Doğa, İnsan İlişkisi Bağlamında Sanat Nesnesi Olarak Ağaç

Öz

Doğa ile olan bağımızın tekrardan hatırlandığı ve önem kazandığı şu günlerde insan kaynaklı ekolojik sorunları azaltmaya yönelik çözümler aranmaya başlanmıştır. Bu sorunlara karşı çözümler çeşitli bilim alanlarının yanı sıra Batı ve Türkiye sanatındaki farklı sanat disiplinlerinde üretilen sanatsal pratikler yardımıyla da görünür kılınmaya çalışılmıştır. Bu araştırma ekolojik sorunları sanatsal pratikleri ile irdeleyen belirli sanatçılar üzerinden ilerlemiştir. Sanatsal üretimlerin genel çerçevesi insan kaynaklı ekolojik sorunların doğa, insan, toplum, ekonomi ve kültüre olan etkileri üzerinde yoğunlaşılarak oluşturulmuştur. Bu bağlamda Joseph Beuys, Henrique Oliveira, Nils Udo, Ursula Rydingsvard, Marjolijnn Dijkman, Anya Gallaccio, Buster Simpson, Sibel Horada, Elmas Deniz, Alper Aydın gibi sanatçıların doğada bir canlı konumundaki ağacı, sanat nesnesi olarak yer verdikleri işleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmada doküman analizi tekniği kullanılarak belirtilen sanatçıların çalışmaları yer almaktadır. Araştırma kapsamında sanatçıların çalışmaları üzerinden insan ve doğa arasında kaybolan ilişkiye, insanlar tarafından metalaştırılan doğa kavramına, insanın doğa üzerinden bulunduğu konuma, doğa ve kültür ilişkisine değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sanat
• Doğa
• Ağaç
• Ekoloji
• Derin Ekoloji
• Ekolojik Sanat

Tree as an Art Object in the Context of Nature-Human Relationship

Öz

In these days when our connection with nature is remembered and gaining importance again, solutions to reduce human-induced ecological problems have begun to be sought. Solutions to these problems have been attempted to be made visible with the help of artistic practices produced in various disciplines of art in Western and Turkish art, as well as in various scientific fields. This research has progressed through specific artists who examine ecological issues through their artistic practices. The general framework of artistic productions was created by focusing on the effects of human-induced ecological problems on nature, people, society, economy and culture. In this context, it aims to examine the tree, which is a living thing in nature, through the works of artists such as Joseph Beuys, Henrique Oliveira, Nils Udo, Ursula Rydingsvard, Marjolijnn Dijkman, Anya Gallaccio, Buster Simpson, Sibel Horada, Elmas Deniz, and Alper Aydın, in which they use the tree as an art object. The research, which was conducted using the qualitative research method, includes the works of the specified artists using the document analysis technique. Within the scope of the research, the lost relationship between humans and nature, the concept of nature commodified by humans, the position of humans in nature, and the relationship between nature and culture were discussed through the works of artists.

Anahtar Kelimeler

• Art
• Nature
• Tree
• Ecology
• Deep Ecology
• Ecological Art

Kaynakça

1. Artun,A.(2015). Çağdaş Sanatın Örgütlenmesi. (3.Baskı). İletişim Yayınları.
2. Akay, A. (2019). Doğa ile Bütünleşmek sergi kataloğu, Doğa ile Bütünleşmek / Integration With Nature - Elmas Deniz | Şekerbank (sekerbank.com.tr) adresinden 14.07.2024 tarihinde alınmıştır.
3. Akarsu,B. (1994). İnsan ve Çevre Cogito: Üç Aylık Düşünce Dergisi. (2.Sayı), Yapı Kredi Yayınları.
4. Akkol,N. (2018).Değişen Doğa Algısı ve Armağan Etme Bağlamında Ekolojik Sanat. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 7(44), 421-427. 10.7816/idil-07-44-07
5. Brown, A. (2014). Güncel Sanat ve Ekoloji. (1. Baskı). ( E. Gözgü, Y. Adam, Çev.). Akbank Kültür ve Sanat
6. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
7. Capra, F. (1992). Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası. (2. Baskı). (M. Armağan,Çev.). İnsan Yayınları.
8. Ceritli, İ.(1998). Çevreci Hareketin Siyasallaşma Süreci. Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 5, 255-70. https://dergipark.org.tr/tr/pub/divan/issue/25934/273227

