Cumhurbaşkanı'nda Bulunması Gereken Özelliklere Dair Bir Araştırma

Öz

Tarihin eski dönemlerinden günümüze kadar birçok düşünür ve filozof devlet yönetimi ve devlet başkanının sahip olması gereken nitelikler konusunda önemli tartışmalar yürütmüş ve çeşitli önerilerde bulunmuştur. Bu kriterler coğrafi ve demografik özelliklere, siyasi kültüre, geleneklere, ülkenin rejimine, dine ve benzeri birçok faktöre göre değişiklik gösterebilmektedir. Ancak tüm bu farklılıklara rağmen günümüzde devlet başkanlarının sahip olması gereken temel özelliklerin sırlamasını Türkiye örneği için tespit etmek mümkündür. Bu çalışma, devlet başkanı olan Cumhurbaşkanının sahip olması gereken bazı özellikleri hiyerarşik bir sıralamaya koymayı amaçlamaktadır. Sıralamanın gerçekleştirilebilmesi için çalışmanın saha araştırması kısmında Analitik Hiyerarşi Proses yöntemi kullanılmıştır. Buna göre 7 kriterin karşılaştırmasından oluşan sıralama şu şekildedir. Cumhurbaşkanı dürüst, deneyimli, istikrarlı ve tutarlı, tarafsız ve partizan olmayan, karizmatik bir lider olmalı, güçlü hitabet yeteneğine sahip olmalı ve bir ideolojiye sahip olmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Cumhurbaşkanı
• Türkiye
• Analitik Hiyerarşi Proses

A Study on the Characteristics of a President

Öz

From ancient times to the present day, many thinkers and philosophers have had important discussions and made various suggestions about state governance and the qualities that the head of state should possess. These criteria may vary according to geographical and demographic characteristics, political culture, traditions, the regime of the country, religion and many other factors. However, despite all these differences, it is possible to identify a ranking of the basic characteristics that heads of state should possess for the case of Turkey. This study aims to put into a hierarchical ranking some of the characteristics that the head of state, the President, should possess. In order to realize the ranking, the Analytic Hierarchy Process method was used in the field research part of the study. Accordingly, the ranking consisting of the comparison of 7 criteria is as follows. The President should be honest, experienced, stable and consistent, impartial and non-partisan, a charismatic leader, have strong oratory skills and have an ideology.

Anahtar Kelimeler

• President
• Turkey
• Analytic Hierarchy Process.

Kaynakça

1. Adalıoğlu, H. H. (2006). Siyasetname. içinde TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 32, TDV Yayınları.
2. Alkın, M. C. (2006). Liderlik özellik ve davranışlarının belirlenmesi ve konuyla ilgili yapılan bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
3. Arslan, A. (2021). İlkçağ felsefe tarihi: sofistlerden platon’a Cilt II. (10. Baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
4. Arslan, E. (2020). Kadimden moderne türkiye’de kamu yönetimi. Gazi Kitabevi.
5. Arslan, E. (2021). Kutadgu Bilig İncelemesi: Temel Devlet Felsefesi ve Devlet Başkanının Nitelikleri Üzerine Çıkarımlar. E. Arslan (Ed.), Sosyal bilimler alanında uluslararası araştırmalar IV içinde Eğitim Yayınevi.
6. Aydın, Ö., S. ve Akcalı, E. (2009), Ankara için Optimal Hastane Yeri Seçiminin Analitik Hiyerarşi Süreci ile Modellenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 69- 86.
7. Beriş, H. E. (2021). Siyaset teorisine giriş. Kadim Yayınları.
8. Cassirer, E. (1984). Devlet Efsanesi. (N. Arat, Çev.). Remzi Kitabevi.

