İnternet Haber Sitelerinde HPV Aşısı ve Rahim Ağzı Kanseri Haberleri Üzerine Bir İçerik Analizi

Öz

Dünyada ve Türkiye’de azımsanmayacak düzeyde görülen rahim ağzı kanseri ve bu kanseri önlemek için geliştirilen HPV aşısını içeren haberler, toplumun konuya ilişkin bilgi, algı ve tutumlarında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki İnternet haber sitelerinin Rahim Ağzı Kanseri ve HPV aşısı ile ilgili yayınladıkları haberlerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye’deki İnternet haber siteleri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise Web ölçümleme sitesi Similarweb’den elde edilen veriler ışığında en çok tıklanan ilk beş internet haber sitesi olan Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Sabah ve diğer İnternet haber sitelerinden (NTV – Mynet) oluşmaktadır. Veriler, Nisan 2023 - Nisan 2024 tarihleri arasında belirlenen İnternet haber sitelerindeki “HPV Aşısı” ve “Rahim Ağzı Kanseri” anahtar kelimelerini içeren tarama sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, Cumhuriyet Gazetesi, diğer gazetelere kıyasla HPV aşısı ve rahim ağzı kanseri konusunda en fazla haber yapan (89 haber) gazete olmuştur. Ayrıca haberlerin en çok "Hastalık Hakkında Uzman Görüşü Haberleri" ve "Hastalık ve Aşı Hakkında Bilimsel Araştırma Haberleri" kategorilerinde yoğunlaştığı ve haber sayılarının Ocak 2024'te zirve yaptığı bulunmuştur. Bu çalışma, sağlık iletişimi alanında İnternet haber sitelerinin HPV aşısı ve rahim ağzı kanseri konularına farklı haber kategorilerinde ve farklı zaman aralıklarında yer verdiğini doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• HPV Aşısı
• rahim ağzı kanseri
• kadın sağlığı
• internet haber siteleri
• sağlık iletişimi

A Content Analysis on HPV Vaccine and Cervical Cancer News on Internet News Sites

Öz

News about cervical cancer, which is prevalent worldwide and in Türkiye, and the HPV vaccine developed to prevent this cancer play a critical role in the public's knowledge, perceptions, and attitudes. This study aims to reveal the news published by online news websites in Türkiye regarding cervical cancer and the HPV vaccine. The study's population consists of online news sites in Türkiye, with the sample including the top five most clicked sites: Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Sabah, and other sites (NTV-Mynet), as determined by data from the web measurement site Similarweb. Data were obtained from these sites through searches using the keywords “HPV Vaccine” and “Cervical Cancer” between April 2023 and April 2024. The data were analyzed using content analysis. Findings indicate that Cumhuriyet published the most news (89 articles) on HPV vaccination and cervical cancer compared to other newspapers. Additionally, the news was predominantly focused on " Expert Opinion on the Disease News" and " Scientific Research News on Disease and Vaccines" categories, with a peak in January 2024. This study confirms that online news sites cover HPV vaccination and cervical cancer in various categories and at different times, highlighting their role in health communication.

Anahtar Kelimeler

• Hpv vaccine
• cervical cancer
• women
• ınternet news sites
• health communication

Kaynakça

1. AHCJ. (2024). Statement of principles of the Association of Health Care Journalists. Association of Health Care Journalists. https://healthjournalism.org/about/principles-and-policies/statement-of-principles-of-the-association-of-health-care-journalists/
2. Altınel Açoğlu, E., Oğuz, M. M. ve Şenel, S. (2019). Ebeveynlerin HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri ve yaklaşımları. Turkish Journal of Pediatric Disease, 13(5), 374-380. https://doi.org/10.12956/tchd.515713
3. Atabek, G., Atabek, Ü. ve Bilge, D. (2013). Sağlık haberlerinde dönüşüm: 1970-2010 yılları arasında Hürriyet gazetesinde sağlık haberleri. Hayykitap.
4. Ayaz, F. (2021). Ticarileşme, politika ve etik üçgeninde sağlık konulu yayıncılık tartışmaları. Eğitim Yayınevi.
5. Bedell, S. L., Goldstein, L. S., Goldstein, A. R. ve Goldstein, A. T. (2020). Cervical cancer screening: Past, present, and future. Sexual Medicine Reviews, 8(1), 28-37. https://doi.org/10.1016/j.sxmr.2019.09.005
6. Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnekler çalışmalar. Siyasal Kitabevi.
7. Birsen, Ö. (2005). Çok seçenekli medya ortamında kitle iletişim araçlarının tüketim ve seçim biçimi: Eskişehir örnekleminde bir izlerkitle araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
8. Böyük, M. ve Çıtak Bilgin, N. (2023). HPV enfeksiyonuna güncel bir bakış: Nedenleri, etkileri ve korunma. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(1), 40-47.

