bagcilar district of Istanbul. According to the results of the research, 32 positive values and 24 negative elements were seen in the Heart book. The most seen positive value in the book is love; The negative element is violence. According to the participant's views, the most positive value was cooperation-solidarity, while the most negative element was violence. While the part that the participants were most impressed with was the accident part where cooperation and solidarity were told, the character they felt closest to was Enrico. It was observed that the participants preferred their characters because they were similar to themselves and had positive values. Although it contains negative elements, the book was expressed by the participants in accordance with their level. It is seen that the positive values in the book coincide with the root values determined by the Ministry of National Education. In this respect, the Heart book can be used as an auxiliary book to the curriculum.

Anahtar Kelimeler

• Heart
• Edmondo de Amicis
• Children
• Values Education

Kaynakça

1. Akbaş, O. (2004). Türk millî eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının ilköğretim II. kademedeki gerçekleşme derecesinin değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Gazi Üniversitesi.
2. Aktürk, G. (2012). Çocukta değerler eğitimi açısından Üzeyir Gündüz’ün eserleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
3. Aytekin, H. (2008). Çocuk edebiyatında ölüm teması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 89-102.
4. Bağcı, E. (2013). Çocuk edebiyatı ürünleriyle çocuklar için yazılmış eserlerin değerler eğitimi bağlamında karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Manisa Celal Bayar Üniversitesi.
5. Başduvar, L. ve Taşkaya, S. M. (2020). İlkokula uygun 100 temel eser listesinin sınıf öğretmenleri görüşlerine göre belirlenmesi (Mersin İli Örneği). International Primary Education Research Journal, 4(1), 36-58.
6. Britannica. (2021). Battles of Custoza. https://www.britannica.com/event/battles-of-Custoza adresinden alınmıştır.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
8. Çalışkan, A. (2016). İlköğretim 100 temel içerisinde yer alan dünya edebiyatı eserlerin değerler eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi.