9. Çetin, H. (2010). Totaliter Soylu Gelenek. Kadim Yayınları.
10. Çetin, H. (2020). İktidarın Mülkiyeti ve Mülkiyetin İktidarı: Tarihsel İnşa (Cilt I). Kadim Yayınları.
11. Çetin, H. ve Görüşük, L. (2015). Siyaset Psikolojisi. Orion Yayınları.
12. Demirci, F. (2016). Thomas Hobbes: Güvenliği Garanti Etmek İçin Egemenlik, H. E. Beriş ve F. Duman (Ed.), Siyasal düşünceler tarihi içinde Orion Yayınları.
13. Dursun, D. (2014). Siyaset bilimi. (7. Baskı). Beta Yayınları.
14. Ergan, N. G. (1999). Siyasetnamelerimizde Çizilen Devlet Adamı Portresinin Temel Özellikleri. Bilig, Sayı 8, 27-45.
15. Ertugay, F. (2014). Kutadgu Bilig’de Siyasal İktidarın Meşruluğu ve Devletin Tazimi. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Sayı 51, 77-99.
16. Eş-Şeyzerî (2003). Devlet Başkanlarının Nitelikleri. (O. Arpaçukuru, Çev.). İlke Yayıncılık, Siyaset Akademisi İslam Klasikleri-2.
17. Farabi (1994). El-Medinetü’l Fazıla. (N. Danışman, Çev.). MEB Yayınları.
18. Farabi (2020). İdeal Devlet. (9. Baskı). (A. Arslan, Çev.). İş Bankası Kültür Yayınları.
19. Gözler, K. (2021). Devletin Genel Teorisi. Ekin Yayınevi.
20. Hacib, Y. H. (2019). Kutadgu Bilig. (A. Çakan, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
21. Hobbes, T. (1993). Leviethan. (S. Lim, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. https://www.researchgate.net/figure/RandomConsistencyIndex_tbl1_323114042_Erişim Tarihi: 24.03.2023
22. Koçel, T. (2003). İşletme Yöneticiliği. (9. Baskı). Beta Yayıncılık.
23. Machiavelli (2011). Hükümdar. (4. Baskı). (N. Adabağ, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
24. Maverdi (2003). Devlet Yönetimi. (M. A. Kara, Çev.). İlke Yayıncılık, Siyaset Akademisi İslam Klasikleri-1.
25. Nizamülmülk (1998). Siyasetname. (4. Baskı). (N. Bayrutlugil, Çev.). Dergah Yayınları.
26. Okur Çakıcı, F. (2020). Siyasal Liderlik Faktörlerinin Seçmen Tercihi Açısından Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma. Tarih Okulu Dergisi, Yıl 13, Sayı 47, 2117-2151.
27. Özbek, A. (2017). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Excel İle Problem Çözümü. Seçkin Yayıncılık.
28. Platon (2022). Devlet. (48. Baskı). (S. Eyüboğlu ve M. A. Cimcöz, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
29. Ruby, C. (2014). Siyaset Felsefesine Giriş. (2. Baskı). (A. U. Kılıç, Çev.). İletişim Yayınları. Saaty, L. T. (1977), A Scaling Method for Priorities in Hierarchical Structures, Journal of Mathematical Psychology, 15(3), 234-281. http://dx.doi.org/10.1016/0022-2496(77)90033-5
30. Springborg, P. (1976). Leviathan, The Christian Commenwealth Incorportated, Political Studies, 24(2), 171-182. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1976.tb00102.x
31. Taşkın, Y. (2015). Siyaset. Yüksek Taşkın (Ed.). Siyaset: kavramlar, kurumlar, süreçler içinde İletişim Yayınları.
32. Toku, N. (2012). Siyaset Felsefesine Giriş. Kum Saati Yayınları.
33. Tüzmen, A. ve Özdağoğlu, A. (2007). Doktora Öğrencilerinin Eş Seçiminde Önem Verdikleri Kriterlerin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi İle Belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 215-232.
34. Üşür, S. S. (1997). İdeolojinin Serüveni. İmge Yayınları.
35. Yalçınkaya, A. (2019). 17. Yüzyıl İngiliz Devrimleri: Modern Devletin Biçimlenişi. M. A. Ağaoğulları ve A. Yalçınkaya (Ed.). Siyasi düşünceler tarihi içinde Anadolu Üniversitesi Yayınları.
36. Yayla, A. (2005). Siyasi Düşünce Sözlüğü. (4. Baskı). Adres Yayınları.
37. Yolcu, T. (2019). Türkiye'de Siyasal Kültür ve Siyasal Liderlik Anlayışının Temelleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 93-106.
38. Yukl, G. (1994). Charismatic leadership. Leadership in Organization. (3rd ed). Englewood Cliffs (Ed.). Prentice Hall.
39. Zaccaro, S. J. (2007). Trait-Based Perspectives of Leadership. American Psychologist, 65(1), 6-16. https://doi.org/10.1037/0003-066X.62.1.6