9. Briggs, C. L., & Hallin, D. C. (2024). Making health public: How news coverage is remaking media, medicine, and contemporary life. Routledge.
10. Büyükafşar, M. (2022). Sağlık mezenformasyonu: Çevrimiçi kanallardan yayılan yanlış bilgi salgını. Öneri Dergisi, 17(57), 73-101. https://doi.org/10.14783/maruoneri.990944
11. Casero-Ripollés, A. (2020). Impact of COVID-19 on the media system. Communicative and democratic consequences of news consumption during the outbreak. El Profesional de la Información, 29(2), e290223.
12. Chen, W., Ma, Q., Chen, X., Wang, C., Yang, H., Zhang, Y. ve Ye, S. (2021). Attitudes and behavior of patients with gynecologic malignancy towards sexual issues: A single-institutional survey. Journal of Cancer Education, 36(3), 497-503. https://doi.org/10.1007/s13187-019-01653-9
13. Cinelli, M., Quattrociocchi, W., Galeazzi, A., Valensise, C. M., Brugnoli, E., Schmidt, A. L., Zollo, F., & Scala, A. (2020). The COVID-19 social media infodemic. Scientific Reports, 10(1), 16598. https://doi.org/10.1038/s41598-020-73510-5
14. Cinelli, M., De Francisci Morales, G., Galeazzi, A., Quattrociocchi, W., & Starnini, M. (2021). The echo chamber effect on social media. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 118(9), e2023301118. https://doi.org/10.1073/pnas.2023301118
15. Demirel, G. ve Gölbaşı, Z. (2015). Kadın sağlığı taramasında güncel durum. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(4), 638-659.
16. Deuze, M. (2003). The web and its journalisms: Considering the consequences of different types of newsmedia online. New Media & Society, 5(2), 203-230. https://doi.org/10.1177/1461444803005002004
17. Deuze, M. ve Paulussen, S. (2002). Research note: Online journalism in the low countries: Basic, occupational and professional characteristics of online journalists in Flanders and the Netherlands. European Journal of Communication, 17(2), 237-245. https://doi.org/10.1177/0267323102017002697
18. Dilmen, N. (2003). Bilişim çağı’nın gelişim sürecinde e-gazetecilik olgusu ve internet gazeteleri ve haber portalları üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
19. Duverger, M. (2014). Toplum bilimlerinde araştırma yöntem ve teknikleri. Cem Yayınevi.
20. Even, D., Abdalla, S. M., Maani, N., & Galea, S. (2024). News media as a commercial determinant of health. The Lancet Global Health, 12(8), e1365-e1369. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(24)00191-8
21. Ferlay, J., Ervik, M., Lam, F., Laversanne, M., Colombet, M., Mery, L., Piñeros, M., Znaor, A., Soerjomataram, I. ve Bray, F. (2024). Global Cancer Observatory: Cancer Today. International Agency for Research on Cancer. https://gco.iarc.who.int/today/
22. Gencer, Z. T., Daşlı, Y., & Biçer, E. B. (2019). Sağlık iletişiminde yeni yaklaşımlar: Dijital medya kullanımı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(1), 42-52. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.466855
23. Gönç, T. (2017). Neoliberal politikaların küresel düzeyde sağlık üzerindeki etkileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 159-178. https://doi.org/10.18037/ausbd.415673
24. Maden, S. (2020). Covid-19 salgını ve sağlık haberciliği: Prof. Dr. Erkan Yüksel ile söyleşi. Etkileşim, 3(6), 205-213. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2020.6.83
25. Mavi Aydoğdu, S. G. ve Özsoy, Ü. (2018). Serviks kanseri ve HPV. Androloji Bülteni, 20(2), 64-70. https://doi.org/10.24898/tandro.2018.62533
26. Newman, N., Fletcher, R., Eddy, K., Robinson, C. T. ve Nielsen, R. K. (2023). Reuters Institute digital news report 2023. Reuters Institute for the Study of Journalism. https://doi.org/10.60625/RISJ-P6ES-HB13