9. Creswell, J.W. (2017). Araştırma Deseni “Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları”. (3. Baskı). (S.B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap.
10. Durini, L. D. D. (1992). The Felt Hat: Joseph Beuys, A Life Told, https://archive.org/details/felthatjosephbeu0000dedo/page/n5/mode/2up?view=theater adresinden 18.07.2024 tarihinde alınmıştır.
11. Durini, L. D. D. (1999). Joseph Beuys : The Art Of Cooking : La Cucina Di Beuys, https://archive.org/details/josephbeuysartof00dedo/mode/2up adresinden 20.06.2024 tarihinde alınmıştır.
12. Durini, L. D. D. (2011). Beuys Voice, https://archive.org/details/beuysvoice0000dedo adresinden 20.06.2024 tarihinde alınmıştır.
13. Delibaş, L. (2008). Kelt Kültürü Bağlamında Joseph Beuys ve Eserleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
14. Tomsuk, E.E. (2022). Beuys ve Doğa İlişkisi Bağlamında Sanatın İyileştirme Gücü. ulakbilge,10( 76), 907– 916. https://www.ulakbilge.com/arsiv.php?dergi=285#kapat
15. Graf, M. (2021). 100 Yıl Beuys. M. Graf (Ed.), 100 Yıl Beuys (1. Baskı, s.3) içinde. Akbank Sanat
16. Grande, J.K.(2004). Art Nature Dialogues : İnterviews With Environmental Artists, Art nature dialogues : interviews with environmental artists : Grande, John K : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive adresinden 25.06.2024 tarihinde alınmıştır.
17. Kara, D. (2004). Bir Biyofilik Olarak Joseph Beuys ve Sanatı. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Marmara Üniversitesi.
18. Kouni C. (1990). Energy Plan For The Western Man / Joseph Beuys In America, New York, Four Walls Eight Windows.
19. Pişkiner,G. (2019). 1990’lardan Günümüze Türkiye Sanatında Doğaya Yaklaşımlar. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi] İstanbul Teknik Üniversitesi.
20. Sarıoğlu, D. K. (2021). 100 yıl Beuys. M. Graf (Ed.),Beuys ve Biofili (1. Baskı, s.11) içinde. Akbank Sanat
21. URL 1, Stringaris, R. T. Joseph Beuys: 7000 Eichen Eine unsichtbare Skulptur, Joseph Beuys: Joseph Beuys: 7000 Eichen – Eine unsichtbare Skulptur http://www.7000eichen.de/?id=32 adresinden 20.06.2024 tarihinde alınmıştır.
22. Schulze, M. (2020). Joseph Beuys’ Ambitious Plan to Plant 7000 Oaks https://publicdelivery.org/joseph-beuys-7000-oaks/ adresinden 20.06.2024 tarihinde alınmıştır.
23. Şakacı, B. K., ve Günesen, M. (2023). Derin ekoloji ve derin ekolojinin düşündürdükleri. Akademik Düşünce Dergisi (8), 67-85. https://doi.org/10.53507/akademikdusunce.1391277
24. Şener, S. ve Erel T. (2017). Şimdi Buradasınız Sergi Kataloğu. Ankara: Arte Sanat.
25. Williams, E. (2008). Anya Gallaccio, https://www.frieze.com/article/anya-gallaccio-0 adresinden 23.06.2024 tarihinde alınmıştır.
26. URL 2, Simpson, B. (1991). Host Analog, http://www.bustersimpson.net/hostanalog/ adresinden 24.06.2024 tarihinde alınmıştır.
27. Zimmer, L. (2014). Henrique Oliveira's Powerful Recycled Wood "Tridimensional" Sculptures Burst Through Gallery Walls, Henrique Oliveira's Powerful Recycled Wood "Tridimensional" Sculptures Burst Through Gallery Walls (inhabitat.com) adresinden 21.06.2024 tarihinde alınmıştır.
28. Azzarello, N. (2013). Henrique Oliveira: 'Baitogogo' at Palais de Tokyo, Paris, henrique oliveira: 'baitogogo' at palais de tokyo, paris (designboom.com) adresinden 21.06.2024 tarihinde alınmıştır.
29. Art For the Environment, (2016). Nils Udo, https://ecoartseurope.wordpress.com/2016/06/01/nils-udo/ adresinden 22.06.2024 tarihinde alınmıştır.
30. Ünsal, M. (2022). Turuncu Ne Zaman Kırmızı Olur: Elmas Deniz’le Söyleşi, m-est.org | Elmas Deniz (saha.org.tr) adresinden 14.07.2024 tarihinde alınmıştır.
31. Omm. (2020). Günün Sonunda Sergi Kataloğu. https://omm.art/tr/sergi/gunun-sonunda adresinden 15.07.2024 tarihinde alınmıştır.