Dil Öğretiminde Kültür Aktarımı Bağlamında Mitolojik ve Arkeolojik Ögeler

Öz

Dil öğretimi, kültür aktarımı, bizi o topluma ait inanç ve değerlerini keşfetmeye yöneltir. Bunun için de hedef toplumun günlük yaşamında varlığını sürdüren, değer ve inançlarının kökenindeki bilgiyi içeren mitolojik ögeleri, arkeolojik verileri öğrenmek; o topraklarda hangi kültürlerin, devletlerin, milletlerin yaşadığını keşfetmek ve alt yapıdaki bu derin birikimin farkında olmak o toplumu kültürel olarak anlamanın ilk basamaklarından olabilir. Hedef kültüre ait mitolojinin ve arkeolojik kalıntıların varlığı; gündelik yaşamın, popüler kültürün, teknoloji aracılığıyla etkileşimi artmış, birbirine benzeyen nitelikler gösteren milletlerin ortaklaşmış özelliklerinden arınarak gerçek toplumsal kültürel alt yapıyı bireye fark ettirecektir. Bu nedenle Türk kültüründen yola çıkmak gerekirse bu kültüre merak salmış, Türkçe öğrenmek isteyen bireylere Türk mitolojisini ana hatlarıyla tanıtmak uygun olacaktır. Bu noktada yabancı dil öğretiminde kullanılan ders kitapları oldukça önemli bir görev üstlenir. Ders kitaplarındaki metinler, o toplumun kültürünü aktaran içeriklerle doldurulmalıdır. Mitolojik ögelerin bazzıları, yaşamın içinde canlı biçimde toplumda yaşamaktadır. Bu nedenle bu konunun ders kitaplarında yer alması, kültürel birçok davranışa açıklık getirecektir. Genel olarak gündelik hayatta sıkça karşılaşılan ve dikkat çeken belli başlı mitolojik konular şunlardır: Kahramanlar, hayvanlar, doğa, gezegenler… Bu sıralanan içerikler gündelik yaşamda yer edinmiş, toplumun bilinçaltında yatan önemli ögelerden birkaçıdır. Türkçe öğrenenler antik yerleri, mitolojik hikayeleri, efsaneleriyle öğrendiklerinde o toplumu daha iyi anlayacaklardır.

Anahtar Kelimeler

• Mitoloji
• efsane
• dil öğretimi
• halk kültürü
• kültür
• arkeoloji

Mythological and Archaeological Elements in the Context of Cultural Transmission in Language Teaching

Öz

Language teaching and cultural transfer lead us to discover the beliefs and values of that society. Because of this, learning the mythological elements and archaeological data that continue to exist in the daily life of the target society and contain the information on the origin of its values and beliefs; discovering which cultures, states and nations live in those lands and being aware of this deep accumulation in the infrastructure can be the first steps of understanding that society culturally. The existence of mythology and archaeological remains belonging to the target culture; will make the individual realize the real social and cultural infrastructure by purifying the common characteristics of everyday life, popular culture, and nations that have increased interaction through technology and have similar characteristics. Therefore, if we start from Turkish culture, it would be appropriate to introduce Turkish mythology in general to individuals who are curious about this culture and want to learn Turkish. At this point, textbooks used in foreign language teaching undertake a very important task. The texts in the textbooks should be filled with content that conveys the culture of that society. Some of the mythological elements live vividly in society in life. Therefore, the inclusion of this subject in textbooks will clarify many cultural behaviors. In general, the main mythological subjects that are frequently encountered and attract attention in daily life are: Heroes, animals, nature, planets... These listed contents are some of the important elements that have taken place in daily life and lie in the subconscious of the society. Those who learn Turkish will understand that society better when they learn about ancient places, mythological stories, and legends.