27. Özler, N. B., Luboteni, R. ve Agabegova, B. (2021). HPV ilişkili kanserlere karşı mücadelede HPV aşıları hakkında derleme. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, 2(2), 89-98. https://doi.org/10.54247/SOYD.2021.29
28. Pavlik, J. V. (2013). Yeni medya ve gazetecilik. Phoenix Yayınevi.
29. Rezende, M. T., Bianchi, A. G. C. ve Carneiro, C. M. (2021). Cervical cancer: Automation of pap test screening. Diagnostic Cytopathology, 49(4), 559-574. https://doi.org/10.1002/dc.24708
30. Spagnoletti, B. R. M., Bennett, L. R., Keenan, C., Shetty, S. S., Manderson, L., McPake, B. ve Wilopo, S. A. (2022). What factors shape quality of life for women affected by gynaecological cancer in South, South East and East Asian countries? A critical review. Reproductive Health, 19(1), 70. https://doi.org/10.1186/s12978-022-01369-y
31. Sunguay, S. S. (2023). Sağlık haberciliğinde uzmanlaşma ve meslek etiği bağlamında haberlerin çerçevelenmesi Türkiye’de organ bağışı ve organ nakli haberleri 1975-2022 [Yayımlanmamış doktora tezi]. Başkent Üniversitesi.
32. Szymonowicz, K. A. ve Chen, J. (2020). Biological and clinical aspects of HPV-related cancers. Cancer Biology and Medicine, 17(4), 864-878. https://doi.org/10.20892/j.issn.2095-3941.2020.0370
33. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). Türkiye kanser istatistikleri 2020. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/Dokumanlar/Istatistikler/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2020.pdf
34. Tandoc Jr, E. C., Lim, D., & Ling, R. (2020). Diffusion of disinformation: How social media users respond to fake news and why. Journalism, 21(3), 381-398. https://doi.org/10.1177/1464884919868325
35. Teo, I., Cheung, Y. B., Lim, T. Y. K., Namuduri, R. P., Long, V. ve Tewani, K. (2018). The relationship between symptom prevalence, body image, and quality of life in Asian gynecologic cancer patients. Psycho-Oncology, 27(1), 69-74. https://doi.org/10.1002/pon.4457
36. Toff, B., & Kalogeropoulos, A. (2020). All the news that’s fit to ignore: How the information environment does not lead to news avoidance. Public Opinion Quarterly, 84(S1), 366-390. https://doi.org/10.1093/poq/nfaa016
37. Torre, L. A., Islami, F., Siegel, R. L., Ward, E. M. ve Jemal, A. (2017). Global cancer in women: Burden and trends. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, 26(4), 444-457. https://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-16-0858
38. Utma, S. (2017). Sağlık haberciliği ve medyadaki sağlık haberlerini “doğru” okumak. The Journal of Academic Social Science Studies, 4(57), 597-605. https://doi.org/10.9761/JASSS7072
39. Wilson, C. M., McGuire, D. B., Rodgers, B. L., Elswick, R. K. ve Temkin, S. M. (2021). Body image, sexuality, and sexual functioning in women with gynecologic cancer: An integrative review of the literature and implications for research. Cancer Nursing, 44(5), E252-E286. https://doi.org/10.1097/NCC.0000000000000818
40. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
41. Yıldırım, B. (2013). Sağlık endüstrisinin yeniden üretimi: Sağlık gazeteciliği. Ç. Şebnem (Ed.), Şövalyelik mesleği gazeteciliğin uzmanlık alanları içinde (s. 379-438). Literatürk.
42. Yılmaz, B., Hat, B. N., Yürekli, Y. ve Oskay, Ü. (2021). Genç erişkinlerin Human Papilloma Virüs (HPV) ve HPV aşısına ilişkin bilgi ve görüşleri: Kesitsel bir çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 138-148. https://doi.org/10.30934/kusbed.874847
43. Zhang, S., Xu, H., Zhang, L. ve Qiao, Y. (2020). Cervical cancer: Epidemiology, risk factors and screening. Chinese Journal of Cancer Research, 32(6), 720-728. https://doi.org/10.21147/j.issn.1000-9604.2020.06.05