Gastronomi Alanında Bireysel Yaratıcılığın Cinsiyete Göre Değişimi: Gastronomi Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Gastronomi üst düzeyde yaratıcılık gerektiren alanlardan biridir. Gastronomi alanında verilen teorik eğitimin bireyin kişisel özellikleriyle uygulamaya dönüştürülmesi beklenmektedir. Yaratıcılık ise bireyin yeni fikirler geliştirmeyi amaçlayan entelektüel sürecini tanımlar ve çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Bu araştırmada bireysel yaratıcılığın (yaratıcı süreçler, entelektüel beceriler, içsel motivasyon, kültür ve bilgi) cinsiyete göre değişimi incelenmiştir. Araştırma gastronomi bölümü öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma desenlerinden amaçlı örnekleme yönteminin tercih edildiği araştırmada veriler, üç farklı üniversitenin gastronomi ve mutfak sanatları bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerden anket tekniğiyle elde edilmiştir. Bulgulara göre boyutların güvenirliği ve katılımcıların ifadelere katılım ortalaması yüksek çıkmıştır. Gruplar arasında dördüncü sınıf öğrencilerinin bireysel yaratıcılık alt boyutlarında belirlenen ifadelere diğer gruplara göre daha yüksek oranda katıldıkları belirlenmiştir. Bireysel yaratıcılık ile cinsiyet değişkeni arasındaki ilişkinin incelenmesi açısından bağımsız örneklem t-testi analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre, gastronomi faaliyetlerinde yaratıcı süreçler ve kültür-bilgi ile cinsiyet arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ancak, entelektüel beceri ve içsel motivasyon ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Öte yandan cinsiyet değişkenine bağlı olarak her iki grup da gastronomi ile ilgili fikirlerini kolaylıkla uygulamaya koyabileceklerini, fikirleri çok olduğunda en değerli olanları kolaylıkla seçip insanları bunlara ikna edebileceklerini düşünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel Yaratıcılık
• Gastronomi
• Cinsiyet
• Gastronomi ve Mutfak Sanatları

Variation of Individual Creativity in the Field of Gastronomy According to Gender: A Research on Gastronomy Department Students

Öz

Gastronomy is one of the fields that requires a high level of creativity. It is expected that the theoretical education given in the field of gastronomy will be transformed into creative practices based on the personal characteristics of the individual. Creativity, on the other hand, defines an individual's intellectual process aimed at developing new ideas and is affected by various factors. In this research, the changes in individual creativity (creative processes, intellectual skills, intrinsic motivation, culture and knowledge) by gender were examined. The research was conducted on gastronomy department students. In the research, in which the purposeful sampling method was preferred among the quantitative research designs, the data were obtained by survey technique from students studying in the gastronomy and culinary arts departments of three different universities. According to the findings, the reliability of the dimensions and the participants' average agreement with the statements were high. Among the groups, it was determined that the fourth graders participated in the expressions determined in the individual creativity sub-dimensions at a higher rate than the other groups. Independent sample t-test analysis was performed to examine the relationship between individual creativity and gender variable. According to the results, significant differences were detected between creative processes and culture-knowledge in gastronomy activities and gender. However, no significant relationship was be determined for intellectual skills and internal motivation in terms of gender. On the other hand, depending on the gender variable, both groups think that they can easily put their ideas about gastronomy into practice, and when they have many ideas, they can easily choose the most valuable ones and convince people of them.

Anahtar Kelimeler

• Individual Creativity
• Gastronomy
• Gender
• Gastronomy and Culinary Arts

Kaynakça

1. Albors-Garrigos, J., Barreto, V., Garcia-Segovia, P., Martinez-Monzo, J., & Hervas-Oliver, J. L. (2013). Creativity and Innovation Patterns of Haute Cuisine Chefs. Journal of Culinary Science & Technology, 11(1), 19-35.
2. Amabile, M. (2012). Teresa Componential Theory of Creativity. Cambridge: Harward Business School.
3. Amabile, M. T. (1997). Motivating Creativity in Organizations: On Doing What You Love and Loving What You Do. California Management Review, 40(1), 39-58.
4. Amabile, T. M. (1988). A Model of Creativity and Innovation in Organizations. Research in Organizational Behavior, 10(1), 123-167.
5. Amabile, T. M., Conti, R., Coon, H., Lazenby , J., & Herron, M. (1996). Assesing the Work Environment for Creativity. The Academy of Management Journal, 1154-1184.
6. Aral, N. (1999). Sanat Eğitimi-Yaratıcılık Etkileşimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Ankara, 15, 11-17.
7. Avatar, M. (2013). Everyone is Creative. Londra: Kiosk Publishing.
8. Barron, F., & Harrington, D. M. (1981). Creativity, Intelligence and Personality. Annual Review of Psychology, 32, 440-463.

9. Bessi, V. G., Schmitz, P. T., Weschenfelde, S., & Almeida, T. V. (2022). Creativity in Gastronomic Activities. International Journal of Gastronomy and Food Science, 29, 1-9.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
11. Creswell, J. W. (2011). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research (4th Ed.). London: Pearson.
12. Derinalp Çanakçı, S., & Turan, B. (2021). A Situation Analysis on Graduate Gastronomy and Culinary Arts Education in Turkey. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(4), 2462-2477.
13. Dikici, A. (2006). Sanat Eğitimi ve Öğrencilerin Yaratıcılık Düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 31(139), 3-9.
14. Erdem, B., & Akyürek, S. (2017). Yeni Bir Mutfak Akımı: Yaşayan Mutfaklar (A New Cuisine Trend: Living Cuisines). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 103-126.
15. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.). Boston: Pearson.
16. Hair, F., Black, C., Babin, J., & Anderson, E. (2010). Multivariate Data Analysis (7th ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall.
17. Hegarty , J. A. (2011). Achieving Excellence by Means of Critical Reflection and Cultural Imagination in Culinary Arts and Gastronomy Education. Journal of Culinary Science & Technology, 9(2), 55-65.
18. Hennessey, B. A., & Amabile, T. M. (2009). Creativity. Annu. Rev. Psychol, 61(1), 569–598.
19. Horng , J. S., & Lee, Y. C. (2008). What Environmental Factors Influance Creative Culinary Studies. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 21(1), 110-117.
20. Horng, J. S., & Hu, L. M. (2009). The Creative Culinary Process: Constructing and Extending a Four-Component Model. Creativity Research Journal, 21(4), 376-383.
21. Horng, J. S., & Hu, M. L. (2008). The Mystery in The Kitchen: Culinary Creativity. Creativity Research Journal, 20(12), 221-230.
22. Horng, J. S., & Lee, Y. C. (2006). What Does It Take to Be A Creative Culinary Artist? Journal of Culinary Science & Technology, 5(2-3), 5-22.
23. Huisman, D. (1992). Estetik. Cem Muhtaroğu (Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
24. Kesici, M., & Önçel, S. (2015). Aşçıların Mesleki Özerklikleri İle Yaratıcılık Süreci İlişkisi. İşletme Fakültesi Dergisi, 16(1), 23-45.
25. Mathisen, G. E., Marthinsen, G., & Einarsen, S. (2008). The Relationship between Creative Personality Composition, Innovative Team Climate, and Team Innovativeness: An input-Process-Output Perspective. Journal of Creative Behavior, 42(1), 13-31.
26. Mumford, M. D., & Gustafson, S. B. (1988). Creativity Syndrome: Integration, Application and Innovation. Psychological Bulletin, 103(1), 27-36.
27. Oğan, Y. (2021). Mutfak Çalışanlarının Yaratıcılık Algı Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. Fiscaoeconomia, 5(2), 756-768.
28. Öncü, T. (1992). Yaratıcılığın Betimlenmesi ve Yaratıcılık Üzerine Çevresel Etkiler. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, 14(1), 255-264.
29. Özdemir, N. (2018). Geleneksel Bilgi ve Kültür Ekonomisi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 18(1), 1-28.
30. Peng, K. L., & Ling, M. C. (2013). The Constructing Model of Culinary Creativity An Approach of Mixed Methods. International Journal of Methodology, 47(5), 2687-2707.
31. Peng, K. L., Lin, M. C., & Baum, T. (2012). The Constructing Model of Culinary Creativity: A Mixed Methods Approach. Quality and Quantity, 45(7), 2687-2707.
32. Samen, S. (2008). İşletmelerde Yaratıcılığın Önemi, Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Santich, B. (2004). The Study of Gastronomy and Its Relevance to Hospitality Education and Training. Hospitality Management, 23, 15-24.
34. Sezen, T. S. (2018). Eğitiminin Mevcut Durumunun Analizine Yönelik Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
35. Sternberg, R. J. (2006). The Nature of Creativity. Creativity Research Journal, 18(1), 87–98.
36. Tongchaiprasit, P., & Ariyabuddhiphongs, V. (2016). Creativity and Turnover Intention among Hotel Chefs: The Mediating Effects of Job Satisfaction and Job Stress. International Journal of Hospitality Management, 55, 33-40.
37. Wallas, G. (1926). The Art of Thought. New York: Harcourt, Brace and Company.
38. Woodman, R. W., Sawyer, J. E., & Griffin, R. W. (1993). Toward a Theory of Organizational Creativity. The Academy of Management Review, 18(2), 293-321.
39. Yıldırım, E. (2007). Bilgi Çağında Yaratıcılığın ve Yaratıcılığı Yönetmenin Önemi. Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F Dergisi(12), 109-120.