Araştırma Makalesi

Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi

Sayı: 38 20 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi

Öz

Bu çalışma, elektrikli skuterlerin şehir ekosistemine katkılarını değerlendirmek amacıyla Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemini kullanarak e-skuterlerin; çevresel etkileri, şehir yaşamına katkıları, güvenlik, sağlık, ekonomi ve kentsel peyzaj kriterleri çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada öncelikle literatür taraması yapılarak e-skuterlerin şehir ekosistemine etkilerini belirleyen kriterler ve alt kriterler tespit edilmiştir. Bu kriterler Bulanık AHP yöntemi kullanılarak sistematik ve analitik bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, çevresel etkiler ve şehir yaşamına katkılar kriterlerinin en yüksek ağırlık değerlerine sahip olduğunu göstermektedir. E-skuterlerin karbon emisyonlarını azaltarak hava kalitesini iyileştirme ve trafik yoğunluğunu azaltma potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, e-skuterlerin fiziksel aktiviteyi teşvik ederek bireylerin sağlığını olumlu yönde etkilediği ve şehir estetiğine katkı sağladığı ortaya konmuştur. Çalışmanın sonuçları, e-skuterlerin çevresel sürdürülebilirlik ve şehir yaşamına olan olumlu katkılarının önemli olduğunu göstermektedir. Şehir plancıları ve karar alıcılar için e-skuterlerin kullanımının teşvik edilmesi, şehirlerin daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve sağlıklı hale gelmesine yardımcı olabilir. Çalışma, elektrikli skuterlerin uzun vadeli etkilerini ve kullanımını optimize edecek politikaların geliştirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012321344

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından finansal olarak desteklenmiştir (TÜBİTAK, Proje No; 1919B012321344). Yazarlar finansal destek için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Abouelela, M., Al Haddad, C. ve Antoniou, C. (2021). Are Young Users Willing to Shift From Carsharing to Scooter–Sharing?. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 95: 102821.
  2. Aguilera-García, Á., Gómez, J. ve Sobrino, N. (2020). Exploring The Adoption of Moped Scooter-Sharing Systems In Spanish Urban Areas. Cities, 96, 102424. https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.102424
  3. Almannaa, M. H., Ashqar, H. I., Elhenawy, M., Masoud, M., Rakotonirainy, A. ve Rakha, H. (2021). A Comparative Analysis of E-Scooter and E-Bike Usage Patterns: Findings From the City of Austin, TX. International Journal of Sustainable Transportation, 15(7): 571-579.
  4. Ashrafzadeh, M., Rafiei, F. M., Isfahani, N. M. ve Zare, Z. (2012). Application of fuzzy TOPSIS Method For The Selection Of Warehouse Location: A Case Study. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 3(9), 655-671.
  5. Ayhan, M. B. (2013). A Fuzzy AHP Approach For Supplier Selection Problem: A Case Study in A Gear Motor Company. International Journal of Managing Value and Supply Chains, 4(13).
  6. Badeau, A., Carman, C., Newman, M., Steenblik, J., Carlson, M. ve Madsen, T. (2019). Emergency Department Visits For Electric Scooter-Related Injuries After Introduction of An Urban Rental Program. The American Journal of Emergency Medicine, 37(8), 1531-1533.
  7. Baek, K., Lee, H., Chung, J. H. ve Kim, J. (2021). Electric Scooter Sharing: How Do People Value It As A Last-Mile Transportation Mode?. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 90: 102642.
  8. Binbin (2024). Ulaşımın Eğlenceli Hali, https://www.binbin.tech/ adresinden 22.03.2024 tarihinde alınmıştır.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2024

Kabul Tarihi

9 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Mete, A. N., & Öztaş Karlı, R. G. (2025). Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38, 323-341. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1495011
AMA
1.Mete AN, Öztaş Karlı RG. Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi. SOSBİLDER. 2025;(38):323-341. doi:10.54600/igdirsosbilder.1495011
Chicago
Mete, Aleyna Nur, ve Rukiye Gizem Öztaş Karlı. 2025. “Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 38: 323-41. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1495011.
EndNote
Mete AN, Öztaş Karlı RG (01 Ocak 2025) Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 38 323–341.
IEEE
[1]A. N. Mete ve R. G. Öztaş Karlı, “Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi”, SOSBİLDER, sy 38, ss. 323–341, Oca. 2025, doi: 10.54600/igdirsosbilder.1495011.
ISNAD
Mete, Aleyna Nur - Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. “Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 38 (01 Ocak 2025): 323-341. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1495011.
JAMA
1.Mete AN, Öztaş Karlı RG. Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi. SOSBİLDER. 2025;:323–341.
MLA
Mete, Aleyna Nur, ve Rukiye Gizem Öztaş Karlı. “Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 38, Ocak 2025, ss. 323-41, doi:10.54600/igdirsosbilder.1495011.
Vancouver
1.Aleyna Nur Mete, Rukiye Gizem Öztaş Karlı. Elektrikli Skuterlerin Şehir Ekosistemine Katkısı: Bulanık AHP Perspektifi. SOSBİLDER. 01 Ocak 2025;(38):323-41. doi:10.54600/igdirsosbilder.1495011

Cited By