9. Çam, Z., Çavdar, D., Seydooğulları, S., & Çok, F. (2012). Ahlak gelişimine klasik ve yeni kuramsal yaklaşımlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1211-1225.
10. Çocuk Vakfı (2009). 100 temel eser raporu. Çocuk Vakfı Yayını
11. De Amicis, E. (2020). Çocuk Kalbi. Ankara: Bilgi Yayınevi
12. Dilek, A. (2017). Feridun Oral’ın resimli hikâye kitaplarındaki değerlerin incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 15(33), 61-86.
13. Döl, A. (1999). 0-6 yaş grubu çocuk kitapları resimlemeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
14. Duyar, H. (2021). Çocuk edebiyatı yazarı Sara Şahinkanat’ın kitaplarının değerler eğitimi kapsamında incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
15. Dündar, N. ve Maden, S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin ve velilerinin okudukları çocuk kitapları üzerine bir araştırma. Uluslararası Lingual Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (1), 39-48. https://doi.org/10.34137/jilses.612112.
16. Erışık, K. (2019). Çocuk edebiyatı yazarı Hasan Kallimci'nin ilkokul düzeyindeki kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
17. Fırat, H. (2021). Zehra Ünüvar’ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Elâzığ Fırat Üniversitesi.
18. Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M., ve Uçuş, Ş. (2011). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının, içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(160).
19. Gözütok, Ş. (2012). Batı ve islâm dünyasında karma eğitim, Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 12(2), 93-112. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344342
20. Habertürk. (2015). Türkiye’nin en çok satan çocuk kitapları ilk 11 listesi açıklandı. https://www.haberturk.com/kultur-sanat/haber/1044084-turkiyenin-en-cok-satan-11-cocuk-kitabi-en-sevilen-cocuk-kitaplari/7 adresinden alınmıştır.
21. Işıtan, S. (2016). Özel amaçla yazılmış çocuk kitapları. Electronic Turkish Studies. 11(4), 471-492. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9086.
22. Karataş, E. (2014). Çocuk edebiyatında “karakter” kavramı. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 60-79.
23. Karataş, E. (2020). Çocuk edebiyatında bir anlatı türü olarak mektup. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 1028-1040. https://doi.org/10.16916/aded.706728
24. Karataş, N. K. ve Yorulmaz, B. (2021). Grimm Masallarının İçerdiği Değerler Açısından İncelenmesi. Asya Studies Academic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 5(18), 189-200. Doi: https://doi.org/10.31455/asya.983632
25. Karatay, H. (2011). Karakter eğitiminde edebi eserlerin kullanımı. Electronic Turkish Studies, 6(1), 1439-1454.
26. Kasap, N. (2019). Bekir Yıldız’ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
27. Kasapoğlu, H. (2013). Okulda değer eğitimi ve hikâyeler. Milli Eğitim Dergisi, 43(198), 97-109.
28. Kıral, B. ve Başdağ, S. (2017). Sınıf öğretmenlerinin merhamet eğitimine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 80-96. Doi: https://doi.org/10.24315/trkefd.366689
29. Korkutan, K., ve Kaplan, K. (2022). Çocuk Kalbi İsimli Çocuk Romanının Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Yer Alan Kök Değerler Açısından İncelenmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(1), 545-563. https://doi.org/10.21547/jss.1013898
30. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (1983). 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf adresinden alınmıştır.
31. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2010). İlk Ders Genelgesi. https://www.egitimmevzuat.net/index.php/home/genelgeler/genelge-2000-2010/204-2010-53-sayili-genelge-i-lk-ders adresinden alınmıştır.
32. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2017). Müfredattaki yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/18160003_basin_aciklamasi-program.pdf adresinden alınmıştır.
33. Meriam, S.B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için rehber. S. Turan (Çev. Ed.). Ankara: Nobel. Miles, M. B. & Huberman, M. A. (1994). An expanded source book qualitative data analysis. (2nd ed.). Thousand Oaks, London: Sage.
34. Öztürk, T. ve Özkan, Z. S. (2018). Hayat bilgisi ders kitaplarındaki metin ve görsellerin değerler açısından incelenmesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 172-204.
35. Sever, S. (2002). Çocuk kitaplarına yansıtılan şiddet (Milli Eğitim temel yasası ve çocuk haklarına dair sözleşme bağlamında bir değerlendirme). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1-2), 25-37.
36. Sönmez, V., ve Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
37. Şen, Ü. (2007). Millî eğitim bakanlığının 2005 yılında tavsiye ettiği 100 temel eser yoluyla Türkçe eğitiminde değerler öğretimi üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Gazi Üniversitesi.
38. Şimşek, Ş. (2015). Kemalettin Tuğcu’nun romanlarında değerler eğitimi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 1(1), 79-104.
39. TDK. (2021). 10 18, 2021 tarihinde Türk Dil Kurumu: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
40. Tursun, G. (2019). Serpil Ural’ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bayburt Üniversitesi.
41. Yazıcı, N. (2013). Çocuk edebiyatı ve edebiyat eleştirisi: Çocuk Kalbi romanında anlatının biçimlenişi ve söylemsel niyetler. Bilig Dergisi, Sayı 66, 315-334.
42. Yeniay, S. (2019). Behiç Ak’ın hikâyelerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi.
43. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. baskı). Ankara:Seçkin Yayıncılık.
44. Yılmaz, A. (2018). Değerler eğitimi bağlamında Aytül Akal’ın çocuk romanları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
45. Yılmaz, O. (2016). Kurgusal nitelikli çocuk kitapları ve karakter eğitimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(3), 311-325.
46. Yılmaz, O. ve Destegüloğlu, B. (2019). Çocuk Kitaplarına Yansıyan Şiddet. İlköğretim Online, 18(3), 1099-1112. 10.17051/ilkonline.2019.610732
47. Yorulmaz, B. (2017). Ailede değerler eğitimi. İstanbul: Erkam Yayınları.
48. Yusoğlu, N. (2011). Reşat Nuri Güntekin’in romanlarında savaş teması. Türklük Bilimi Araştırmaları, (30), 361-375.