Anahtar Kelimeler

• Mithology
• legend
• language teaching
• culture
• archeology

Kaynakça

1. Alpar, M. (2013). “Yabancı dil öğretiminde kültürel unsurların önemi”, The Journal of Language and Linguistic Studie. 9. s.95-106. http://www.jlls.org/vol9no1/95-106.pdf adresinden erişildi. Erişim Tarihi: 08.08.2024
2. Bilgili, N. (2022). Dünya Mitolojilerinde Kurt ve Sirius Yıldızı. Kripto Kitaplar.
3. Büyüköztürk Ş, Çakmak E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz Ş., Demirel, F. (2017) Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
4. Demirel, Ö. (2012). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni Öğrenme- Öğretme- Değerlendirme. Ankara: MEB Yayınları.
5. Fong, C. S., DeWitt,D., Leng, C.H. (2018). “The analysis of cultural and intercultural elements in Mandarin as a foreign language textbooks from selected Malaysian public higher education institutions”. Malaysian Online Journal of Educational Sciences. 6. s. 66-90.
6. Güvenç, B.. (1985). Kültür Konusu ve Sorunlarımız. Remzi Kitabevi.
7. Güvenç, B. (2002). Kültürün ABC’si. Yapı Kredi Yayınları.
8. Güvenç, A.Ö., Ceylan, M.N. (2023). “Türk Destanlarında Kurdun Değersel Dönüşümü”, Millî Folklor. 138. s.177-188. DOI: 10.58242/millifolklor.1150957

9. Han, T. (2009). Yabancı dil öğretiminde ana dilden kaynaklanan kimi hatalarının hedef dilin yazınsal/ kültürel becerileri bağlamında irdelenmesi. V. Ulusal Frankofoni Kongresi Bildirileri. 25–26 Ekim 2007. s.297-304. Erzurum.
10. Işık, R. (2004). “Türklerde Ağaçla İlgili İnanışlar ve Bunlara Bağlı Kültler”. Fırat Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi. 9. s.89-106.
11. İmer, K., Kocaman, A., Özsoy, S. (2011). Dilbilim Sözlüğü. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
12. İnan, A. (1987). Makaleler ve İncelemeler. 2. Baskı. Türk Tarih Kurumu.
13. Kağıtçıbaşı, Ç. (1999). Yeni İnsan ve İnsanlar. Evrim Yayınevi.
14. Kalfa, M. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde sözlü kültür unsurlarının kullanımı. Milli Folklor Dergisi, 25. s.196.
15. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
16. Ozil, Ş. (1991). ‘‘Dil ve Kültür Çağdaş Kültürümüz, Olgular, Sorunlar’’. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği. Cem Yayınevi.
17. Pehlivan, F. (2007). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürlerarası etkileşim odaklı yaklaşım uyarınca metin çalışmaları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
18. Pinker, S. (2016). Boş Sayfa İnsan Doğasının Modern İnkarı. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
19. Türk Dil Kurumu. (1988). Türkçe Sözlük 1, 2. Türk Dil Kurumu Yayınları.
20. Uluışık, P. Y. (2017). “Türk ve dünya mitolojilerinde Sirius kültü”. Mediterranean Journal of Humanities. VI/2. S.345-365. DOI: 10.13114/MJH.2017.341
21. URL-1. Kekeve, Merve. Yılanların Şahı Şahmeran Efsanesi. (14.12.2023) Erişim Tarihi: 08.08.2024 https://tamadres.com/blog/yazi/yilanlarin-sahi-sahmeran-efsanesi adresinden erişildi.
22. URL.2. Mutlu, Turgay. Kız Kalesi Efsanesi.(10.12.2018) Erişim Tarihi: 08.08.2024
23. https://www.yarimadagazetesi.com/yazi/kiz-kalesi-efsanesi/ adresinden erişildi.
24. Uslu, B.. (2019).Türk Mitolojisi. Kamer Yayınları.
25. Uygur, N. (1996). Kültür Kuramı. Yapı Kredi Yayınları.
26. Yıldırım, A. & Şimşek, H.(2016).Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayınları.